Cấu trúc phần Khoa học HSA: Dạng câu hỏi và phạm vi kiến thức
Cấu trúc phần Khoa học HSA gồm ba chủ đề do thí sinh lựa chọn, với 50 câu tính điểm trong 60 phút. Phần thi kết hợp câu hỏi trắc nghiệm và điền đáp án, đánh giá khả năng hiểu và vận dụng kiến thức khoa học tự nhiên, khoa học xã hội. Cùng 9Study tìm hiểu cách phân bổ câu hỏi, phạm vi kiến thức và độ khó để xác định nội dung cần chuẩn bị trước khi luyện đề.
1. Tổng quan cấu trúc phần Khoa học HSA
Khoa học là một lựa chọn ở phần thứ ba của bài thi HSA, thay cho phần thi Tiếng Anh. Thí sinh chọn Khoa học vẫn phải hoàn thành 2 phần bắt buộc là Toán học và Xử lý số liệu, Văn học – Ngôn ngữ.
Thông tin tổng quan cấu trúc phần Khoa học HSA gồm:
| Nội dung | Thông tin |
| Vị trí | Phần thứ ba trong bài thi HSA |
| Chủ đề lựa chọn | Chọn 3 trong 5: Vật lí, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lí |
| Số câu tính điểm | 50 |
| Thời gian chính thức | 60 phút |
| Điểm tối đa | 50 |
| Hình thức | Làm bài trên máy tính |
3 chủ đề được chọn được phân bổ trong cùng một phần thi và sử dụng chung thời gian làm bài.
Xem chi tiết: Cấu trúc đề thi HSA mới nhất: Các phần thi, dạng thức và nội dung cụ thể
2. Cách lựa chọn chủ đề và phân bổ câu hỏi
Thí sinh được chọn 3 chủ đề bất kỳ trong Vật lí, Hóa học, Sinh học, Lịch sử và Địa lí. Bạn có thể chọn ba môn cùng lĩnh vực hoặc kết hợp khoa học tự nhiên với khoa học xã hội, không bắt buộc chọn một môn khác lĩnh vực với hai môn còn lại.
Chẳng hạn, Vật lí – Hóa học – Sinh học và Vật lí – Lịch sử – Địa lí đều là những lựa chọn phù hợp với quy tắc chọn 3 trong 5 chủ đề.
Số câu tính điểm trong ba chủ đề được phân bổ như sau:
| Phân bổ chủ đề | Số câu tính điểm |
| Hai chủ đề | 17 câu/chủ đề |
| Chủ đề còn lại | 16 câu |
| Tổng | 50 câu |
Trong 3 môn thí sinh lựa chọn, 2 môn có 17 câu tính điểm mỗi môn; môn còn lại có 16 câu tính điểm và 1 câu thử nghiệm không tính điểm. Đề cương cũng quy định việc bổ sung thời gian tương ứng khi bài thi có câu hỏi thử nghiệm.
Xem thêm: Cấu trúc phần định lượng HSA: Dạng câu hỏi và kiến thức
3. Phần Khoa học HSA có những dạng câu hỏi nào?
3.1. Trắc nghiệm bốn lựa chọn và điền đáp án
Cấu trúc phần Khoa học HSA sử dụng 2 dạng trả lời: chọn phương án và nhập đáp án. Các chủ đề Vật lí, Hóa học, Sinh học có câu trắc nghiệm và tối thiểu 1 câu điền đáp án mỗi chủ đề; Lịch sử và Địa lí sử dụng câu trắc nghiệm.
| Đặc điểm | Trắc nghiệm bốn lựa chọn | Điền đáp án |
| Phương án cho sẵn | Có bốn phương án | Không có |
| Cách trả lời | Chọn một đáp án đúng | Nhập kết quả vào ô trả lời |
| Chủ đề áp dụng | Cả năm chủ đề | Vật lí, Hóa học, Sinh học |
Với câu điền đáp án, thí sinh phải tự xác định kết quả thay vì đối chiếu với các phương án. Khi luyện tập, bạn cần chú ý cả cách giải và thao tác nhập kết quả, đồng thời đọc kỹ đơn vị, yêu cầu làm tròn nếu đề có quy định.
3.2. Câu hỏi đơn và câu hỏi theo chùm ngữ cảnh
Trong mỗi môn được chọn, đề có câu hỏi đơn và từ 1 đến 3 chùm câu hỏi. Hai loại này khác nhau ở cách sử dụng dữ kiện:
| Đặc điểm | Câu hỏi đơn | Câu hỏi theo chùm ngữ cảnh |
| Cách tổ chức | Từng câu có dữ kiện và yêu cầu riêng | Một ngữ cảnh chung đi kèm ba câu hỏi |
| Cách sử dụng thông tin | Sử dụng dữ kiện được cung cấp trong câu | Khai thác thông tin từ ngữ cảnh chung để trả lời từng câu |
| Khi làm bài | Đọc dữ kiện và xác định yêu cầu của câu hỏi | Đọc ngữ cảnh chung, sau đó xác định dữ kiện liên quan đến từng câu |
Với câu hỏi theo chùm, bạn có thể quay lại đối chiếu ngữ cảnh khi trả lời từng câu hỏi. Các câu dùng chung thông tin nhưng có yêu cầu riêng, nên thí sinh cần đọc kỹ câu hỏi trước khi lựa chọn đáp án.
Câu đơn và câu theo chùm là cách tổ chức dữ kiện; thao tác trả lời vẫn là chọn phương án hoặc điền đáp án theo yêu cầu của đề. Độ khó phụ thuộc vào nội dung và mức độ xử lý thông tin, không chỉ vào cách câu hỏi được trình bày.
Xem thêm: Cấu trúc phần Tiếng Anh HSA: Dạng câu và kiến thức
4. Phạm vi kiến thức và nội dung đánh giá
4.1. Phạm vi kiến thức của năm chủ đề
Cấu trúc phần Khoa học HSA sử dụng kiến thức trong chương trình THPT. Phạm vi của năm chủ đề có thể khái quát như sau:
| Chủ đề | Nhóm kiến thức chính |
| Vật lí | Cơ học, dao động, sóng, điện, từ, vật lí nhiệt, khí lí tưởng, hạt nhân, phóng xạ và thực hành |
| Hóa học | Cấu tạo chất, phản ứng hóa học, hóa vô cơ, hóa hữu cơ và thực hành |
| Sinh học | Tế bào, vi sinh vật, cơ thể, di truyền, tiến hóa, sinh thái, môi trường và thực hành |
| Lịch sử | Lịch sử thế giới, Đông Nam Á, Việt Nam, danh nhân lịch sử và quá trình hội nhập quốc tế |
| Địa lí | Địa lí đại cương, kinh tế – xã hội thế giới; tự nhiên, dân cư, các ngành và vùng kinh tế Việt Nam |
Khi đã xác định được 3 chủ đề dự thi, bạn nên rà soát kiến thức của từng môn để biết phần nào đã nắm chắc và phần nào cần củng cố.
4.2. Những năng lực được đánh giá
Theo đề cương HSA 2026, phần Khoa học hướng đến năng lực nhận thức, tìm hiểu, khám phá và vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề.
Có thể hiểu các yêu cầu này qua ba hướng:
- Hiểu kiến thức: Nắm khái niệm, đặc điểm, quy luật hoặc mối quan hệ trong nội dung đã học.
- Phân tích thông tin: Đọc dữ kiện, xác định thông tin liên quan và xem xét mối liên hệ giữa các thông tin đó.
- Vận dụng để giải quyết vấn đề: Sử dụng kiến thức và thông tin được cung cấp để tính toán, giải thích hoặc lựa chọn nhận định phù hợp.
5. Phân bổ kiến thức và độ khó của câu hỏi
5.1. Phân bổ kiến thức theo lớp
Kiến thức được phân bổ theo chương trình THPT với tỷ lệ tham khảo:
| Khối lớp | Tỷ lệ kiến thức |
| Lớp 10 | Khoảng 10% |
| Lớp 11 | Khoảng 30% |
| Lớp 12 | Khoảng 60% |
Riêng Vật lí và Sinh học, tỷ lệ có thể thay đổi trong khoảng ±5% theo phân bố chương trình giữa các lớp.
Kiến thức lớp 12 chiếm tỷ trọng lớn, nhưng các nội dung lớp 10 và 11 vẫn cần được ôn lại để củng cố nền tảng. Những tỷ lệ này giúp định hướng nội dung ưu tiên, không nên chuyển thành số câu cố định cho từng lớp trong mỗi đề.
5.2. Tỷ lệ các cấp độ khó
Đề cương phân chia độ khó của phần Khoa học thành ba cấp độ:
| Cấp độ | Tỷ lệ |
| Cấp độ 1 | 20% |
| Cấp độ 2 | 60% |
| Cấp độ 3 | 20% |
Cấp độ 2 chiếm tỷ lệ lớn nhất. Khi luyện đề, bạn nên kiểm tra khả năng hoàn thành những câu vừa sức bên cạnh việc củng cố kiến thức cơ bản, sau đó dành thêm thời gian cho những yêu cầu khó hơn.
Việc xem lại lỗi sai cũng cần cụ thể: bạn chưa hiểu kiến thức, bỏ sót dữ kiện, tính toán sai hay thiếu thời gian? Xác định được nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn nội dung cần luyện lại, thay vì chỉ ghi nhận tổng số câu đúng.
Kết luận
Cấu trúc phần Khoa học HSA kết hợp ba chủ đề lựa chọn, câu hỏi đơn, chùm câu hỏi và các dạng trả lời trên máy tính. Nắm rõ cách phân bổ câu hỏi, phạm vi kiến thức và độ khó giúp bạn xác định nội dung cần ôn và chuẩn bị cách làm bài phù hợp. Trải nghiệm hệ thống phòng thi trên 9Study để làm quen với thao tác trả lời và luyện phân bổ thời gian cho phần Khoa học.
FAQ
Phần Khoa học HSA có bắt buộc không?
Không. Khoa học là một lựa chọn ở phần thứ ba, thay cho Tiếng Anh. Thí sinh vẫn phải làm đủ ba phần của bài thi HSA.
Có phải chọn một môn khác lĩnh vực với hai môn còn lại không?
Không. Thí sinh được chọn ba chủ đề bất kỳ trong Vật lí, Hóa học, Sinh học, Lịch sử và Địa lí.
Cả ba chủ đề có thời gian làm bài riêng không?
Không. Ba chủ đề nằm trong cùng phần Khoa học và sử dụng chung thời gian chính thức là 60 phút.
Phần Khoa học có câu hỏi điền đáp án không?
Có. Vật lí, Hóa học và Sinh học có tối thiểu một câu điền đáp án mỗi chủ đề. Lịch sử và Địa lí sử dụng câu trắc nghiệm bốn lựa chọn.