Cấu trúc phần định tính HSA: Dạng câu hỏi và phạm vi kiến thức
Cấu trúc phần định tính HSA gồm 50 câu trắc nghiệm nhằm đánh giá năng lực ngôn ngữ, khả năng suy luận và đọc hiểu của thí sinh. Trong bài viết này, cùng 9Study tìm hiểu cách đề tổ chức câu hỏi và những nội dung được đánh giá để hình dung rõ phần thi Văn học – Ngôn ngữ trong kì thi HSA.
1. Tổng quan cấu trúc phần định tính HSA
Văn học – Ngôn ngữ, còn gọi là Tư duy định tính, là phần thi thứ hai và bắt buộc trong bài thi HSA, thí sinh sẽ thực hiện phần này sau Toán học và Xử lý số liệu. Cấu trúc phần định tính HSA bao gồm:
| Nội dung | Thông tin |
| Tên phần thi | Văn học – Ngôn ngữ |
| Số câu tính điểm | 50 |
| Thời gian chính thức | 60 phút |
| Dạng câu hỏi | Trắc nghiệm bốn lựa chọn |
| Điểm tối đa | 50 |
| Hình thức | Làm bài trên máy tính |
Cấu trúc này được áp dụng từ năm 2026 theo thông báo của Viện Đào tạo số và Khảo thí, ĐHQGHN. Toàn bộ câu hỏi đều là trắc nghiệm bốn lựa chọn, thí sinh chọn một đáp án đúng trên máy tính, không viết bài văn hay trình bày câu trả lời tự luận. Thời gian 60 phút dành cho cả phần thi, không chia riêng cho câu hỏi đơn và chùm câu hỏi.
Xem chi tiết: Cấu trúc đề thi HSA mới nhất: Các phần thi, dạng thức và nội dung cụ thể
2. Cách tổ chức câu hỏi trong phần thi định tính HSA
Phần định tính có hai cách tổ chức câu hỏi: từng câu sử dụng dữ kiện riêng và nhiều câu cùng khai thác một ngữ liệu.
2.1. Câu hỏi đơn
Có 25 câu hỏi đơn. Mỗi câu gồm dữ kiện hoặc ngữ liệu, yêu cầu và 4 phương án trả lời. Nội dung được cung cấp riêng cho từng câu, thay vì dùng chung cho một nhóm gồm 5 câu. Trong đó, mức độ xử lý còn phụ thuộc vào nội dung, yêu cầu và sự khác biệt giữa các phương án.
Trong đề tham khảo HSA năm 2025 do ĐHQGHN công bố, các yêu cầu xuất hiện gồm:
- Chọn từ hoặc cụm từ không cùng nhóm nghĩa: Đề đưa ra các phương án để xác định sự khác biệt về nghĩa giữa chúng.
- Chọn từ hoặc cụm từ để hoàn thành câu: Câu có vị trí còn thiếu; các phương án cung cấp cách điền để hoàn chỉnh nội dung.
- Xác định lỗi trong câu: Đề yêu cầu nhận diện từ hoặc cụm từ không phù hợp về ngữ pháp, ngữ nghĩa, logic hoặc phong cách.
2.2. Câu hỏi theo chùm ngữ cảnh
Có 5 chùm câu hỏi, mỗi chùm gồm một ngữ cảnh đi kèm năm câu hỏi, tương ứng với 25 câu tính điểm. Ngữ liệu được đặt trước nhóm câu hỏi và dùng chung cho cả chùm. Trong đề tham khảo, hướng dẫn trước đoạn trích cho biết ngữ liệu đó được sử dụng để trả lời những câu nào.
Một chùm có thể khai thác văn bản ở các khía cạnh khác nhau:
- Nội dung tổng thể: Xác định ý chính hoặc vấn đề được trình bày.
- Thông tin cụ thể: Xác định nội dung được nêu trong đoạn trích.
- Cách triển khai văn bản: Giải thích mục đích của một chi tiết hoặc chọn ý phù hợp để phát triển nội dung tiếp theo.
- Ngôn ngữ trong ngữ cảnh: Xem xét nghĩa của từ hoặc cụm từ gắn với đoạn trích.
| Đặc điểm | Câu hỏi đơn | Câu hỏi theo chùm |
| Số câu tính điểm | 25 | 25 |
| Cách tổ chức | Từng câu có dữ kiện và yêu cầu riêng | 5 chùm, mỗi chùm 5 câu |
| Ngữ liệu | Riêng cho từng câu | Dùng chung trong một chùm |
| Cách trả lời | Chọn một trong bốn phương án | Chọn một trong bốn phương án cho từng câu |
Cách phân chia này được quy định trong đề cương chính thức HSA 2026. Các dạng yêu cầu cụ thể ở trên được mô tả từ đề tham khảo, không phải danh mục có số câu cố định cho mọi đề.
3. Nội dung đánh giá trong phần thi định tính HSA
3. Phạm vi kiến thức và nội dung đánh giá
Đề cương phần định tính HSA xác định cả lĩnh vực kiến thức được sử dụng và năng lực cần đánh giá. Hai nội dung này có liên quan nhưng không đồng nhất: một bên cho biết đề sử dụng kiến thức gì, một bên cho biết câu hỏi kiểm tra khả năng nào.
3.1. Phạm vi kiến thức và ngữ liệu
| Phạm vi | Nội dung theo đề cương |
| Ngôn ngữ | Từ vựng, ngữ pháp, ngữ nghĩa, hoạt động giao tiếp, sự phát triển của ngôn ngữ, các biến thể ngôn ngữ và hành văn |
| Văn học | Đặc trưng thể loại, hình tượng văn học, nội dung tư tưởng và cách thể hiện nội dung tư tưởng trong văn bản |
| Ngữ liệu | Liên quan đến đời sống, văn học, ngôn ngữ, văn hóa, xã hội, lịch sử, địa lí, nghệ thuật và các lĩnh vực khác |
Đặc trưng thể loại, hình tượng và nội dung tư tưởng là những yếu tố văn học được đề cương nêu trong yêu cầu đánh giá; tài liệu không liệt kê một danh sách tác phẩm phải học cho phần thi.
3.2. Nội dung đánh giá
Thông qua ngữ liệu, phần thi đánh giá năng lực ngôn ngữ tiếng Việt, văn học, lập luận và tư duy logic. Các yêu cầu cụ thể được đề cương mô tả gồm:
- Về ngôn ngữ: Vận dụng kiến thức để đọc hiểu văn bản khó; phân tích, đánh giá cách biểu đạt; phân tích văn bản có đề tài tương đối phức tạp. Câu hỏi vì thế có thể khai thác cả nội dung văn bản và cách nội dung được trình bày.
- Về văn học: Nhận biết đặc trưng thể loại, hình tượng văn học; phân tích, đánh giá nội dung tư tưởng và cách thể hiện; đánh giá, so sánh giá trị của tác phẩm. Phạm vi đánh giá bao gồm cả việc hiểu tác phẩm nói gì và xem xét cách tác phẩm thể hiện điều đó.
- Lập luận và tư duy logic: khả năng kết nối và xem xét quan hệ giữa các thông tin để đưa ra nhận định có căn cứ.
4. Tỷ lệ độ khó của câu hỏi
Theo đề cương, độ khó của phần Văn học – Ngôn ngữ được phân chia thành ba cấp độ:
| Cấp độ | Tỷ lệ |
| Cấp độ 1 | 20% |
| Cấp độ 2 | 60% |
| Cấp độ 3 | 20% |
Đề cương chia độ khó của câu hỏi thành ba cấp độ, từ cấp độ 1 đến cấp độ 3. Có thể hiểu khái quát:
- Cấp độ 1: Yêu cầu nhận biết hoặc hiểu thông tin, nghĩa của từ và nội dung được trình bày.
- Cấp độ 2: Yêu cầu vận dụng kiến thức để phân tích cách diễn đạt, liên kết thông tin và suy luận trong ngữ cảnh.
- Cấp độ 3: Yêu cầu phân tích, đánh giá hoặc suy luận phức tạp hơn, có thể cần kết nối nhiều thông tin để lựa chọn đáp án..
Tuy nhiên, đề cương không quy định câu hỏi đơn luôn dễ hơn câu hỏi theo chùm. Một câu có ngữ liệu ngắn vẫn có thể đòi hỏi phân tích, còn một câu trong chùm có thể chỉ yêu cầu xác định thông tin. Vì vậy, hình thức trình bày không đủ để kết luận độ khó.
Cấp độ 2 chiếm tỷ lệ lớn nhất, còn cấp độ 1 và cấp độ 3 có tỷ lệ bằng nhau. Cơ cấu này cho thấy phần thi kết hợp câu hỏi ở nhiều mức độ, thay vì chỉ tập trung vào các yêu cầu cơ bản hoặc những câu khó nhất.
Ngoài 50 câu tính điểm, bài thi có thể bổ sung câu hỏi thử nghiệm không tính điểm và thời gian tương ứng.
Xem thêm: Cấu trúc phần định lượng HSA: Dạng câu hỏi và kiến thức
Kết luận
Phần thi định tính HSA đánh giá năng lực ngôn ngữ tiếng Việt, văn học, lập luận và tư duy logic thông qua các nhóm câu hỏi. Hiểu rõ cấu trúc phần thi định tính HSA giúp bạn hình dung cách tổ chức đề và nội dung cần chuẩn bị. Trải nghiệm hệ thống phòng thi trên 9Study để làm quen với thi qua máy tính và phân bổ thời gian.
FAQ
Phần định tính HSA có yêu cầu viết bài văn không?
Không. Thí sinh trả lời bằng cách chọn phương án trong câu hỏi trắc nghiệm.
Câu hỏi đơn và câu hỏi theo chùm có khác nhau về cách trả lời không?
Không. Điểm khác biệt nằm ở cách sử dụng ngữ liệu: riêng cho từng câu hoặc dùng chung cho một chùm.
Ngữ liệu có chỉ lấy từ tác phẩm văn học không?
Không. Ngữ liệu còn thuộc nhiều lĩnh vực đời sống và xã hội.