Kinh doanh thương mại

Chương trình học xoay quanh 4 nhóm kiến thức chính:

Nhóm kiến thức	Nội dung chính
Marketing & Thương hiệu	Nghiên cứu hành vi người tiêu dùng, lên kế hoạch quảng bá sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tiếp cận thị trường qua các kênh truyền thông truyền thống lẫn số
Quản trị & Vận hành	Quản lý nhân sự, tổ chức quy trình kinh doanh, lập kế hoạch chiến lược và điều phối hoạt động của doanh nghiệp để đạt mục tiêu doanh thu
Kế toán & Tài chính doanh nghiệp	Đọc và phân tích báo cáo tài chính, quản lý dòng tiền, lập ngân sách và đánh giá hiệu quả đầu tư để ra quyết định kinh doanh dựa trên con số
Pháp lý thương mại	Hợp đồng kinh tế, luật doanh nghiệp, quy định thuế và các khung pháp lý cần biết để kinh doanh đúng luật trong nước và quốc tế

Ngành này không đánh đố tư duy logic thuần túy như Toán cao cấp hay Vật lý lý thuyết, nhưng đòi hỏi sự pha trộn giữa óc phân tích thực tế và khả năng giao tiếp, cảm thụ tâm lý con người.

Hướng 1: Kinh doanh, bán hàng và phát triển khách hàng

Bạn sẽ làm gì? Tìm kiếm khách hàng, tư vấn sản phẩm hoặc dịch vụ, theo dõi cơ hội bán hàng, thương lượng điều khoản, chăm sóc khách hàng sau bán và phối hợp để đạt mục tiêu doanh thu.

Vị trí thường gặp: Nhân viên kinh doanh, chuyên viên phát triển khách hàng, chuyên viên phát triển thị trường, quản lý tài khoản khách hàng.

Môi trường làm việc thường gặp: Doanh nghiệp thương mại, bán lẻ, phân phối, công nghệ, dịch vụ, bất động sản, tài chính, giáo dục, logistics.

Điểm hấp dẫn của hướng này: Kết quả công việc rõ, cơ hội học nhanh về thị trường và khách hàng. Người làm tốt có thể phát triển lên trưởng nhóm kinh doanh, quản lý vùng hoặc phụ trách một dòng sản phẩm.

Phong cách làm việc thực tế: Chủ động, nhiều giao tiếp, thường xuyên theo dõi chỉ tiêu và phản hồi của khách hàng. Công việc cần kiên trì, biết lắng nghe và biết chuyển nhu cầu thành giải pháp phù hợp.

Thực tế cần biết: Bán hàng không chỉ là thuyết phục. Bạn cần hiểu sản phẩm, quy trình vận hành, chính sách giá, năng lực giao hàng và giữ uy tín với khách hàng lâu dài.

Hướng 2: Marketing, thương hiệu và phát triển thị trường

Bạn sẽ làm gì? Nghiên cứu khách hàng, phân tích đối thủ, lên kế hoạch truyền thông, phối hợp sản xuất nội dung, triển khai chiến dịch và đo hiệu quả theo mục tiêu kinh doanh.

Vị trí thường gặp: Chuyên viên marketing, chuyên viên thương hiệu, điều phối chiến dịch, chuyên viên nghiên cứu thị trường.

Môi trường làm việc thường gặp: Phòng marketing nội bộ, công ty dịch vụ, doanh nghiệp tiêu dùng, bán lẻ, thương mại điện tử, doanh nghiệp khởi nghiệp và công ty dịch vụ.

Điểm hấp dẫn của hướng này: Bạn được kết hợp phân tích thị trường với sáng tạo thông điệp, nhìn thấy cách thương hiệu ảnh hưởng đến lựa chọn của khách hàng và doanh số.

Phong cách làm việc thực tế: Làm theo chiến dịch, nhiều phối hợp với kinh doanh, thiết kế, nội dung, dữ liệu và nhà cung cấp. Cần cân bằng ý tưởng với ngân sách, thời gian và mục tiêu đo được.

Thực tế cần biết: Marketing không tách rời bán hàng và sản phẩm. Một chiến dịch đẹp nhưng không đúng khách hàng, không rõ mục tiêu hoặc không đo được kết quả sẽ khó tạo giá trị.

Hướng 3: Vận hành kinh doanh và quản lý quy trình

Bạn sẽ làm gì? Theo dõi đơn hàng, tồn kho, dịch vụ khách hàng, quy trình nội bộ, chỉ số vận hành; tìm điểm nghẽn và đề xuất cách làm giúp doanh nghiệp chạy ổn định hơn.

Vị trí thường gặp: Chuyên viên vận hành, điều phối kinh doanh, trợ lý quản lý cửa hàng hoặc chi nhánh, chuyên viên kế hoạch kinh doanh.

Môi trường làm việc thường gặp: Bán lẻ, chuỗi cửa hàng, thương mại điện tử, logistics, sản xuất, dịch vụ khách hàng và doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Điểm hấp dẫn của hướng này: Bạn hiểu cách doanh nghiệp vận hành từ bên trong, không chỉ phần bán hàng bên ngoài. Đây là nền tốt để phát triển lên quản lý đơn vị kinh doanh hoặc quản lý vận hành.

Phong cách làm việc thực tế: Nhiều theo dõi, kiểm tra, xử lý phát sinh và cải tiến nhỏ liên tục. Công việc cần sự thực tế, khả năng tổ chức và giao tiếp rõ với nhiều bộ phận.

Thực tế cần biết: Vận hành thường ít hào nhoáng nhưng ảnh hưởng lớn đến lợi nhuận. Chậm giao hàng, sai tồn kho hoặc quy trình rối có thể làm mất khách dù chiến dịch bán hàng tốt.

Hướng 4: Phân tích kinh doanh và hỗ trợ ra quyết định

Bạn sẽ làm gì? Thu thập dữ liệu doanh thu, chi phí, khách hàng, thị trường; lập báo cáo, phân tích xu hướng, so sánh phương án và hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định.

Vị trí thường gặp: Chuyên viên phân tích kinh doanh, trợ lý chiến lược, chuyên viên kế hoạch, chuyên viên phân tích thị trường.

Môi trường làm việc thường gặp: Tập đoàn, công ty thương mại, thương mại điện tử, ngân hàng, công ty tư vấn, doanh nghiệp khởi nghiệp đang tăng trưởng.

Điểm hấp dẫn của hướng này: Bạn được nhìn bức tranh rộng hơn của doanh nghiệp, hiểu vì sao một quyết định về giá, kênh bán, sản phẩm hoặc chi phí có thể thay đổi kết quả kinh doanh.

Phong cách làm việc thực tế: Làm nhiều với bảng tính, báo cáo, họp phân tích và câu hỏi “nên chọn phương án nào”. Cần trình bày rõ ràng để người khác hiểu và dùng được kết quả phân tích.

Thực tế cần biết: Số liệu chỉ hữu ích khi gắn với bối cảnh. Người làm phân tích cần kiểm tra nguồn dữ liệu, hiểu thực tế vận hành và tránh kết luận vội từ vài chỉ số đơn lẻ.

Điểm chung của các hướng

Ngành Kinh doanh có điểm chung là hướng đến tạo giá trị cho khách hàng và doanh nghiệp. Dù làm bán hàng, marketing, vận hành hay phân tích, bạn đều cần hiểu khách hàng, hiểu sản phẩm, biết giao tiếp và biết đọc kết quả bằng con số.

Bức tranh thị trường & tương lai nghề

Kinh doanh là nhóm ngành có mặt ở hầu hết tổ chức, nên cơ hội rộng nhưng mức cạnh tranh cũng cao. Doanh nghiệp ngày càng cần người không chỉ “năng nổ” mà còn biết dùng dữ liệu, hiểu kênh số, phối hợp quy trình và giữ quan hệ khách hàng bền vững. Tự động hóa có thể thay đổi cách tìm khách, chăm sóc và báo cáo, nhưng năng lực hiểu thị trường, ra quyết định và xây dựng niềm tin vẫn còn giá trị lâu dài.

Ngành này có thể phù hợp nếu bạn thích quan sát thị trường, tò mò vì sao người ta mua hoặc không mua một sản phẩm, sẵn sàng giao tiếp và học từ phản hồi thực tế. Bạn không nhất thiết phải là người nói nhiều, nhưng cần có tinh thần chủ động, khả năng thích nghi và sự thoải mái nhất định với mục tiêu, kết quả, con số.

🔵 Nam, 26 tuổi, Nhân viên Phát triển kinh doanh tại công ty phân phối thực phẩm, TP. Hồ Chí Minh

Nam tốt nghiệp ngành Kinh doanh thương mại năm 2022, chọn ngành vì thích "cảm giác chốt được đơn". Năm 2, anh bắt đầu đi làm thêm bán hàng bán thời gian và nhận ra mình giỏi đọc người và thuyết phục. Ra trường, Nam vào vị trí sales tại một công ty FMCG, phụ trách mở rộng kênh phân phối tại khu vực ngoại thành. Sau 18 tháng, anh đã xây được một danh sách hơn 80 đại lý ổn định và thu nhập gộp (lương + hoa hồng) vượt 20 triệu/tháng. Điều Nam hay nói là: "Bằng đại học không dạy bạn cách chốt deal, nhưng nó dạy bạn hiểu tại sao người ta mua, và đó mới là thứ giúp bạn bán lâu dài."

🔵 Hà, 29 tuổi, Chuyên viên Marketing tại công ty thương mại điện tử, Hà Nội

Hà học Kinh doanh nhưng sớm chuyển sang hướng marketing từ năm 3 khi làm đồ án về chiến dịch truyền thông. Sau khi ra trường năm 2019, cô làm content rồi dần chuyển sang quản lý campaign quảng cáo số. Hiện tại Hà phụ trách ngân sách quảng cáo cho một sàn thương mại điện tử, phân tích hiệu quả từng kênh và tối ưu chi phí mỗi đơn hàng. Cô chia sẻ rằng điều khiến cô gắn bó với nghề là mọi quyết định đều được đo lường ngay bằng dữ liệu, ít phù hợp với cảm tính mà không có số liệu đứng sau.

🔵 Kinh doanh vs. Quản trị kinh doanh (Business Administration)

Quản trị kinh doanh (mã 7340101) tập trung rộng hơn vào quản lý tổng thể doanh nghiệp, từ chiến lược, tổ chức nhân sự đến tài chính và vận hành. ⭐ Kinh doanh (7340121) nghiêng nhiều hơn về phía thương mại và bán hàng, kỹ năng tìm kiếm thị trường, phát triển khách hàng và thúc đẩy doanh thu là trọng tâm, không chỉ là quản lý bên trong.

🔵 Kinh doanh vs. Marketing

Marketing (mã 7340115) là một chức năng chuyên biệt trong vòng đời kinh doanh, tập trung vào nghiên cứu thị trường, xây dựng thương hiệu và truyền thông sản phẩm. ⭐ Ngành Kinh doanh bao gồm marketing như một phần, nhưng còn học thêm bán hàng, tài chính và vận hành, đào tạo người có thể "chạy" cả một đơn vị kinh doanh, không chỉ làm một mảng truyền thông.

🔵 Kinh doanh vs. Kế toán

Kế toán đào tạo người ghi chép, kiểm soát và báo cáo dòng tiền theo chuẩn mực tài chính, thiên về kỹ thuật số, quy trình và tuân thủ. ⭐ Kinh doanh dạy bạn đọc con số để ra quyết định thương mại, biết báo cáo tài chính không phải để kiểm toán, mà để nhận ra cơ hội hoặc rủi ro cho doanh nghiệp.

🔵 Hiểu nhầm phổ biến: "Học Kinh doanh ra chỉ đi bán hàng"

Bán hàng chỉ là một trong nhiều hướng đi. Sinh viên Kinh doanh có thể làm quản lý vận hành, phát triển sản phẩm, phân tích thị trường, tư vấn chiến lược hoặc thậm chí tự mở doanh nghiệp, phạm vi ngành rộng hơn nhiều so với hình dung "nhân viên bán lẻ".

1. Chọn một sản phẩm bạn dùng mỗi ngày (ví dụ: chai nước uống, app điện thoại) và thử phân tích: tại sao người ta mua cái này thay vì sản phẩm khác rẻ hơn? Viết ra ít nhất 3 lý do cụ thể, xem bạn có tự nhiên chú ý đến góc độ thương mại không.
2. Thử bán một thứ gì đó trong 1 tuần, đăng bán đồ cũ trên Facebook Marketplace, Chợ Tốt hoặc Shopee, và quan sát cảm giác của bạn khi viết mô tả, định giá, trả lời tin nhắn khách và chốt đơn.
3. Tìm đọc mô tả công việc (job description) của 3 vị trí "Business Development" hoặc "Sales Executive" trên LinkedIn hoặc TopCV, xem những kỹ năng yêu cầu có khớp với điểm mạnh của bạn không.
4. Theo dõi một doanh nghiệp bạn quan tâm (có thể là thương hiệu F&B, thương mại điện tử, hay startup công nghệ) trên mạng xã hội trong 2 tuần, ghi lại xem họ đang dùng chiến lược gì để tiếp cận khách hàng và bạn có nhận xét gì về cách họ làm.

STT	Trường	Tên ngành	Tổ hợp	Điểm chuẩn 2025	2024	2023
1	Đại Học Kinh Tế Quốc Dân	Kinh doanh thương mại	A00; A01; D01; D07	28	27.57	27.35
2	Đại Học Kinh Tế Quốc Dân	Kinh doanh nông nghiệp	A00; A01; D01; D07	23.75	26.81	26.6
3	Đại Học Kinh Tế Quốc Dân	Khởi nghiệp và phát triển kinh doanh (BBAE)/ngành QTKD	A00; A01; D01; D07	24.92	36.25	36.1
4	Đại Học Kinh Tế Quốc Dân	Kinh doanh số (E-BDB)/ngành QTKD	A00; A01; D01; D07	26.4	27	26.85
5	Trường Đại học Ngoại thương	Kinh doanh quốc tế theo mô hình tiên tiến Nhật Bản	A00; A01; D01; D07	26.3	27.6	,
6	Trường Đại học Ngoại thương	Kinh doanh số (ĐHNNQT)	A00; A01; D01; D07	26.3	27.6	,
7	Đại Học Kinh Tế TPHCM	Kinh doanh thương mại (Commerce)	A00; A01; D01; D07; D09	25.8	26.54	26.5
8	Đại Học Kinh Tế TPHCM	Kinh doanh nông nghiệp (Agribusiness)	A00; A01; D01; D07; D09	23	25.35	25.03
9	Trường Đại Học Kinh Tế Kỹ Thuật Công Nghiệp	Kinh doanh thương mại (CS Hà Nội)	A00; A01; A03; A04; C01; D01; D07	24	23.8	24
10	Trường Đại Học Kinh Tế Kỹ Thuật Công Nghiệp	Kinh doanh thương mại (CS Nam Định)	A00; A01; A03; A04; C01; D01; D07	21.2	18.5	18.5
11	Trường Đại Học Tài Chính Ngân Hàng Hà Nội	Kinh doanh thương mại	A00; A01; D01; C04; X01; X02	23	24.5	23.5
12	Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn TPHCM	Kinh doanh thương mại Hàn Quốc	DH5; D01; D14	22.5	26.96	,
13	Trường Đại Học Nha Trang	Kinh doanh thương mại	D01; X01; X02; C04	22.64	22	23
14	Đại Học Cần Thơ	Kinh doanh thương mại	A00; A01; C02; D01	21.75	24.5	24.61
15	Trường Đại Học Tây Nguyên	Kinh doanh thương mại	A01; C03; D01; D07; X78	21.58	20.35	18.15
16	Trường Đại Học Kinh Tế – Đại Học Đà Nẵng	Kinh doanh thương mại (Tiêu chuẩn)	A00; A01; D01; D07; X25; X26	21	,	,
17	Trường Quốc Tế – ĐHQG Hà Nội	Kinh doanh số	A00; A01; D01; D03; D07; C01; C02	21	,	,
18	Trường Đại Học Nông Lâm TPHCM	Kinh doanh nông nghiệp	A00; A01; D01; X01; X02; X25	22.5	,	,
19	Đại Học Cần Thơ	Kinh doanh nông nghiệp – học tại khu Hòa An	A00; A01; C02; D01	15	15	15
20	Trường Đại Học Kinh Tế – Đại Học Huế	Kinh doanh thương mại	A00; A01; C03; D01; D07; D09; X01; X26	16	17	18
21	Đại Học Duy Tân	Kinh doanh thương mại	A00; A01; A07; C01; D01	15	16	14
22	Trường Đại Học Cửu Long	Kinh doanh thương mại	A00; A01; A03; C03; C04; D01; X02	15	15	15
23	Trường Đại Học Văn Lang	Kinh doanh thương mại	A00; A01; C01; D01; D07; D10; X25	15	16	16
24	Đại học Kinh Tế TPHCM – Phân hiệu Vĩnh Long	Kinh doanh nông nghiệp	A00; A01; D01; D07; D09	17	17	17
25	Trường Đại học Công Nghệ TPHCM	Kinh doanh thương mại	C01; C03; C04; D01; X01; X02	15	17	17
26	Trường Đại Học Kinh Tế Tài Chính TPHCM	Kinh doanh thương mại	C01; D01; C03; C04	16	17	17

📌 Dữ liệu điểm chuẩn theo phương thức xét tuyển bằng tốt nghiệp THPT.

STT	Trường	Tên ngành	Tổ hợp	Điểm chuẩn 2025	2024	2023
1	Đại Học Kinh Tế Quốc Dân	Kinh doanh thương mại	A00; A01; D01; D07	28	27.57	27.35
2	Đại Học Kinh Tế Quốc Dân	Kinh doanh nông nghiệp	A00; A01; D01; D07	23.75	26.81	26.6
3	Đại Học Kinh Tế Quốc Dân	Khởi nghiệp và phát triển kinh doanh (BBAE)/ngành QTKD	A00; A01; D01; D07	24.92	36.25	36.1
4	Đại Học Kinh Tế Quốc Dân	Kinh doanh số (E-BDB)/ngành QTKD	A00; A01; D01; D07	26.4	27	26.85
5	Trường Đại học Ngoại thương	Kinh doanh quốc tế theo mô hình tiên tiến Nhật Bản	A00; A01; D01; D07	26.3	27.6	,
6	Trường Đại học Ngoại thương	Kinh doanh số (ĐHNNQT)	A00; A01; D01; D07	26.3	27.6	,
7	Đại Học Kinh Tế TPHCM	Kinh doanh thương mại (Commerce)	A00; A01; D01; D07; D09	25.8	26.54	26.5
8	Đại Học Kinh Tế TPHCM	Kinh doanh nông nghiệp (Agribusiness)	A00; A01; D01; D07; D09	23	25.35	25.03
9	Trường Đại Học Kinh Tế Kỹ Thuật Công Nghiệp	Kinh doanh thương mại (CS Hà Nội)	A00; A01; A03; A04; C01; D01; D07	24	23.8	24
10	Trường Đại Học Kinh Tế Kỹ Thuật Công Nghiệp	Kinh doanh thương mại (CS Nam Định)	A00; A01; A03; A04; C01; D01; D07	21.2	18.5	18.5
11	Trường Đại Học Tài Chính Ngân Hàng Hà Nội	Kinh doanh thương mại	A00; A01; D01; C04; X01; X02	23	24.5	23.5
12	Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn TPHCM	Kinh doanh thương mại Hàn Quốc	DH5; D01; D14	22.5	26.96	,
13	Trường Đại Học Nha Trang	Kinh doanh thương mại	D01; X01; X02; C04	22.64	22	23
14	Đại Học Cần Thơ	Kinh doanh thương mại	A00; A01; C02; D01	21.75	24.5	24.61
15	Trường Đại Học Tây Nguyên	Kinh doanh thương mại	A01; C03; D01; D07; X78	21.58	20.35	18.15
16	Trường Đại Học Kinh Tế – Đại Học Đà Nẵng	Kinh doanh thương mại (Tiêu chuẩn)	A00; A01; D01; D07; X25; X26	21	,	,
17	Trường Quốc Tế – ĐHQG Hà Nội	Kinh doanh số	A00; A01; D01; D03; D07; C01; C02	21	,	,
18	Trường Đại Học Nông Lâm TPHCM	Kinh doanh nông nghiệp	A00; A01; D01; X01; X02; X25	22.5	,	,
19	Đại Học Cần Thơ	Kinh doanh nông nghiệp – học tại khu Hòa An	A00; A01; C02; D01	15	15	15
20	Trường Đại Học Kinh Tế – Đại Học Huế	Kinh doanh thương mại	A00; A01; C03; D01; D07; D09; X01; X26	16	17	18
21	Đại Học Duy Tân	Kinh doanh thương mại	A00; A01; A07; C01; D01	15	16	14
22	Trường Đại Học Cửu Long	Kinh doanh thương mại	A00; A01; A03; C03; C04; D01; X02	15	15	15
23	Trường Đại Học Văn Lang	Kinh doanh thương mại	A00; A01; C01; D01; D07; D10; X25	15	16	16
24	Đại học Kinh Tế TPHCM – Phân hiệu Vĩnh Long	Kinh doanh nông nghiệp	A00; A01; D01; D07; D09	17	17	17
25	Trường Đại học Công Nghệ TPHCM	Kinh doanh thương mại	C01; C03; C04; D01; X01; X02	15	17	17
26	Trường Đại Học Kinh Tế Tài Chính TPHCM	Kinh doanh thương mại	C01; D01; C03; C04	16	17	17

📌 Dữ liệu điểm chuẩn theo phương thức xét tuyển bằng tốt nghiệp THPT.