Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề thi tự luyện - Đề số 1 - Tư duy Khoa học (Đánh giá Tư duy (TSA))

Câu 1

Dựa vào thông tin sau và trả lời các câu hỏi:

Agarose là một carbohydrate gồm các đơn vị galactose, thường xuất hiện trong thành tế bào của một số loài tảo đỏ và có thể bị phân giải nhờ enzyme agarase. Một sinh viên đã tìm ra một dạng agarase mới, gọi là Agarase X, được sản xuất bởi một loài vi khuẩn. Để xác định điều kiện hoạt động tối ưu của enzyme này, sinh viên đã tiến hành các thí nghiệm nhằm tìm ra mức nhiệt độ và pH tại đó Agarase X thể hiện hoạt tính mạnh nhất.

Thí nghiệm 1:

Sinh viên chuẩn bị ống nghiệm (Ống 1 – 9), mỗi ống chứa: 0,2 mL dung dịch Agarase X, sau đó thêm 0,8 mL dung dịch đệm có các giá trị pH khác nhau, tất cả đều chứa 0,2% agarose. Tất cả ống nghiệm được ủ ở cùng một nhiệt độ cố định 40°C trong 30 phút. Sau đó sinh viên xác định hoạt tính tương đối (%) của Agarase X ở mỗi giá trị pH ( xem Bảng 1 ).

Bảng 1
Ống nghiệm	pH của dung dịch đệm	Hoạt tính tương đối (%)
1	4,0	22
2	4,5	30
3	5,0	45
4	5,5	62
5	6,0	78
6	6,5	90
7	7,0	100
8	7,5	88
9	8,0	65

Thí nghiệm 2:

Sinh viên tiếp tục lặp lại toàn bộ quy trình của Thí nghiệm 1, nhưng thay đổi một yếu tố duy nhất: Các ống nghiệm (Ống 10 – 17) đều được thêm cùng một loại dung dịch đệm agarose có pH = 6,5, nồng độ agarose 0,2%. Tuy nhiên, mỗi ống nghiệm được ủ ở một nhiệt độ khác nhau trong 30 phút. Sau thời gian ủ, sinh viên xác định hoạt tính tương đối của Agarase X ở mỗi mức nhiệt độ ( xem bảng 2 ).

Bảng 2
Ống nghiệm	Nhiệt độ ủ ( ℃ )	Hoạt tính tương đối (%)
10	20	18
11	25	32
12	30	55
13	35	76
14	40	92
15	45	100
16	50	84
17	55	58

Điểm khác biệt duy nhất giữa ống 10 và ống 16 trong Thí nghiệm 2 là:

A

Thể tích dung dịch Agarase X được thêm vào.

B

pH của dung dịch đệm agarose.

C

Nhiệt độ mà các ống được ủ.

D

Nồng độ agarose trong dung dịch đệm.

Lời giải

Bước 1: Đối chiếu điều kiện chung

Ống $10$ và $16$ đều dùng đệm có $\text{pH}=6{,}5$ , agarose $0{,}2\%$ .

Thể tích Agarase X và thời gian ủ $30$ phút cũng giống nhau.

Bước 2: Xác định yếu tố thay đổi

Nhiệt độ ủ của ống $10$ là $20^\circ\text{C}$ , còn ống $16$ là $50^\circ\text{C}$ .

Vì vậy, nhiệt độ ủ là điểm khác biệt duy nhất.

2 0^{\circ} C \neq = 5 0^{\circ} C

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C. A, B, D sai vì thể tích Agarase X, pH dung dịch đệm và nồng độ agarose đều được giữ nguyên.

Đáp án: C — ống

10

và

16

chỉ khác nhau về nhiệt độ ủ.

Câu 2

Dựa vào thông tin sau và trả lời các câu hỏi:

Agarose là một carbohydrate gồm các đơn vị galactose, thường xuất hiện trong thành tế bào của một số loài tảo đỏ và có thể bị phân giải nhờ enzyme agarase. Một sinh viên đã tìm ra một dạng agarase mới, gọi là Agarase X, được sản xuất bởi một loài vi khuẩn. Để xác định điều kiện hoạt động tối ưu của enzyme này, sinh viên đã tiến hành các thí nghiệm nhằm tìm ra mức nhiệt độ và pH tại đó Agarase X thể hiện hoạt tính mạnh nhất.

Thí nghiệm 1:

Sinh viên chuẩn bị ống nghiệm (Ống 1 – 9), mỗi ống chứa: 0,2 mL dung dịch Agarase X, sau đó thêm 0,8 mL dung dịch đệm có các giá trị pH khác nhau, tất cả đều chứa 0,2% agarose. Tất cả ống nghiệm được ủ ở cùng một nhiệt độ cố định 40°C trong 30 phút. Sau đó sinh viên xác định hoạt tính tương đối (%) của Agarase X ở mỗi giá trị pH ( xem Bảng 1 ).

Bảng 1
Ống nghiệm	pH của dung dịch đệm	Hoạt tính tương đối (%)
1	4,0	22
2	4,5	30
3	5,0	45
4	5,5	62
5	6,0	78
6	6,5	90
7	7,0	100
8	7,5	88
9	8,0	65

Thí nghiệm 2:

Sinh viên tiếp tục lặp lại toàn bộ quy trình của Thí nghiệm 1, nhưng thay đổi một yếu tố duy nhất: Các ống nghiệm (Ống 10 – 17) đều được thêm cùng một loại dung dịch đệm agarose có pH = 6,5, nồng độ agarose 0,2%. Tuy nhiên, mỗi ống nghiệm được ủ ở một nhiệt độ khác nhau trong 30 phút. Sau thời gian ủ, sinh viên xác định hoạt tính tương đối của Agarase X ở mỗi mức nhiệt độ ( xem bảng 2 ).

Bảng 2
Ống nghiệm	Nhiệt độ ủ ( ℃ )	Hoạt tính tương đối (%)
10	20	18
11	25	32
12	30	55
13	35	76
14	40	92
15	45	100
16	50	84
17	55	58

Nếu Thí nghiệm 2 có thêm một ống được ủ ở 10 °C, hoạt tính tương đối của enzyme trong ống đó có khả năng là:

A

Dưới 20%.

B

Từ 40% đến 70%.

C

Từ 70% đến 90%.

D

Gần 100%.

Lời giải

Bước 1: Xác định xu hướng nhiệt độ

Bảng $2$ cho thấy hoạt tính tăng từ $18\%$ tại $20\,^{\circ}\mathrm{C}$ lên $100\%$ tại $45\,^{\circ}\mathrm{C}$ .

Vì vậy, khi giảm xuống dưới $20\,^{\circ}\mathrm{C}$ , hoạt tính tiếp tục giảm.

Bước 2: Dự đoán hoạt tính ở $10\,^{\circ}\mathrm{C}$

Nhiệt độ $10\,^{\circ}\mathrm{C}$ thấp hơn $20\,^{\circ}\mathrm{C}$ nên hoạt tính nhỏ hơn $18\%$ .

Do đó, hoạt tính chắc chắn dưới $20\%$ .

A_{10^{\circ} C} < A_{20^{\circ} C} = 18% < 20%

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn phương án $\mathrm{A}$ : dưới $20\%$ ; $\mathrm{B}$ , $\mathrm{C}$ , $\mathrm{D}$ sai vì lần lượt dự đoán hoạt tính từ $40\%$ đến $70\%$ , từ $70\%$ đến $90\%$ , và gần $100\%$ , đều trái với xu hướng giảm dưới $20\,^{\circ}\mathrm{C}$ .

Đáp án: A — ở

10\,^{\circ}\mathrm{C}

, hoạt tính thấp hơn

18\%

, nên dưới

20\%

.

Câu 3

Dựa vào thông tin sau và trả lời các câu hỏi:

Agarose là một carbohydrate gồm các đơn vị galactose, thường xuất hiện trong thành tế bào của một số loài tảo đỏ và có thể bị phân giải nhờ enzyme agarase. Một sinh viên đã tìm ra một dạng agarase mới, gọi là Agarase X, được sản xuất bởi một loài vi khuẩn. Để xác định điều kiện hoạt động tối ưu của enzyme này, sinh viên đã tiến hành các thí nghiệm nhằm tìm ra mức nhiệt độ và pH tại đó Agarase X thể hiện hoạt tính mạnh nhất.

Thí nghiệm 1:

Sinh viên chuẩn bị ống nghiệm (Ống 1 – 9), mỗi ống chứa: 0,2 mL dung dịch Agarase X, sau đó thêm 0,8 mL dung dịch đệm có các giá trị pH khác nhau, tất cả đều chứa 0,2% agarose. Tất cả ống nghiệm được ủ ở cùng một nhiệt độ cố định 40°C trong 30 phút. Sau đó sinh viên xác định hoạt tính tương đối (%) của Agarase X ở mỗi giá trị pH ( xem Bảng 1 ).

Bảng 1
Ống nghiệm	pH của dung dịch đệm	Hoạt tính tương đối (%)
1	4,0	22
2	4,5	30
3	5,0	45
4	5,5	62
5	6,0	78
6	6,5	90
7	7,0	100
8	7,5	88
9	8,0	65

Thí nghiệm 2:

Sinh viên tiếp tục lặp lại toàn bộ quy trình của Thí nghiệm 1, nhưng thay đổi một yếu tố duy nhất: Các ống nghiệm (Ống 10 – 17) đều được thêm cùng một loại dung dịch đệm agarose có pH = 6,5, nồng độ agarose 0,2%. Tuy nhiên, mỗi ống nghiệm được ủ ở một nhiệt độ khác nhau trong 30 phút. Sau thời gian ủ, sinh viên xác định hoạt tính tương đối của Agarase X ở mỗi mức nhiệt độ ( xem bảng 2 ).

Bảng 2
Ống nghiệm	Nhiệt độ ủ ( ℃ )	Hoạt tính tương đối (%)
10	20	18
11	25	32
12	30	55
13	35	76
14	40	92
15	45	100
16	50	84
17	55	58

Dựa trên kết quả cả Thí nghiệm 1 và Thí nghiệm 2, bộ điều kiện nào dưới đây gần với hoạt tính tối ưu nhất của Agarase X?

A

30 °C, pH 5.

B

45 °C, pH 7.

C

60 °C, pH 8.

D

20 °C, pH 4.

Lời giải

Bước 1: Xác định pH tối ưu

Trong Bảng $1$ , hoạt tính lớn nhất là $100\%$ tại $\text{pH}=7,0$ .

max (22, 30, 45, 62, 78, 90, 100, 88, 65) = 100% tại pH = 7, 0

Bước 2: Xác định nhiệt độ tối ưu

Trong Bảng $2$ , hoạt tính lớn nhất là $100\%$ tại $45\,^{\circ}\text{C}$ .

max (18, 32, 55, 76, 92, 100, 84, 58) = 100% tại 45^{\circ} C

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B: $45\,^{\circ}\text{C}$ , $\text{pH}=7$ . A, C, D sai vì lần lượt không đồng thời đạt cực đại, dùng $60\,^{\circ}\text{C}$ ngoài dữ liệu và có hoạt tính thấp hơn.

Đáp án: B — Agarase X đạt hoạt tính cực đại tại

45\,^{\circ}\text{C}

và

\text{pH}=7

.

Câu 4

Dựa vào thông tin sau và trả lời các câu hỏi:

Agarose là một carbohydrate gồm các đơn vị galactose, thường xuất hiện trong thành tế bào của một số loài tảo đỏ và có thể bị phân giải nhờ enzyme agarase. Một sinh viên đã tìm ra một dạng agarase mới, gọi là Agarase X, được sản xuất bởi một loài vi khuẩn. Để xác định điều kiện hoạt động tối ưu của enzyme này, sinh viên đã tiến hành các thí nghiệm nhằm tìm ra mức nhiệt độ và pH tại đó Agarase X thể hiện hoạt tính mạnh nhất.

Thí nghiệm 1:

Sinh viên chuẩn bị ống nghiệm (Ống 1 – 9), mỗi ống chứa: 0,2 mL dung dịch Agarase X, sau đó thêm 0,8 mL dung dịch đệm có các giá trị pH khác nhau, tất cả đều chứa 0,2% agarose. Tất cả ống nghiệm được ủ ở cùng một nhiệt độ cố định 40°C trong 30 phút. Sau đó sinh viên xác định hoạt tính tương đối (%) của Agarase X ở mỗi giá trị pH ( xem Bảng 1 ).

Bảng 1
Ống nghiệm	pH của dung dịch đệm	Hoạt tính tương đối (%)
1	4,0	22
2	4,5	30
3	5,0	45
4	5,5	62
5	6,0	78
6	6,5	90
7	7,0	100
8	7,5	88
9	8,0	65

Thí nghiệm 2:

Sinh viên tiếp tục lặp lại toàn bộ quy trình của Thí nghiệm 1, nhưng thay đổi một yếu tố duy nhất: Các ống nghiệm (Ống 10 – 17) đều được thêm cùng một loại dung dịch đệm agarose có pH = 6,5, nồng độ agarose 0,2%. Tuy nhiên, mỗi ống nghiệm được ủ ở một nhiệt độ khác nhau trong 30 phút. Sau thời gian ủ, sinh viên xác định hoạt tính tương đối của Agarase X ở mỗi mức nhiệt độ ( xem bảng 2 ).

Bảng 2
Ống nghiệm	Nhiệt độ ủ ( ℃ )	Hoạt tính tương đối (%)
10	20	18
11	25	32
12	30	55
13	35	76
14	40	92
15	45	100
16	50	84
17	55	58

Trong Thí nghiệm 2, ống nghiệm nào dưới đây có khả năng còn nhiều agarose chưa bị phân hủy nhất?

A

Ống 12.

B

Ống 10.

C

Ống 16.

D

Ống 15.

Lời giải

Bước 1: Xác định tiêu chí chọn

Ống có hoạt tính tương đối nhỏ nhất sẽ còn nhiều agarose nhất.

Bước 2: So sánh hoạt tính

Trong Thí nghiệm $2$ , hoạt tính nhỏ nhất là $18\%$ , thuộc Ống $10$ .

18% < 32% < 55% < 76% < 92% < 100%, 18% nhỏ nh \overset{ˊ}{\overset{a}{ˆ}} t

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B. A, C, D sai vì các ống $12$ , $16$ , $15$ có hoạt tính lần lượt $55\%$ , $84\%$ , $100\%$ , đều lớn hơn $18\%$ .

Đáp án: B — Ống

10

có hoạt tính thấp nhất, chỉ

18\%

, nên còn nhiều agarose chưa phân hủy nhất.

Câu 5

Dựa vào thông tin sau và trả lời các câu hỏi:

Agarose là một carbohydrate gồm các đơn vị galactose, thường xuất hiện trong thành tế bào của một số loài tảo đỏ và có thể bị phân giải nhờ enzyme agarase. Một sinh viên đã tìm ra một dạng agarase mới, gọi là Agarase X, được sản xuất bởi một loài vi khuẩn. Để xác định điều kiện hoạt động tối ưu của enzyme này, sinh viên đã tiến hành các thí nghiệm nhằm tìm ra mức nhiệt độ và pH tại đó Agarase X thể hiện hoạt tính mạnh nhất.

Thí nghiệm 1:

Sinh viên chuẩn bị ống nghiệm (Ống 1 – 9), mỗi ống chứa: 0,2 mL dung dịch Agarase X, sau đó thêm 0,8 mL dung dịch đệm có các giá trị pH khác nhau, tất cả đều chứa 0,2% agarose. Tất cả ống nghiệm được ủ ở cùng một nhiệt độ cố định 40°C trong 30 phút. Sau đó sinh viên xác định hoạt tính tương đối (%) của Agarase X ở mỗi giá trị pH ( xem Bảng 1 ).

Bảng 1
Ống nghiệm	pH của dung dịch đệm	Hoạt tính tương đối (%)
1	4,0	22
2	4,5	30
3	5,0	45
4	5,5	62
5	6,0	78
6	6,5	90
7	7,0	100
8	7,5	88
9	8,0	65

Thí nghiệm 2:

Sinh viên tiếp tục lặp lại toàn bộ quy trình của Thí nghiệm 1, nhưng thay đổi một yếu tố duy nhất: Các ống nghiệm (Ống 10 – 17) đều được thêm cùng một loại dung dịch đệm agarose có pH = 6,5, nồng độ agarose 0,2%. Tuy nhiên, mỗi ống nghiệm được ủ ở một nhiệt độ khác nhau trong 30 phút. Sau thời gian ủ, sinh viên xác định hoạt tính tương đối của Agarase X ở mỗi mức nhiệt độ ( xem bảng 2 ).

Bảng 2
Ống nghiệm	Nhiệt độ ủ ( ℃ )	Hoạt tính tương đối (%)
10	20	18
11	25	32
12	30	55
13	35	76
14	40	92
15	45	100
16	50	84
17	55	58

Nhận định sau đây đúng hay sai?

Nếu một ion kim loại nặng làm giảm hoạt tính của Agarase X xuống còn 50% tại 45 °C và pH 7, thì ở 60 °C hoạt tính chắc chắn cũng bị giảm ít nhất 50%.

A

Đúng.

B

Sai.

Lời giải

Bước $1$ : Xác định thông tin đã biết

Tại $45\,^{\circ}\text{C}$ và pH $7$ , ion kim loại làm hoạt tính còn $50\%$ .

Điều này chỉ kết luận mức giảm tại đúng điều kiện $45\,^{\circ}\text{C}$ và pH $7$ .

100% - 50% = 50%

Bước $2$ : Kiểm tra điều kiện cần suy luận

Bảng $2$ chỉ khảo sát đến $55\,^{\circ}\text{C}$ , không có dữ liệu tại $60\,^{\circ}\text{C}$ .

Đề cũng không cho quy luật hoạt tính hoặc mức ảnh hưởng của ion ở nhiệt độ cao hơn.

60^{\circ} C > 55^{\circ} C

Bước $3$ : Đối chiếu phương án

Phương án B đúng; A sai vì khẳng định mức giảm ít nhất $50\%$ tại $60\,^{\circ}\text{C}$ khi chưa đủ dữ liệu.

Không thể suy ra chắc chắn mức ảnh hưởng của ion ở nhiệt độ này.

Đáp án: B — Chưa có dữ liệu hoặc quy luật để khẳng định hoạt tính ở

60\,^{\circ}\text{C}

giảm ít nhất

50\%

.

Câu 6

Dựa vào thông tin sau và trả lời các câu hỏi:

Agarose là một carbohydrate gồm các đơn vị galactose, thường xuất hiện trong thành tế bào của một số loài tảo đỏ và có thể bị phân giải nhờ enzyme agarase. Một sinh viên đã tìm ra một dạng agarase mới, gọi là Agarase X, được sản xuất bởi một loài vi khuẩn. Để xác định điều kiện hoạt động tối ưu của enzyme này, sinh viên đã tiến hành các thí nghiệm nhằm tìm ra mức nhiệt độ và pH tại đó Agarase X thể hiện hoạt tính mạnh nhất.

Thí nghiệm 1:

Sinh viên chuẩn bị ống nghiệm (Ống 1 – 9), mỗi ống chứa: 0,2 mL dung dịch Agarase X, sau đó thêm 0,8 mL dung dịch đệm có các giá trị pH khác nhau, tất cả đều chứa 0,2% agarose. Tất cả ống nghiệm được ủ ở cùng một nhiệt độ cố định 40°C trong 30 phút. Sau đó sinh viên xác định hoạt tính tương đối (%) của Agarase X ở mỗi giá trị pH ( xem Bảng 1 ).

Bảng 1
Ống nghiệm	pH của dung dịch đệm	Hoạt tính tương đối (%)
1	4,0	22
2	4,5	30
3	5,0	45
4	5,5	62
5	6,0	78
6	6,5	90
7	7,0	100
8	7,5	88
9	8,0	65

Thí nghiệm 2:

Sinh viên tiếp tục lặp lại toàn bộ quy trình của Thí nghiệm 1, nhưng thay đổi một yếu tố duy nhất: Các ống nghiệm (Ống 10 – 17) đều được thêm cùng một loại dung dịch đệm agarose có pH = 6,5, nồng độ agarose 0,2%. Tuy nhiên, mỗi ống nghiệm được ủ ở một nhiệt độ khác nhau trong 30 phút. Sau thời gian ủ, sinh viên xác định hoạt tính tương đối của Agarase X ở mỗi mức nhiệt độ ( xem bảng 2 ).

Bảng 2
Ống nghiệm	Nhiệt độ ủ ( ℃ )	Hoạt tính tương đối (%)
10	20	18
11	25	32
12	30	55
13	35	76
14	40	92
15	45	100
16	50	84
17	55	58

Điền từ/cụm từ/số thích hợp vào chỗ trống dưới đây:

Agarose là một polysaccharide được chiết xuất từ [[____]], có cấu trúc gồm các đơn vị galactose. Khi bị phân giải bởi agarase, agarose tạo thành các oligosaccharides, với kích thước phụ thuộc vào điều kiện pH và nhiệt độ. Hoạt tính của enzyme còn có thể bị cản trở bởi ion kim loại nặng trong môi trường.

Trong Thí nghiệm 1 và 2, Agarase X hoạt động mạnh nhất ở khoảng [[____]] °C và pH [[____]].

Đáp án đúng: tảo đỏ; 45; 7,0

Lời giải

Bước 1: Xác định nguồn agarose

Agarose được chiết xuất từ thành tế bào của một số loài tảo đỏ.

Bước 2: Tìm pH tối ưu

Ở Thí nghiệm 1, hoạt tính lớn nhất là $100\%$ tại pH $7{,}0$ .

max A_{pH} = 100% tại pH 7

Bước 3: Tìm nhiệt độ tối ưu

Ở Thí nghiệm 2, hoạt tính lớn nhất là $100\%$ tại $45^\circ\text{C}$ .

max A_{T} = 100% tại 4 5^{\circ} C

Đáp án: tảo đỏ;

45^\circ\text{C}

; pH

7

— tương ứng nguồn agarose và hai giá trị hoạt tính cực đại

100\%

.

Câu 7

Dựa vào thông tin sau và trả lời các câu hỏi:

Trong máy đo màu (colorimeter), ánh sáng có bước sóng xác định được truyền qua một mẫu dung dịch trước khi đi đến bộ dò. Nếu dung dịch chứa các chất hấp thụ ánh sáng ở bước sóng đó, một phần ánh sáng sẽ bị giữ lại và không tới được detector. Mức độ hấp thụ ánh sáng phản ánh lượng ánh sáng bị giảm và vì thế liên hệ trực tiếp với nồng độ của chất hấp thụ trong dung dịch.

Bản thân ion sắt hòa tan (Fe) không hấp thụ ánh sáng nhìn thấy. Tuy nhiên, khi nhỏ một loại dung dịch chỉ thị đặc biệt vào dung dịch chứa Fe³⁺, ion này sẽ tạo phức Fe(SCN)₆³⁻ – một phức chất có khả năng hấp thụ ánh sáng màu xanh. Nhờ đó, người ta có thể dùng đo màu để khảo sát nồng độ sắt. Các thí nghiệm đã được tiến hành để đánh giá ảnh hưởng của quá trình đun sôi và đóng hộp đối với hàm lượng Fe trong hạt đậu.

Thí nghiệm 1:

Một loạt các mẫu Fe trong đậu đã được chiết bằng cách nghiền 10 g đậu và hòa tan trong 100 mL nước cất. Sau khi lọc, lấy 50 mL dung dịch chiết được và thêm 10 mL dung dịch chỉ thị SCN⁻ để tạo phức Fe(SCN)₆³⁻. Tất cả mẫu được để phản ứng hoàn toàn trong 10 phút. Độ hấp thụ ánh sáng xanh của từng mẫu sau đó được đo bằng máy đo màu để xác định nồng độ Fe còn lại sau quá trình xử lý.

c1053262-c01e-4076-a574-67538fa9af97

Thí nghiệm 2:

Hạt đậu (đã sấy khô) được cân lấy 5 g và hòa tan bằng phương pháp tro ướt (wet-ashing) sử dụng hỗn hợp HNO₃–H₂O₂. Sau khi dung dịch trở nên trong suốt và không còn chất rắn, dung dịch được làm nguội và chuyển vào bình định mức 100 mL. Tiếp theo, thêm 20 mL dung dịch chỉ thị SCN⁻ để tạo phức Fe(SCN)₆³⁻. Dung dịch được để yên 5 phút rồi đo độ hấp thụ bằng máy đo màu. Từ đồ thị chuẩn (Hình 1), nồng độ Fe trong dung dịch được xác định. Cuối cùng, hàm lượng Fe trong mẫu đậu được tính ra đơn vị mg Fe / 100 g đậu khô. Quy trình được lặp lại cho nhiều loại đậu khác nhau để so sánh hàm lượng Fe ( xem bảng 1 ).

5c33646a-8061-4b4a-8507-62c37d61472b

Giả sử đậu nành được đánh giá theo quy trình của Thí nghiệm 2. Dựa vào dữ liệu trong Bảng 1 (hàm lượng Fe tăng nhẹ khi luộc và giảm khi đóng hộp), bộ kết quả nào dưới đây là hợp lý nhất?

A

Tươi: 12.4; luộc: 14.8; đóng hộp: 9.6.

B

Tươi: 12.4; luộc: 9.6; đóng hộp: 14.8.

C

Tươi: 14.8; luộc: 12.4; đóng hộp: 9.6.

D

Tươi: 9.6; luộc: 12.4; đóng hộp: 14.8.

Lời giải

Bước $1$ : Lập thứ tự hàm lượng

Giá trị sau luộc phải lớn hơn giá trị tươi; giá trị đóng hộp phải nhỏ hơn.

Fe_{luộc} > Fe_{t ươ i} > Fe_{đ \overset{o}{ˊ} ng hộp}

Bước $2$ : Gán các giá trị

Trong ba số $14.8$ , $12.4$ , $9.6$ , thứ tự giảm dần là $14.8>12.4>9.6$ .

14.8 > 12.4 > 9.6

Bước $3$ : Đối chiếu phương án

Chọn A: tươi $12.4$ , luộc $14.8$ , đóng hộp $9.6$ . B, C, D sai vì lần lượt đảo xu hướng luộc–đóng hộp, làm luộc giảm, và làm đóng hộp tăng.

Đáp án: A — bộ số liệu

12.4; 14.8; 9.6

đúng với xu hướng luộc tăng nhẹ và đóng hộp giảm.

Câu 8

Dựa vào thông tin sau và trả lời các câu hỏi:

Trong máy đo màu (colorimeter), ánh sáng có bước sóng xác định được truyền qua một mẫu dung dịch trước khi đi đến bộ dò. Nếu dung dịch chứa các chất hấp thụ ánh sáng ở bước sóng đó, một phần ánh sáng sẽ bị giữ lại và không tới được detector. Mức độ hấp thụ ánh sáng phản ánh lượng ánh sáng bị giảm và vì thế liên hệ trực tiếp với nồng độ của chất hấp thụ trong dung dịch.

Bản thân ion sắt hòa tan (Fe) không hấp thụ ánh sáng nhìn thấy. Tuy nhiên, khi nhỏ một loại dung dịch chỉ thị đặc biệt vào dung dịch chứa Fe³⁺, ion này sẽ tạo phức Fe(SCN)₆³⁻ – một phức chất có khả năng hấp thụ ánh sáng màu xanh. Nhờ đó, người ta có thể dùng đo màu để khảo sát nồng độ sắt. Các thí nghiệm đã được tiến hành để đánh giá ảnh hưởng của quá trình đun sôi và đóng hộp đối với hàm lượng Fe trong hạt đậu.

Thí nghiệm 1:

Một loạt các mẫu Fe trong đậu đã được chiết bằng cách nghiền 10 g đậu và hòa tan trong 100 mL nước cất. Sau khi lọc, lấy 50 mL dung dịch chiết được và thêm 10 mL dung dịch chỉ thị SCN⁻ để tạo phức Fe(SCN)₆³⁻. Tất cả mẫu được để phản ứng hoàn toàn trong 10 phút. Độ hấp thụ ánh sáng xanh của từng mẫu sau đó được đo bằng máy đo màu để xác định nồng độ Fe còn lại sau quá trình xử lý.

c1053262-c01e-4076-a574-67538fa9af97

Thí nghiệm 2:

Hạt đậu (đã sấy khô) được cân lấy 5 g và hòa tan bằng phương pháp tro ướt (wet-ashing) sử dụng hỗn hợp HNO₃–H₂O₂. Sau khi dung dịch trở nên trong suốt và không còn chất rắn, dung dịch được làm nguội và chuyển vào bình định mức 100 mL. Tiếp theo, thêm 20 mL dung dịch chỉ thị SCN⁻ để tạo phức Fe(SCN)₆³⁻. Dung dịch được để yên 5 phút rồi đo độ hấp thụ bằng máy đo màu. Từ đồ thị chuẩn (Hình 1), nồng độ Fe trong dung dịch được xác định. Cuối cùng, hàm lượng Fe trong mẫu đậu được tính ra đơn vị mg Fe / 100 g đậu khô. Quy trình được lặp lại cho nhiều loại đậu khác nhau để so sánh hàm lượng Fe ( xem bảng 1 ).

5c33646a-8061-4b4a-8507-62c37d61472b

Trong Thí nghiệm 1, một dung dịch mới được đo có độ hấp thụ 1.9. Dựa vào đường chuẩn (A tăng tuyến tính với nồng độ), nồng độ Fe trong dung dịch có khả năng nhất là:

A

< 4 mg/L

B

Từ 4–6 mg/L

C

Từ 6–8 mg/L

D

> 8 mg/L

Lời giải

Bước $1$ : Xác định chiều biến thiên

Vì $A$ tăng tuyến tính theo $c_{\mathrm{Fe}}$ , mẫu có $A=1.9$ sẽ ứng với nồng độ lớn khi độ hấp thụ cao.

A ↑\Rightarrow c_{Fe} ↑

Bước $2$ : Đối chiếu đường chuẩn

Trên đường chuẩn, độ hấp thụ $A=1.9$ nằm cao hơn mức ứng với $c_{\mathrm{Fe}}=8\,\mathrm{mg\,L^{-1}}$ .

A (8 mg L^{- 1}) < 1.9 \Rightarrow c_{Fe} > 8 mg L^{- 1}

Bước $3$ : Đối chiếu phương án

Chọn $\mathrm{D}$ : $c_{\mathrm{Fe}}>8\,\mathrm{mg\,L^{-1}}$ ; $\mathrm{A}$ , $\mathrm{B}$ , $\mathrm{C}$ sai vì lần lượt giới hạn nồng độ không vượt quá $8\,\mathrm{mg\,L^{-1}}$ .

Đáp án: D — Vì

A=1.9

tương ứng với

c_{\mathrm{Fe}}>8\,\mathrm{mg\,L^{-1}}

trên đường chuẩn.

Câu 9

Dựa vào thông tin sau và trả lời các câu hỏi:

Trong máy đo màu (colorimeter), ánh sáng có bước sóng xác định được truyền qua một mẫu dung dịch trước khi đi đến bộ dò. Nếu dung dịch chứa các chất hấp thụ ánh sáng ở bước sóng đó, một phần ánh sáng sẽ bị giữ lại và không tới được detector. Mức độ hấp thụ ánh sáng phản ánh lượng ánh sáng bị giảm và vì thế liên hệ trực tiếp với nồng độ của chất hấp thụ trong dung dịch.

Bản thân ion sắt hòa tan (Fe) không hấp thụ ánh sáng nhìn thấy. Tuy nhiên, khi nhỏ một loại dung dịch chỉ thị đặc biệt vào dung dịch chứa Fe³⁺, ion này sẽ tạo phức Fe(SCN)₆³⁻ – một phức chất có khả năng hấp thụ ánh sáng màu xanh. Nhờ đó, người ta có thể dùng đo màu để khảo sát nồng độ sắt. Các thí nghiệm đã được tiến hành để đánh giá ảnh hưởng của quá trình đun sôi và đóng hộp đối với hàm lượng Fe trong hạt đậu.

Thí nghiệm 1:

Một loạt các mẫu Fe trong đậu đã được chiết bằng cách nghiền 10 g đậu và hòa tan trong 100 mL nước cất. Sau khi lọc, lấy 50 mL dung dịch chiết được và thêm 10 mL dung dịch chỉ thị SCN⁻ để tạo phức Fe(SCN)₆³⁻. Tất cả mẫu được để phản ứng hoàn toàn trong 10 phút. Độ hấp thụ ánh sáng xanh của từng mẫu sau đó được đo bằng máy đo màu để xác định nồng độ Fe còn lại sau quá trình xử lý.

c1053262-c01e-4076-a574-67538fa9af97

Thí nghiệm 2:

Hạt đậu (đã sấy khô) được cân lấy 5 g và hòa tan bằng phương pháp tro ướt (wet-ashing) sử dụng hỗn hợp HNO₃–H₂O₂. Sau khi dung dịch trở nên trong suốt và không còn chất rắn, dung dịch được làm nguội và chuyển vào bình định mức 100 mL. Tiếp theo, thêm 20 mL dung dịch chỉ thị SCN⁻ để tạo phức Fe(SCN)₆³⁻. Dung dịch được để yên 5 phút rồi đo độ hấp thụ bằng máy đo màu. Từ đồ thị chuẩn (Hình 1), nồng độ Fe trong dung dịch được xác định. Cuối cùng, hàm lượng Fe trong mẫu đậu được tính ra đơn vị mg Fe / 100 g đậu khô. Quy trình được lặp lại cho nhiều loại đậu khác nhau để so sánh hàm lượng Fe ( xem bảng 1 ).

5c33646a-8061-4b4a-8507-62c37d61472b

Điền số thích hợp vào chỗ trống:

Nếu dung dịch chiết từ đậu lima có nồng độ Fe đo được là 0,72 mg/L, thì hàm lượng Fe trong đậu là [[____]] (5 g mẫu → 100 mL dung dịch)?

Đáp án đúng: 1,44

Lời giải

Bước 1: Tính khối lượng Fe

Khối lượng Fe có trong $100\,\text{mL}$ dung dịch được tính từ nồng độ và thể tích.

m_{Fe} = C \times V = 0, 72 \times 0, 100 = 0, 072 mg

Bước 2: Quy đổi về $100\,\text{g}$

Lượng $0{,}072\,\text{mg}$ ứng với mẫu $5\,\text{g}$ , nên quy đổi theo tỉ lệ khối lượng.

H = \frac{0 , 072}{5} \times 100 = 1, 44 \frac{mg Fe}{100 g}

Đáp án: Điền

1{,}44

— vì mẫu

5\,\text{g}

chứa

0{,}072\,\text{mg Fe}

và được quy đổi lên

100\,\text{g}

.

Câu 10

Dựa vào thông tin sau và trả lời các câu hỏi:

Trong máy đo màu (colorimeter), ánh sáng có bước sóng xác định được truyền qua một mẫu dung dịch trước khi đi đến bộ dò. Nếu dung dịch chứa các chất hấp thụ ánh sáng ở bước sóng đó, một phần ánh sáng sẽ bị giữ lại và không tới được detector. Mức độ hấp thụ ánh sáng phản ánh lượng ánh sáng bị giảm và vì thế liên hệ trực tiếp với nồng độ của chất hấp thụ trong dung dịch.

Bản thân ion sắt hòa tan (Fe) không hấp thụ ánh sáng nhìn thấy. Tuy nhiên, khi nhỏ một loại dung dịch chỉ thị đặc biệt vào dung dịch chứa Fe³⁺, ion này sẽ tạo phức Fe(SCN)₆³⁻ – một phức chất có khả năng hấp thụ ánh sáng màu xanh. Nhờ đó, người ta có thể dùng đo màu để khảo sát nồng độ sắt. Các thí nghiệm đã được tiến hành để đánh giá ảnh hưởng của quá trình đun sôi và đóng hộp đối với hàm lượng Fe trong hạt đậu.

Thí nghiệm 1:

Một loạt các mẫu Fe trong đậu đã được chiết bằng cách nghiền 10 g đậu và hòa tan trong 100 mL nước cất. Sau khi lọc, lấy 50 mL dung dịch chiết được và thêm 10 mL dung dịch chỉ thị SCN⁻ để tạo phức Fe(SCN)₆³⁻. Tất cả mẫu được để phản ứng hoàn toàn trong 10 phút. Độ hấp thụ ánh sáng xanh của từng mẫu sau đó được đo bằng máy đo màu để xác định nồng độ Fe còn lại sau quá trình xử lý.

c1053262-c01e-4076-a574-67538fa9af97

Thí nghiệm 2:

Hạt đậu (đã sấy khô) được cân lấy 5 g và hòa tan bằng phương pháp tro ướt (wet-ashing) sử dụng hỗn hợp HNO₃–H₂O₂. Sau khi dung dịch trở nên trong suốt và không còn chất rắn, dung dịch được làm nguội và chuyển vào bình định mức 100 mL. Tiếp theo, thêm 20 mL dung dịch chỉ thị SCN⁻ để tạo phức Fe(SCN)₆³⁻. Dung dịch được để yên 5 phút rồi đo độ hấp thụ bằng máy đo màu. Từ đồ thị chuẩn (Hình 1), nồng độ Fe trong dung dịch được xác định. Cuối cùng, hàm lượng Fe trong mẫu đậu được tính ra đơn vị mg Fe / 100 g đậu khô. Quy trình được lặp lại cho nhiều loại đậu khác nhau để so sánh hàm lượng Fe ( xem bảng 1 ).

5c33646a-8061-4b4a-8507-62c37d61472b

Tại sao dung dịch chỉ thị SCN⁻ được thêm vào mỗi mẫu Fe trong Thí nghiệm 1 và 2?

A

Để điều chỉnh pH dung dịch.

B

Để xác định lượng nước mất đi khi đun.

C

Để tạo phức hấp thụ ánh sáng với Fe³⁺.

D

Để giảm nồng độ Fe trong dung dịch.

Câu này chưa có lời giải.

Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi tự luyện - Đề số 1 - Tư duy Khoa học

Tư duy Khoa học

Câu 1

Lời giải

Bước 1: Đối chiếu điều kiện chung

Bước 2: Xác định yếu tố thay đổi

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 2

Lời giải

Bước 1: Xác định xu hướng nhiệt độ

Bước 2: Dự đoán hoạt tính ở 10∘C

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 3

Lời giải

Bước 1: Xác định pH tối ưu

Bước 2: Xác định nhiệt độ tối ưu

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 4

Lời giải

Bước 1: Xác định tiêu chí chọn

Bước 2: So sánh hoạt tính

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 5

Lời giải

Bước 1: Xác định thông tin đã biết

Bước 2: Kiểm tra điều kiện cần suy luận

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 6

Lời giải

Bước 1: Xác định nguồn agarose

Bước 2: Tìm pH tối ưu

Bước 3: Tìm nhiệt độ tối ưu

Câu 7

Lời giải

Bước 1: Lập thứ tự hàm lượng

Bước 2: Gán các giá trị

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 8

Lời giải

Bước 1: Xác định chiều biến thiên

Bước 2: Đối chiếu đường chuẩn

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 9

Lời giải

Bước 1: Tính khối lượng Fe

Bước 2: Quy đổi về 100g

Câu 10

Bước 2: Dự đoán hoạt tính ở $10\,^{\circ}\mathrm{C}$

Bước $1$ : Xác định thông tin đã biết

Bước $2$ : Kiểm tra điều kiện cần suy luận

Bước $3$ : Đối chiếu phương án

Bước $1$ : Lập thứ tự hàm lượng

Bước $2$ : Gán các giá trị

Bước $3$ : Đối chiếu phương án

Bước $1$ : Xác định chiều biến thiên

Bước $2$ : Đối chiếu đường chuẩn

Bước $3$ : Đối chiếu phương án

Bước 2: Quy đổi về $100\,\text{g}$