Đáp án & lời giải chi tiết: Đề ôn tập ĐGNL ĐHQG HN năm 2025 - Mã đề 26 — Văn học

Bước 1: Nhận diện đặc điểm

Đoạn văn phê phán tự kiêu, khuyên con người sống khiêm tốn.

Lời văn có lập luận và so sánh sông, biển với chén, đĩa để tăng sức thuyết phục.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C vì đoạn văn thuộc nghị luận chính trị – tư tưởng, hướng đến giáo dục nhận thức và hành động.

A, B, D sai vì lần lượt thiên về giao tiếp đời thường, biểu đạt nghệ thuật và trình bày tri thức chuyên môn.

Bước 1: Nhận diện giải thích, bác bỏ

Câu “Tự kiêu, tự đại là khờ dại” giải thích bản chất tiêu cực của sự tự kiêu.

Lí lẽ “còn nhiều người hay hơn mình” bác bỏ thái độ tự cao, tự mãn.

Bước 2: Nhận diện phân tích, so sánh

Tác giả phân tích tự kiêu là thoái bộ, đồng thời làm rõ sự khác nhau giữa người rộng lượng và người hẹp hòi.

Hình ảnh “sông to, biển rộng” được so sánh với “cái chén nhỏ, cái đĩa cạn” để làm nổi bật độ lượng của con người.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A: Giải thích, bác bỏ, phân tích, so sánh. B, C, D sai vì đều đưa vào chứng minh hoặc bình luận, trong khi đoạn văn không dùng dẫn chứng thực tế và không triển khai theo hướng bình luận.

Bước 1: Tìm từ ngữ lặp lại

Các cụm từ như “tự kiêu, tự đại”, “mình hay”, “mình giỏi” được lặp lại.

Sự lặp lại này tạo điểm nhấn cho lập luận.

Bước 2: Xác định tác dụng

Điệp từ nhấn mạnh thái độ phê phán thói kiêu ngạo, đồng thời đề cao sự khiêm tốn.

Cách diễn đạt giàu nhịp điệu, tăng sức thuyết phục và giúp bài học dễ nhớ.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C vì phù hợp với hiện tượng lặp từ và tác dụng nhấn mạnh thái độ của tác giả; A, B, D sai vì đoạn trích không có nhân hóa, câu hỏi tu từ hay sự phóng đại nổi bật.

Bước 1: Giải nghĩa từ khóa

“Tự kiêu, tự đại” là đề cao mình; “thoái bộ” là đi lùi, sa sút.

Câu nói chỉ rõ sự kiêu ngạo làm con người mất khả năng tiến bộ.

Bước 2: Liên hệ hình ảnh

Người tự mãn giống cái chén nhỏ: nhanh đầy, không tiếp nhận thêm tri thức.

Vì không học hỏi người giỏi hơn, họ dần tụt hậu và suy thoái.

Bước 3: Đối chiếu phương án

B đúng vì diễn đạt sự suy thoái của chính bản thân người tự kiêu; A, C, D sai vì lần lượt chuyển phạm vi sang giống nòi, đất nước và người xung quanh.

Bước 1: Xác định bài học

Đoạn trích phê phán người tự kiêu, tự mãn, tưởng mình tài giỏi và không thấy giới hạn nhận thức.

Bài học này tương đồng với hình ảnh con ếch tưởng bầu trời chỉ nhỏ bằng miệng giếng.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D. Ếch ngồi đáy giếng; A nói về kế hoạch thiếu người thực hiện, B nói về nhận thức phiến diện, C nói về sự phối hợp giữa các bộ phận.

Các phương án A, B, C sai vì không tập trung vào sự tự kiêu do hiểu biết hạn hẹp.

Bước 1: Xác định nội dung chính

Đoạn trích là những dòng thơ thể hiện nỗi nhớ người yêu, nhớ mẹ, nhớ trường lớp.

Mục đích chính là bộc lộ nỗi nhớ và cảm xúc chân thật.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A. Biểu cảm. B, C, D sai vì nghị luận cần ý kiến và lập luận, tự sự cần chuỗi sự việc, còn thuyết minh cần giới thiệu sự vật hoặc hiện tượng.

Bước 1: Nhận diện dấu hiệu lặp

Cụm từ “nỗi nhớ” được lặp lại ở ba dòng đầu.

Đây là dấu hiệu rõ ràng của biện pháp điệp từ.

Bước 2: Xác định tác dụng

Cách lặp từ nhấn mạnh cảm xúc nhớ nhung, đồng thời tạo nhạc điệu cho đoạn thơ.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A. Điệp từ; B, C, D sai vì đoạn thơ không có sự nhân hóa, phép so sánh hay yếu tố thay thế theo quan hệ hoán dụ.

Bước 1: Xác định hiệu quả nghệ thuật

Các biện pháp điệp ngữ, ẩn dụ diễn tả nỗi nhớ đa tầng, đa sắc thái: nhớ người yêu, nhớ mẹ, nhớ trường lớp.

Cách dùng ngôn ngữ này đồng thời tạo nhịp điệu, nhấn mạnh nỗi nhớ và tăng giá trị biểu đạt của từ ngữ.

Bước n: Đối chiếu phương án

Chọn D. Tất cả các phương án trên; A, B, C đều đúng nhưng chỉ nêu từng tác dụng riêng lẻ, chưa bao quát đầy đủ hiệu quả nghệ thuật của đoạn thơ.

Bước 1: Đếm số chữ

Số chữ lần lượt ở bốn dòng là $8$, $10$, $7$, $10$.

Bước 2: Nhận diện thể thơ

Các dòng không đồng đều về số chữ và không theo khuôn mẫu $5$, $7$ hoặc $8$ chữ.

Đặc điểm này phù hợp với thể thơ tự do.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D — Tự do; A, B, C sai vì lần lượt đòi hỏi mỗi dòng có $5$, $7$, $8$ chữ, trong khi đoạn thơ có các dòng $8$, $10$, $7$, $10$ chữ.

Bước 1: Xác định yêu cầu

Câu hỏi yêu cầu xác định nội dung chính, vì vậy cần đọc và hiểu tổng thể đoạn thơ.

Bước 2: Khái quát cảm xúc

Các từ khóa “nhớ về em”, “nhớ về mẹ”, “nhớ trường, nhớ lớp, nhớ tên tôi” cùng gợi tâm trạng hoài niệm.

Cảm xúc hướng về tuổi học trò, mái trường và bạn bè; trọng tâm là một thời học sinh.

Bước 3: Đối chiếu phương án

C đúng vì bao quát nỗi nhớ về ký ức học trò và tập thể học sinh; A, B, D sai vì lần lượt không nói đến tình yêu cuộc sống, chỉ đề cập riêng tình yêu lứa tuổi học trò, và chỉ dựa vào một câu thơ nói về mẹ.