Đáp án & lời giải chi tiết: [9Study] Đề thi thử THPTQG môn Ngữ Văn 2027 - Đề số 03

Xác định thể thơ của văn bản: thể thơ tám chữ.

Hướng dẫn chấm:

- Xác định đúng thể thơ tám chữ: 0,5 điểm.

Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện vẻ đẹp của cuộc sống lao động và xây dựng đất nước trong đoạn thơ thứ nhất: “những dòng sông bát ngát”, “đôi bờ rào rạt lúa ngô non”, “những con đường ca hát”, “công trường mới dựng mái nhà son”. Các hình ảnh gợi lên bức tranh quê hương rộng lớn, trù phú, tràn đầy sức sống; đồng thời thể hiện sự đổi thay của đất nước trong công cuộc lao động và xây dựng cuộc sống mới.

Hướng dẫn chấm:

- Chỉ ra được các từ ngữ, hình ảnh tiêu biểu: 0,5 điểm.

- Nếu chỉ nêu được một số hình ảnh phù hợp, giám khảo căn cứ mức độ đáp ứng để cho điểm.

Biện pháp tu từ điệp ngữ được thể hiện qua việc lặp lại cụm từ “Yêu biết mấy” ở đầu các câu thơ.

- Tác dụng: Nhấn mạnh tình yêu tha thiết, niềm tự hào và sự gắn bó sâu sắc của nhà thơ với quê hương, đất nước. Điệp ngữ tạo nhịp điệu sôi nổi, giọng thơ hào hứng, giàu cảm xúc; đồng thời góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của quê hương đang đổi mới, phát triển trong lao động và xây dựng cuộc sống mới.

Hướng dẫn chấm:

Xác định đúng biện pháp tu từ điệp ngữ: 0,25 điểm.

Phân tích được tác dụng nhấn mạnh tình yêu, niềm tự hào của tác giả: 0,25 điểm.

Nêu được tác dụng tạo nhịp điệu, giọng thơ giàu cảm xúc: 0,25 điểm.

Nêu được tác dụng làm nổi bật vẻ đẹp quê hương và cuộc sống mới: 0,25 điểm.

Hai câu thơ “Tập làm chủ, tập làm người xây dựng / Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiên!” thể hiện hình ảnh con người trong cuộc sống mới với tinh thần chủ động, ý thức làm chủ và khát vọng xây dựng đất nước. Cụm từ “tập làm chủ, tập làm người xây dựng” nhấn mạnh quá trình con người trưởng thành, phát huy năng lực và trách nhiệm của mình. Hình ảnh “Dám vươn mình cai quản lại thiên nhiên!” thể hiện ý chí mạnh mẽ, tinh thần dám nghĩ, dám làm, khát vọng vận dụng sức lao động và trí tuệ để cải tạo thiên nhiên, xây dựng cuộc sống tốt đẹp hơn. Qua đó, tác giả bày tỏ niềm tin vào sức mạnh và khả năng sáng tạo của con người.

Hướng dẫn chấm:

Lí giải được ý nghĩa hình ảnh con người chủ động, có ý thức làm chủ và xây dựng cuộc sống: 0,5 điểm.

Nêu được khát vọng, ý chí chinh phục khó khăn, cải tạo thiên nhiên của con người: 0,25 điểm.

Khái quát được niềm tin của tác giả vào con người và cuộc sống mới: 0,25 điểm.

Học sinh trình bày suy nghĩ về vai trò của tinh thần chủ động, dám làm chủ cuộc sống đối với thế hệ trẻ hiện nay. Có thể đề cập: tinh thần chủ động giúp người trẻ xác định mục tiêu, phát huy năng lực, tự tin vượt qua khó khăn và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình; góp phần tạo động lực học tập, sáng tạo, thích nghi với những thay đổi của xã hội. Mỗi người cần rèn luyện bản lĩnh, không ngại thử thách, chủ động học hỏi và hành động có kế hoạch để hoàn thiện bản thân, đóng góp tích cực cho cộng đồng.

Hướng dẫn chấm:

Đảm bảo dung lượng khoảng 5–7 dòng, trình bày thành đoạn văn: 0,25 điểm.

Xác định đúng vấn đề cần bàn luận: 0,25 điểm.

Trình bày suy nghĩ hợp lí, có ý nghĩa về vai trò của tinh thần chủ động, dám làm chủ cuộc sống: 0,5 điểm.

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình ảnh con người trong đoạn thơ sau:

Yêu biết mấy, những con người đi tới

Hai cánh tay như hai cánh bay lên

Ngực dám đón những phong ba dữ dội

Chân đạp bùn không sợ các loài sên!

Yêu cầu chung:

Xác định đúng vấn đề nghị luận: phân tích hình ảnh con người trong đoạn thơ.

Đảm bảo hình thức đoạn văn, dung lượng khoảng 200 chữ; diễn đạt rõ ràng, đúng chính tả, dùng từ và ngữ pháp.

Yêu cầu cụ thể:

Hình ảnh con người chủ động, giàu khát vọng vươn lên qua câu thơ “Yêu biết mấy, những con người đi tới”, thể hiện tư thế tiến lên và niềm tin vào tương lai.

Con người giàu sức lao động, năng động, sáng tạo qua hình ảnh so sánh “Hai cánh tay như hai cánh bay lên”, gợi sức mạnh và khát vọng xây dựng cuộc sống mới.

Con người có bản lĩnh, ý chí kiên cường, dám đối mặt với khó khăn, thử thách qua hình ảnh “Ngực dám đón những phong ba dữ dội”, “Chân đạp bùn không sợ các loài sên!”.

Nghệ thuật và ý nghĩa: hình ảnh thơ giàu sức gợi, biện pháp so sánh, ẩn dụ, ngôn ngữ khỏe khoắn, giọng thơ sôi nổi, hào hứng; làm nổi bật vẻ đẹp của con người trong công cuộc xây dựng cuộc sống mới, đồng thời thể hiện tình yêu, niềm tự hào và niềm tin của tác giả đối với con người.

Hướng dẫn chấm:

Yêu cầu chung về xác định vấn đề, hình thức, dung lượng và diễn đạt: 0,5 điểm.

Phân tích được các phương diện nội dung, nghệ thuật và ý nghĩa của hình ảnh con người: 1,5 điểm. Giám khảo căn cứ mức độ đáp ứng yêu cầu để cho điểm linh hoạt.

Trong cuộc sống hiện đại, truyền thống dân tộc không chỉ là những giá trị được lưu giữ từ quá khứ mà còn là nền tảng tinh thần giúp mỗi người định hướng tương lai. Tuy nhiên, trước sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và quá trình hội nhập quốc tế, một bộ phận người trẻ có xu hướng thờ ơ với những giá trị truyền thống.

Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc trong thời đại ngày nay.

Yêu cầu chung:

Xác định đúng vấn đề nghị luận: giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc trong thời đại ngày nay.

Đảm bảo dung lượng khoảng 600 chữ, bố cục bài văn hợp lí.

Sử dụng lí lẽ và dẫn chứng phù hợp, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc.

Yêu cầu cụ thể:

Giải thích: Truyền thống dân tộc là những giá trị vật chất và tinh thần tốt đẹp được hình thành, lưu truyền qua nhiều thế hệ, như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái, đạo lí uống nước nhớ nguồn và các giá trị văn hóa đặc sắc. Giữ gìn truyền thống là trân trọng, bảo vệ, kế thừa; phát huy truyền thống là vận dụng, phát triển những giá trị ấy phù hợp với cuộc sống hiện đại.

Bàn luận vai trò, ý nghĩa: Truyền thống dân tộc là cội nguồn tạo nên bản sắc văn hóa, sức mạnh tinh thần và sự gắn kết cộng đồng; góp phần bồi dưỡng nhân cách, lòng biết ơn, tinh thần trách nhiệm và niềm tự hào dân tộc. Việc giữ gìn, phát huy truyền thống còn giúp thế hệ trẻ có nền tảng vững chắc để hội nhập quốc tế mà không đánh mất bản sắc riêng.

Phân tích biểu hiện và thực trạng: Truyền thống được gìn giữ qua việc tìm hiểu lịch sử, bảo tồn di sản, sử dụng tiếng Việt trong sáng, thực hành phong tục tốt đẹp, tôn trọng các giá trị đạo đức và quảng bá văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, một bộ phận người trẻ còn thờ ơ với lịch sử, ít quan tâm đến di sản văn hóa, chạy theo trào lưu thiếu chọn lọc hoặc xem nhẹ những giá trị truyền thống.

Bàn luận mở rộng: Giữ gìn truyền thống không có nghĩa là bảo thủ, khép kín hay giữ nguyên mọi tập quán cũ. Cần biết kế thừa có chọn lọc, phát huy những giá trị tích cực, đồng thời thay đổi những hủ tục, tập quán lạc hậu, không còn phù hợp. Hội nhập quốc tế cần đi đôi với ý thức giữ gìn bản sắc dân tộc.

Bài học nhận thức và hành động: Người trẻ cần chủ động tìm hiểu lịch sử, trân trọng tiếng Việt, gìn giữ phong tục tốt đẹp, biết ơn các thế hệ đi trước, tích cực tham gia hoạt động bảo tồn di sản. Đồng thời, cần sử dụng công nghệ và mạng xã hội để lan tỏa những giá trị văn hóa tích cực, tiếp thu tinh hoa nhân loại có chọn lọc và sáng tạo những cách thức mới để quảng bá văn hóa Việt Nam.

Lập luận, dẫn chứng: Lí lẽ hợp lí, dẫn chứng tiêu biểu, gần gũi và thuyết phục; kết hợp phân tích với đánh giá, thể hiện góc nhìn của người trẻ; tránh liệt kê chung chung hoặc nêu dẫn chứng thiếu liên hệ với vấn đề nghị luận.

Hướng dẫn chấm:

Giải thích đúng vấn đề nghị luận: 0,5 điểm.

Phân tích, bàn luận được vai trò, ý nghĩa và biểu hiện của việc giữ gìn, phát huy truyền thống dân tộc: 1,5 điểm.

Mở rộng vấn đề, thể hiện quan điểm phù hợp và nêu bài học nhận thức, hành động: 1,0 điểm.

Lập luận, dẫn chứng và diễn đạt: 0,5 điểm.

Đảm bảo bố cục, dung lượng và yêu cầu bài văn nghị luận: 0,5 điểm