Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Vật Lý Trường Chuyên Phan Bội Châu Sở GD&ĐT Nghệ An lần 1 năm 2026 môn Vật lý 2026 (Thi Tốt nghiệp THPT)

Câu 1

Cốc bia lạnh để trong không khí, ta thấy mặt ngoài của cốc có nước bám vào là vì

Hình minh họa

A

hơi nước trong không khí ngưng tụ bám vào thành cốc

B

hơi nước trong không khí đóng đặc bám vào thành cốc

C

hước trong cốc thấm qua thành cốc

D

hơi của cốc bia tỏa ra bám vào thành cốc

Lời giải

Bước 1: Xét điều kiện ngưng tụ

Mặt cốc lạnh làm lớp không khí sát cốc hạ nhiệt.

Khi $p_{v} \geq p_{s} (T)$ , hơi nước ngưng tụ thành các giọt nước.

p_{v} \geq p_{s} (T)

Bước 2: Đối chiếu phương án

Các giọt nước bên ngoài là sản phẩm ngưng tụ của hơi nước trong không khí.

Chọn A; B, C, D sai vì nước không đóng đặc, thành cốc không cho nước thấm qua và nguồn hơi chủ yếu là không khí.

Đáp án: A — Hơi nước trong không khí gặp mặt cốc lạnh nên ngưng tụ thành giọt nước.

Câu 2

Khi hàn điện, người thợ hàn phải đeo mặt nạ che mặt. Đeo mặt nạ che mắt mục đích là không cho tia nào sau đây tiếp xúc với da mặt

Hình minh họa

A

Rơn-ghen (X).

B

Hồng ngoại (IR).

C

Gamma ( $γ$ ).

D

Tử ngoại (UV).

Lời giải

Bước 1: Xác định bức xạ phát ra

Hồ quang hàn phát ánh sáng mạnh, đồng thời phát ra tia tử ngoại $UV$ .

Bước 2: Xét tác hại lên da

Tia $UV$ có năng lượng lớn, gây bỏng da và tổn thương mắt khi tiếp xúc trực tiếp.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $D$ : Tử ngoại $UV$ ; $B$ chủ yếu gây nóng, còn $A$ tia $X$ và $C$ tia $γ$ không phải bức xạ chính trong hàn điện thông thường.

Đáp án:

D

— Tia tử ngoại

UV

từ hồ quang hàn có thể gây bỏng da.

Câu 3

Biết $k$ là hằng số Boltzmann, động năng trung bình của phân tử khí lí tưởng phụ thuộc vào nhiệt độ tuyệt đối $T$ được xác định bằng công thức nào sau đây?

A

$E_{d} = \frac{3}{2 k T}$

B

$E_{d} = \frac{3}{2} k T$

C

$E_{d} = \frac{2}{3} k T$

D

$E_{d} = \frac{2}{3 k T}$

Lời giải

Bước 1: Viết quan hệ cần dùng

Động năng trung bình $E_{d}$ liên hệ với nhiệt độ tuyệt đối $T$ qua hằng số Boltzmann $k$ .

T = \frac{3 E _{d}}{2 k}

Bước 2: Rút gọn công thức

Nhân hai vế với $2 k$ rồi chia cho $3$ để cô lập $E_{d}$ .

E_{d} = \frac{2}{3} k T

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn phương án $C$ : $E_{d} = \frac{2}{3} k T$ ; các phương án $A$ , $B$ , $D$ sai vì lần lượt đặt $k T$ ở mẫu, dùng hệ số nghịch đảo và đặt cả $k T$ ở mẫu.

Đáp án:

C

— Vì

E_{d} = \frac{2}{3} k T

.

Câu 4

Một mol khí lí tưởng, có nhiệt độ tuyệt đối $T$ , có thể tích $V$ . Hằng số $R = 8, 31 J / m o l . K$ . Áp suất khí tác dụng lên thành bình là

A

$p = \frac{V}{R T}$

B

$p = \frac{V R}{T}$

C

$p = \frac{R T}{V}$

D

$p = \frac{V T}{R}$

Lời giải

Bước 1: Viết phương trình khí lí tưởng

Áp dụng phương trình trạng thái khí lí tưởng với $n = 1$ .

p V = n R T = R T

Bước 2: Đối chiếu phương án

Suy ra $p = \frac{R T}{V}$ , chọn phương án C. A, B, D sai vì không đúng phép biến đổi từ $p V = R T$ .

p = \frac{R T}{V}

Đáp án: C — vì

p = \frac{R T}{V}

theo phương trình khí lí tưởng với

n = 1

.

Câu 5

Tác dụng khử mùi của viên long não là nhờ

Hình minh họa

A

sự thăng hoa

B

sự ngưng kết

C

sự nóng chảy

D

sự bay hơi

Lời giải

Bước 1: Xác định sự chuyển thể

Long não ở thể rắn nhưng mùi lan tỏa trong không khí.

Phân tử long não chuyển trực tiếp từ rắn sang khí, không qua thể lỏng.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A. sự thăng hoa; B, C, D sai vì lần lượt là khí sang lỏng, rắn sang lỏng và lỏng sang khí.

Đáp án: A — Viên long não chuyển trực tiếp từ thể rắn sang thể khí.

Câu 6

Khi nguồn điện đang phát điện, bên trong nguồn điện các điện tích chuyển động như thế nào?

Hình minh họa

A

Điện tích dương chuyển động cùng chiều điện trường, điện tích âm chuyển động ngược chiều điện trường.

B

Các điện tích đều chuyển động cùng chiều điện trường.

C

Các điện tích đều chuyển động ngược chiều điện trường.

D

Điện tích dương chuyển động ngược chiều điện trường, điện tích âm chuyển động cùng chiều điện trường.

Lời giải

Bước 1: Xét tác dụng của nguồn

Nguồn điện dùng lực không điện để duy trì hiệu điện thế.

Lực này đẩy điện tích dương từ cực âm đến cực dương, ngược chiều điện trường.

q > 0 \Rightarrow F_{ngu \overset{ˋ}{\overset{o}{ˆ}} n} ng ư ợc chi \overset{ˋ}{\overset{e}{ˆ}} u E

Bước 2: Xét điện tích âm

Điện tích âm chuyển động về cực âm; chiều này cùng chiều điện trường trong nguồn.

Vì vậy, điện tích dương và điện tích âm chuyển động ngược chiều nhau.

q < 0 \Rightarrow chuyển đ ộng c \overset{u}{ˋ} ng chi \overset{ˋ}{\overset{e}{ˆ}} u E

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $D$ : điện tích dương chuyển động ngược chiều điện trường, điện tích âm chuyển động cùng chiều điện trường.

A, B, C sai vì lần lượt đảo chiều điện tích âm, cho hai loại cùng chiều, hoặc đảo chiều cả hai loại.

Đáp án: D — Điện tích dương chuyển động ngược chiều điện trường, còn điện tích âm chuyển động cùng chiều điện trường.

Câu 7

Hai điện tích điểm có cùng độ lớn, trái dấu nhau đặt gần trong không khí tại hai điểm M và N. Tại điểm A cách đều hai điện tích điểm, véc tơ cường độ điện trường tổng hợp có hướng

Hình minh họa

A

cùng hướng với véc tơ $M A$

B

cùng hướng với véc tơ $M N$

C

ngược hướng với véc tơ $M A$

D

ngược hướng với véc tơ $M N$

Lời giải

Bước 1: So sánh độ lớn

Đặt $M A = N A = r$ . Hai cường độ điện trường tại $A$ có cùng độ lớn.

E_{M} = E_{N} = k \frac{∣ q ∣}{r ^{2}}

Bước 2: Xác định hướng tổng hợp

Do đối xứng qua đường trung trực $M N$ , các thành phần vuông góc $M N$ triệt tiêu; các thành phần song song cùng chiều $M \to N$ .

Vì vậy, véc tơ tổng hợp cùng hướng với véc tơ $M N$ .

E_{tổng} ∥ M N

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B. A và C chọn phương $M A$ , còn D chọn chiều ngược $M N$ .

Đáp án: B — véc tơ cường độ điện trường tổng hợp cùng hướng với

M N

.

Câu 8

Nhiệt lượng cung cấp cho một khối khí xác định, chỉ làm tăng nội năng của nó ( $Δ U = Q$ ). Quá trình biến đổi này gọi là quá trình

A

đẳng tích.

B

đẳng nhiệt.

C

tăng thể tích, giảm áp suất.

D

đẳng áp.

Lời giải

Bước 1: Áp dụng định luật I

Thay $Δ U = Q$ vào định luật I để xác định công $A$ .

Δ U = Q + A, Δ U = Q \Rightarrow A = 0

Bước 2: Suy ra thể tích không đổi

Với khí, $A = 0$ khi thể tích không thay đổi.

A = p (V_{1} - V_{2}) = 0, p \neq = 0 \Rightarrow V_{1} = V_{2} \Rightarrow Δ V = 0

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $A$ . $B$ , $C$ , $D$ sai vì đẳng nhiệt có $Δ U = 0$ , phương án $C$ làm thể tích tăng, còn đẳng áp không đảm bảo $Δ V = 0$ .

Đáp án:

A

. Đẳng tích — vì

Δ U = Q

suy ra

A = 0

và

Δ V = 0

.

Câu 9

Sản xuất muối là một nghề phổ biến của diêm dân ở các vùng ven biển nước ta. Sau khi cho nước biển chảy vào ruộng, nhờ ánh nắng mặt trời mà nước cạn dần để lại các hạt muối trắng tinh. Quá trình nước biển trong các ruộng muối cạn dần dưới tác dụng của ánh nắng mặt trời là sự

Hình minh họa

A

ngưng tụ.

B

nóng chảy.

C

bay hơi.

D

đông đặc.

Lời giải

Bước 1: Xác định sự chuyển thể

Ánh nắng cung cấp năng lượng làm nước trên mặt ruộng muối chuyển từ trạng thái lỏng sang hơi.

lỏng \to h ơ i

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C. bay hơi; A, B, D sai vì lần lượt là $h ơ i \to lỏng$ , $r \overset{ˊ}{\overset{a}{˘}} n \to lỏng$ và $lỏng \to r \overset{ˊ}{\overset{a}{˘}} n$ .

Đáp án: C. bay hơi — nước chuyển từ trạng thái lỏng sang hơi dưới tác dụng của ánh nắng.

Câu 10

Một lượng khí lí tưởng thực hiện một quá trình biến đổi trạng thái theo đồ thị có đường biểu diễn là đường thẳng đi qua gốc tọa độ trong hệ tọa độ V-T. Quá trình biến đổi trạng thái này là quá trình nào sau đây?

Hình minh họa

A

đẳng nhiệt.

B

đẳng áp.

C

áp suất tỷ lệ thuận với thể tích.

D

đẳng tích.

Lời giải

Bước 1: Đọc quan hệ từ đồ thị

Đường thẳng qua gốc tọa độ cho biết $V$ tỉ lệ thuận với $T$ .

V = k T

Bước 2: Suy ra áp suất

Kết hợp với phương trình trạng thái của khí lí tưởng, suy ra áp suất không đổi.

p V = n R T \Rightarrow p = \frac{n R}{k} = const

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $B$ vì quá trình có $p$ không đổi; $A$ sai vì $T$ không cố định, $C$ sai vì không suy ra $p \propto V$ , còn $D$ sai vì $V$ không cố định.

Đáp án:

B

— đẳng áp vì

V \propto T

khi

p

không đổi.

Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Vật Lý Trường Chuyên Phan Bội Châu Sở GD&ĐT Nghệ An lần 1 năm 2026

Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1

Lời giải

Bước 1: Xét điều kiện ngưng tụ

Bước 2: Đối chiếu phương án

Câu 2

Lời giải

Bước 1: Xác định bức xạ phát ra

Bước 2: Xét tác hại lên da

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 3

Lời giải

Bước 1: Viết quan hệ cần dùng

Bước 2: Rút gọn công thức

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 4

Lời giải

Bước 1: Viết phương trình khí lí tưởng

Bước 2: Đối chiếu phương án

Câu 5

Lời giải

Bước 1: Xác định sự chuyển thể

Bước 2: Đối chiếu phương án

Câu 6

Lời giải

Bước 1: Xét tác dụng của nguồn

Bước 2: Xét điện tích âm

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 7

Lời giải

Bước 1: So sánh độ lớn

Bước 2: Xác định hướng tổng hợp

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 8

Lời giải

Bước 1: Áp dụng định luật I

Bước 2: Suy ra thể tích không đổi

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 9

Lời giải

Bước 1: Xác định sự chuyển thể

Bước 2: Đối chiếu phương án

Câu 10

Lời giải

Bước 1: Đọc quan hệ từ đồ thị

Bước 2: Suy ra áp suất

Bước 3: Đối chiếu phương án