Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học tỉnh Yên Bái 2025 - Đề 02

Bước 1: Nhận dạng đột biến

So sánh hai trình tự, đoạn $D$ biến mất sau đột biến.

Đây là đột biến mất đoạn NST.

Bước 2: Xác định hậu quả

Mất đoạn làm mất một số gene trên NST.

Sự thiếu hụt gene thường gây chết, giảm sức sống hoặc khả năng sinh sản.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $A$. $B$, $C$, $D$ sai vì lần lượt là đặc điểm của chuyển đoạn, không phải mất đoạn, và thường gắn với lặp đoạn hoặc hiệu ứng vị trí.

Bước 1: Xác định vai trò các alen

Enzim do $A$ tạo ra biến chất trắng thành chất vàng; enzim do $B$ tạo ra biến chất vàng thành chất đỏ.

Bước 2: Lập điều kiện hoa vàng

Cần có enzim $A$ để tạo màu vàng và thiếu enzim $B$ để màu vàng không chuyển thành đỏ.

Bước 3: Đối chiếu phương án

C đúng vì $Aabb$ có $A$ và $bb$; A, B, D sai vì lần lượt thiếu $A$, thiếu $A$ và có $B$ chuyển vàng thành đỏ.

Bước 1: Xác định kiểu gen đời con

$AA$ chỉ tạo giao tử $A$, còn $aa$ chỉ tạo giao tử $a$.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Phương án $D$ đúng vì tạo $100\%$ kiểu gen $Aa$, biểu hiện $1$ kiểu hình hoa hồng. Các phương án $A$, $B$, $C$ lần lượt tạo $3$, $2$, $2$ kiểu gen nên không thỏa mãn.

Bước 1: Xác định chiều tổng hợp

Mọi mạch polynucleotide mới đều được kéo dài theo chiều $5^{\prime }\to 3^{\prime }$.

Bước 2: Phân biệt hai mạch mới

Mạch dẫn được tổng hợp liên tục theo hướng tháo xoắn; mạch trễ được tổng hợp gián đoạn thành các đoạn Okazaki.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Sơ đồ $\mathrm{II}$ thể hiện đúng chiều tổng hợp $5^{\prime }\to 3^{\prime }$, đồng thời có một mạch liên tục và một mạch gián đoạn. Các sơ đồ $\mathrm{I}$, $\mathrm{III}$, $\mathrm{IV}$ sai vì không đồng thời bảo đảm chiều tổng hợp hoặc đặc điểm hai mạch.

Bước 1: Xác định dạng biến đổi

Biến đổi hoá học là sự phân giải thức ăn nhờ các phản ứng hoá học.

Tác nhân trực tiếp thực hiện các phản ứng này là enzyme tiêu hoá.

Bước 2: Xác định nguồn enzyme

Enzyme có trong nước bọt, dịch vị, dịch tụy và dịch ruột.

Chúng xúc tác quá trình phân giải tinh bột, protein và lipid.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D vì enzyme trong dịch tiêu hoá trực tiếp xúc tác biến đổi hoá học thức ăn.

A, B, C sai vì tuyến tiêu hoá chỉ tiết dịch, hoá chất không nêu tác nhân đặc hiệu, còn hormone chủ yếu điều hoà hoạt động tiêu hoá.

Bước 1: Nhận diện mô hình

Operon Lac được Jacob và Monod nghiên cứu trên vi khuẩn Escherichia coli.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A. B, C, D sai vì lần lượt là vi khuẩn lam, Bacillus và Listeria, không phải đối tượng phát hiện operon Lac.

Bước 1: Xác định tiêu chí

Thể ba là dạng lệch bội $2n+1$, tức một cặp NST có thêm một chiếc.

Bước 2: Đếm NST từng phương án

Phương án đúng phải có tổng cộng $7$ NST và một nhóm tương đồng gồm $3$ chiếc.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D: $AaBBbDd$ có nhóm $BbB$ gồm $3$ NST, tổng cộng $7$ NST; A là thể một vì có $5$ NST, B bình thường với $6$ NST, C là thể không vì chỉ có $4$ NST.

Bước 1: Xác định kiểu gene cần có

Thân thấp là tính trạng lặn nên cần $aa$; hoa đỏ là tính trạng trội nên cần ít nhất một allele $B$.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Phương án B có kiểu gene $aaBb$, đúng với dạng $aaB\_$.

A, C, D sai lần lượt vì có $Aa$, có $AA$, và có $bb$ nên không đồng thời tạo thân thấp, hoa đỏ.

Bước 1: Nhận diện tính chất

Hiện tượng các loài cùng sử dụng một bộ mã di truyền thể hiện tính phổ biến.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C. A sai vì tính liên tục là các bộ ba được đọc liên tiếp; B sai vì tính thoái hoá liên quan nhiều bộ ba cùng mã hoá một axit amin; D sai vì tính đặc hiệu là mỗi bộ ba chỉ mã hoá một axit amin.

Bước 1: Xác định bào quan

Diệp lục hấp thụ ánh sáng, phục vụ quá trình quang hợp.

Bào quan chuyên thực hiện quang hợp là lục lạp.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A. Lục lạp; B, C, D sai vì ti thể thực hiện hô hấp, ribosome tổng hợp protein, còn trung thể tham gia phân chia tế bào.