Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học tỉnh Quảng Ninh 2025 - Đề 02 môn Sinh học 2025 (Thi Tốt nghiệp THPT)

Câu 1

Hình dưới thể hiện cấu tạo của tim người bình thường và đường đi của máu qua tim. Nhận định nào sau đây về cấu tạo của tim đúng?

Hình minh họa

A

Thành cơ tâm thất trái mỏng hơn thành cơ tâm thất phải.

B

Giữa tâm nhĩ phải và tâm thất phải có van 2 lá.

C

Tâm thất trái đẩy máu lên động mạch phổi.

D

Máu chảy từ tâm nhĩ phải qua van 3 lá xuống tâm thất phải.

Lời giải

Bước 1: Xác định đường đi máu

Máu đi từ tâm nhĩ phải qua van $3$ lá xuống tâm thất phải.

Sau đó, máu được đẩy lên động mạch phổi.

Bước 2: Đối chiếu phương án

D đúng vì mô tả chính xác chiều máu qua van $3$ lá. A, B, C sai lần lượt vì thành thất trái dày hơn, van giữa nhĩ phải–thất phải là van $3$ lá, và thất trái đẩy máu vào động mạch chủ.

Đáp án: D — Máu chảy từ tâm nhĩ phải qua van

3

lá xuống tâm thất phải.

Câu 2

Sơ đồ dưới đây mô tả một phần chu trình nitrogen trong tự nhiên. Nhận định nào sau đây sai?

Hình minh họa

A

Các chất A, B lần lượt là các ion khoáng $N O_{3}^{-}$ và $N H_{4}^{+}$ .

B

Vi khuẩn 2 là vi khuẩn nitrate hóa.

C

Thực vật chỉ hấp thụ được nitrogen ở hai dạng là chất A và chất B.

D

Để vi khuẩn 1 hoạt động tốt cần xới đất để bổ sung oxygen.

Lời giải

Bước 1: Xác định chất A

Vi khuẩn $1$ thực hiện amôn hoá, chuyển nitrogen hữu cơ thành ion amoni.

M \overset{u}{ˋ} n hữu c ơ am \overset{o}{ˆ} n ho \overset{a}{ˊ} N H_{4}^{+}

Bước 2: Xác định chất B

Vi khuẩn $2$ thực hiện nitrat hoá; sản phẩm cuối là ion nitrat.

N H_{4}^{+} vi khuẩn nitrat ho \overset{a}{ˊ} N O_{2}^{-} \to N O_{3}^{-}

Bước 3: Đối chiếu phương án

Suy ra $A = N H_{4}^{+}$ , $B = N O_{3}^{+}$ ; vì vậy phát biểu $A$ đảo ngược hai chất nên sai. $B$ , $C$ , $D$ đúng vì lần lượt nói đúng về vi khuẩn nitrat hoá, dạng nitrogen cây hấp thụ và nhu cầu oxygen của vi khuẩn phân giải.

Đáp án: A —

A

là

N H_{4}^{+}

và

B

là

N O_{3}^{-}

, không phải ngược lại.

Câu 3

Hình dưới mô tả quá trình tái bản của DNA. Theo lý thuyết, nhận định nào sau đây đúng khi nói về quá trình này?

Hình minh họa

A

Mạch 1 - 2 có chiều 5’- 3’.

B

Mạch 3 - 4 có chiều 3’- 5’.

C

Chiều của mạch c - d là 5’- 3’.

D

Chiều của mạch a - b là 3’- 5’.

Lời giải

Bước 1: Nhận diện các mạch

Theo hình, $a - b$ là mạch gián đoạn; $c - d$ là mạch liên tục.

Dù liên tục hay gián đoạn, mạch mới đều được tổng hợp theo chiều quy định.

5^{'} \to 3^{'}

Bước 2: Xác định chiều mạch $c - d$

Mạch $c - d$ là mạch mới liên tục nên có chiều tổng hợp $5^{'} \to 3^{'}$ .

c \to d : 5^{'} \to 3^{'}

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C; A, B, D sai vì xác định không đúng chiều tương ứng của các mạch $1 - 2$ , $3 - 4$ và $a - b$ trên hình.

Đáp án: C — mạch

c - d

có chiều

5^{'} \to 3^{'}

theo chiều tổng hợp mạch mới.

Câu 4

Một trong những đặc điểm của gene trong tế bào chất là

A

luôn tồn tại thành cặp allele.

B

rất khó bị đột biến.

C

phân chia không đồng đều về các tế bào con trong quá trình phân bào.

D

gene của con được thừa hưởng hoàn toàn từ bố.

Lời giải

Bước 1: Xác định đặc điểm

Gen tế bào chất nằm trong ti thể hoặc lục lạp, được phân phối ngẫu nhiên khi tế bào phân chia.

Vì vậy, các tế bào con có thể nhận số lượng bào quan và gen khác nhau.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C vì gen tế bào chất phân chia không đồng đều về các tế bào con; A sai vì không luôn tồn tại thành cặp alen, B sai vì gen tế bào chất không khó bị đột biến, D sai vì gen tế bào chất thường di truyền theo dòng mẹ, không hoàn toàn từ bố.

Đáp án: C — Gen tế bào chất phân chia không đồng đều về các tế bào con khi phân bào.

Câu 5

Hình dưới mô tả cấu trúc của operon lac theo Monod và Jacob: Theo mô hình này, trong điều kiện có lactose thì RNA polymerase sẽ bám vào vị trí nào để tiến hành phiên mã nhóm gene cấu trúc?

Hình minh họa

A

Cấu trúc (2).

B

LacZ.

C

Promoter của LacI.

D

Cấu trúc (1).

Lời giải

Bước 1: Xác định vị trí trên hình

Cấu trúc $(1)$ là promoter của operon lac; cấu trúc $(2)$ là operator.

Bước 2: Xét điều kiện lactose

Lactose làm protein ức chế mất khả năng bám operator, nên RNA polymerase bám promoter để phiên mã các gen cấu trúc.

Bước 3: Đối chiếu phương án

D đúng vì cấu trúc $(1)$ là promoter; A, B, C sai vì lần lượt là operator, gen cấu trúc $l a c Z$ và promoter của gen điều hoà $l a c I$ .

Đáp án: D. Cấu trúc

(1)

— đây là promoter, nơi RNA polymerase bám để phiên mã nhóm gen cấu trúc.

Câu 6

Để chứng minh các nhân tố di truyền không hoà trộn vào nhau, Mendel đã thực hiện phép lai nào?

A

Lai phân tích.

B

Lai khác dòng.

C

Lai xa.

D

Lai thuận nghịch.

Lời giải

Bước 1: Xác định phép kiểm chứng

Muốn kiểm tra nhân tố di truyền có bị hoà trộn hay không, Mendel cho cá thể trội lai với cá thể đồng hợp lặn.

A a \times aa

Bước 2: Phân tích kết quả

Cá thể $A a$ tạo hai loại giao tử $A$ và $a$ ; cá thể $aa$ chỉ tạo giao tử $a$ .

Đời con xuất hiện hai kiểu gen, tương ứng hai kiểu hình.

A a \times aa \to 1 A a : 1 aa

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A. Lai phân tích vì phép lai này cho thấy các nhân tố di truyền vẫn riêng biệt và phân li vào giao tử.

B, C, D sai vì lần lượt là lai tạo dòng, lai giữa loài khác và kiểm tra ảnh hưởng của giới tính.

Đáp án: A. Lai phân tích — chứng minh các nhân tố di truyền không hoà trộn và phân li vào giao tử.

Câu 7

Cho các thành tựu sau, đâu không phải là thành tựu của công nghệ tạo sinh vật biến đổi gene?

A

Cá hồi mang gene mã hóa hormone sinh trưởng có tốc độ sinh trưởng cao hơn so với cá hồi bình thường.

B

Cừu mang gene quy định protein antithrombin của người có thể tách chiết làm thuốc chống đông máu dùng trong các ca phẫu thuật.

C

Cừu Dolly được tạo ra từ nhân tế bào trứng kết hợp với tế bào chất tế bào vú không qua thụ tinh.

D

Giống “lúa vàng” có gene tổng hợp nên tiền chất của vitamin A.

Lời giải

Bước 1: Xác định dấu hiệu

Tìm phương án có chuyển gene ngoại lai vào tế bào hoặc hệ gene của sinh vật.

Bước 2: Phân loại thành tựu

Cá hồi hormone sinh trưởng, cừu antithrombin và lúa vàng đều có gene được đưa vào, nên là sinh vật biến đổi gene.

Dolly được tạo bằng chuyển nhân tế bào, thuộc nhân bản vô tính.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C vì Dolly là sản phẩm của nhân bản vô tính, không phải công nghệ tạo sinh vật biến đổi gene; A, B, D không chọn vì đều có sự đưa gene vào sinh vật.

Đáp án: C — Cừu Dolly được tạo bằng nhân bản vô tính, không có chuyển gene.

Câu 8

Ở một loài thực vật giao phấn, xét một gene có hai allele, allele B quy định hoa đỏ trội không hoàn toàn so với allele b quy định hoa trắng, thể dị hợp về cặp gene này cho hoa hồng. Quần thể nào sau đây của loài trên đang ở trạng thái cân bằng di truyền?

A

Quần thể gồm toàn cây hoa đỏ.

B

Quần thể gồm cả cây hoa đỏ và cây hoa trắng.

C

Quần thể gồm toàn cây hoa hồng.

D

Quần thể gồm cả cây hoa đỏ và cây hoa hồng.

Lời giải

Bước 1: Quy đổi kiểu hình

Do trội không hoàn toàn: cây đỏ có kiểu gen $B B$ , cây hồng có kiểu gen $B b$ , cây trắng có kiểu gen $bb$ .

Bước 2: Kiểm tra sự ổn định

Nếu quần thể toàn cây đỏ thì toàn bộ là $B B$ ; giao phấn giữa chúng không tạo kiểu gen mới.

B B \times B B \to 100% B B

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A vì cấu trúc di truyền giữ nguyên qua các thế hệ; B, C, D sai vì lần lượt tạo hoặc phân li kiểu gen $B b$ , $B B$ , $bb$ .

Đáp án: A — Quần thể toàn cây hoa đỏ có kiểu gen

B B

và duy trì nguyên trạng qua giao phấn.

Câu 9

Một loài thực vật có bộ nhiễm sắc thể (NST) 2n = 24 và hàm lượng DNA trong nhân tế bào sinh dưỡng là 4pg. Trong một quần thể của loài này có 4 thể đột biến được kí hiệu là A, B, C và D. Số lượng NST và hàm lượng DNA có trong nhân của tế bào sinh dưỡng ở 4 thể đột biến này theo bảng. Theo lí thuyết, nhận định nào sau đây đúng?

Hình minh họa

A

Bốn thể đột biến trên đều là dạng đột biến cấu trúc NST.

B

Thể đột biến B là đột biến đảo đoạn NST hoặc chuyển đoạn NST.

C

Thể đột biến A có thể là đột biến mất đoạn NST.

D

Thể đột biến C là đột biến lặp đoạn NST hoặc đột biến tam bội.

Lời giải

Bước 1: Phân loại theo số NST

Ở $A$ , $B$ , $D$ , số NST vẫn là $24$ ; ở $C$ , số NST tăng lên $36$ .

2 n = 24 \Rightarrow n = 12; 3 n = 36

Bước 2: Đối chiếu lượng DNA

Ở $A$ , DNA giảm nên có thể mất đoạn; ở $B$ , DNA tăng nên có thể lặp đoạn.

Ở $C$ , $\frac{6}{4} = 1, 5$ , phù hợp thể tam bội; $D$ là dạng bình thường.

Δ D N A_{A} = 3, 8 - 4 = - 0, 2 pg < 0; Δ D N A_{B} = 4, 3 - 4 = 0, 3 pg > 0

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn phương án $C$ . Phương án $A$ sai vì $C$ là đột biến số lượng, phương án $B$ sai vì đảo đoạn và chuyển đoạn không đổi DNA, phương án $D$ sai vì $C$ là tam bội chứ không phải lặp đoạn.

Đáp án:

C

— Thể

A

có

24

NST nhưng DNA giảm từ

4

xuống

3, 8 pg

, phù hợp đột biến mất đoạn.

Câu 10

Hình dưới mô tả sơ đồ 3 gene A, B, C cùng nằm trên một phân tử DNA ở một loài vi khuẩn. Mũi tên ở mỗi gene chỉ vị trí bắt đầu phiên mã và hướng phiên mã của gene đó. Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây sai?

Hình minh họa

A

Gene B sử dụng mạch 1 làm khuôn để tổng hợp mRNA.

B

Khi DNA này nhân đôi thì gene A sẽ nhân đôi trước gene B.

C

Gene A và gene C đều sử dụng mạch 2 làm khuôn để tổng hợp mRNA.

D

Nếu gene B không nhân đôi thì gene A cũng không nhân đôi.

Lời giải

Bước 1: Xác định mạch khuôn

Dựa vào hướng phiên mã trên hình: gen $B$ dùng mạch $1$ ; gen $A$ và $C$ dùng mạch $2$ .

m R N A : 5^{'} \to 3^{'}; mạch khu \overset{o}{ˆ} n : 3^{'} \to 5^{'}

Bước 2: Xác định thứ tự nhân đôi

DNA nhân đôi hai chiều từ điểm khởi đầu gần gen $C$ , nên thứ tự các gen được nhân đôi là $C \to B \to A$ .

C \to B \to A

Bước 3: Đối chiếu phương án

Phương án $B$ sai vì gen $A$ nhân đôi sau gen $B$ ; các phương án $A$ , $C$ , $D$ đúng lần lượt theo mạch khuôn và sự phụ thuộc của các gen trên cùng phân tử DNA.

Đáp án: B — Gen

A

không nhân đôi trước gen

B

mà nhân đôi sau gen

B

.

Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học tỉnh Quảng Ninh 2025 - Đề 02

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 18. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Câu 1

Lời giải

Bước 1: Xác định đường đi máu

Bước 2: Đối chiếu phương án

Câu 2

Lời giải

Bước 1: Xác định chất A

Bước 2: Xác định chất B

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 3

Lời giải

Bước 1: Nhận diện các mạch

Bước 2: Xác định chiều mạch c−d

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 4

Lời giải

Bước 1: Xác định đặc điểm

Bước 2: Đối chiếu phương án

Câu 5

Lời giải

Bước 1: Xác định vị trí trên hình

Bước 2: Xét điều kiện lactose

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 6

Lời giải

Bước 1: Xác định phép kiểm chứng

Bước 2: Phân tích kết quả

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 7

Lời giải

Bước 1: Xác định dấu hiệu

Bước 2: Phân loại thành tựu

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 8

Lời giải

Bước 1: Quy đổi kiểu hình

Bước 2: Kiểm tra sự ổn định

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 9

Lời giải

Bước 1: Phân loại theo số NST

Bước 2: Đối chiếu lượng DNA

Bước 3: Đối chiếu phương án

Câu 10

Lời giải

Bước 1: Xác định mạch khuôn

Bước 2: Xác định thứ tự nhân đôi

Bước 3: Đối chiếu phương án

Bước 2: Xác định chiều mạch $c - d$