Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học tỉnh Nghệ An 2025 - Đề 02

Bước 1: So sánh trình tự

Đoạn $def$ chuyển thành $fed$; các gen vẫn đầy đủ.

Bước 2: Nhận dạng biến đổi

Một đoạn NST bị đảo ngược thứ tự, không làm thay đổi số lượng gen.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D. Đảo đoạn; A sai vì lặp đoạn làm tăng số bản sao, B sai vì chuyển đoạn liên quan trao đổi đoạn giữa các NST, C sai vì mất đoạn làm mất vật chất di truyền.

Bước 1: Giải mã hai codon

Ở allele $B$, $\mathrm{UGG}$ mã hóa tryptophan nên dịch mã tiếp tục.

Ở allele $b$, $\mathrm{UGA}$ báo hiệu kết thúc dịch mã.

Bước 2: So sánh chuỗi polypeptide

Ribosome của allele $b$ dừng sớm hơn allele $B$.

Vì vậy, chuỗi do allele $B$ tổng hợp dài hơn.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D; A sai vì chưa đủ dữ kiện kết luận biểu hiện kiểu hình ngay, B sai vì cặp $\mathrm{C}-\mathrm{G}$ của $B$ có nhiều hơn cặp $\mathrm{T}-\mathrm{A}$ của $b$ một liên kết hiđrô, C sai vì $\mathrm{UGA}$ làm chuỗi kết thúc sớm chứ không chỉ thay đổi một amino acid.

Bước 1: Xác định quy luật

Trong điều kiện khô hạn, khí khổng đóng bớt vào giữa trưa.

Vì vậy, thoát hơi nước qua khí khổng giảm mạnh tại thời điểm này.

Bước 2: Nhận dạng đường cong

Đường cần tìm phải tăng vào buổi sáng, giảm mạnh giữa trưa rồi tăng lại vào buổi chiều.

Dạng đường cong đặc trưng là hai đỉnh, lõm ở giữa trưa.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Trên hình, đường $C$ có đúng dạng biến thiên trên nên biểu diễn thoát hơi nước qua khí khổng.

Chọn phương án $D$; các phương án $A$, $B$, $C$ lần lượt chọn đường $B$, $A$, $D$, không phù hợp dạng hai đỉnh.

Bước $1$: Xác định tiêu chí

Đối chiếu thứ tự các gene trên hai NST của từng hình.

Hình đúng phải thể hiện hai NST có cùng trật tự gene.

Bước $2$: Kiểm tra hình phù hợp

Ở hình $3$, hai NST đều có thứ tự gene $Y-Z-X$.

Vì vậy, hình $3$ mô tả đúng cặp NST tương đồng.

Bước $3$: Đối chiếu phương án

Chọn phương án D, tương ứng hình $3$.

A, B, C sai vì lần lượt chọn hình $2$, $4$, $1$, trong đó hai NST có thứ tự gene khác nhau.

Bước $1$: Xác định bộ NST

Số nhóm gen liên kết chính là số NST trong bộ đơn bội.

Bước $2$: Phân loại thể đột biến

Phân loại từng thể theo dạng bội số của $n$ hoặc lệch bội quanh $2n$.

Bước $3$: Đối chiếu phương án

Có $2$ thể đa bội lẻ là $A$ và $E$; chọn phương án $A$, còn $B$, $C$, $D$ sai vì lần lượt cho $1$, $3$, $4$ trường hợp.

Bước 1: Xác định quy luật

Trong giảm phân, hai allele của cùng một gene tách nhau và vào giao tử với tỉ lệ ngang nhau.

Bước 2: Xác định allele cùng gene

Allele quy định hoa tím phải được ghép với allele cùng quy định tính trạng màu hoa.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A. Hoa trắng vì cùng quy định màu hoa; B, C, D sai vì lần lượt quy định thời gian chín, màu hạt và chiều cao thân.

Bước 1: Nhận diện các hệ giới tính

Đối chiếu đặc điểm từng nhóm với các hệ xác định giới tính tương ứng.

Bước 2: Xác định loài phù hợp

Mèo là động vật có vú, thuộc hệ $XY$ nên con đực mang cặp $XY$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C. Mèo; A sai vì châu chấu đực $XO$, B sai vì ong đực đơn bội, D sai vì chim đực $ZZ$.

Bước 1: Nhận diện thành phần DNA

DNA chứa bốn base nitơ: adenine, thymine, guanine và cytosine.

Bước 2: Phân biệt với RNA

RNA không có thymine; thymine được thay bằng uracil.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $A$. B, C, D sai vì protein gồm amino acid, RNA có uracil thay thymine, còn lipid không chứa base nitơ.

Bước 1: So sánh kích thước cơ thể

Chuột nhỏ nhất; mèo lớn hơn chuột, còn trâu và voi lớn hơn nhiều.

Theo quy luật sinh lí, chuột có nhịp tim nhanh nhất.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A. Chuột vì có kích thước cơ thể nhỏ nhất nên nhịp tim lớn nhất.

B, C, D sai vì trâu, voi và mèo đều có kích thước lớn hơn chuột nên nhịp tim chậm hơn.

Bước 1: Đổi đơn vị

Áp dụng quy đổi $1\text{cM}=1\%$.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn phương án A: $40\%$; B, C, D sai vì lần lượt cho $41\%$, $20\%$ và $80\%$, không đúng kết quả tính được.