Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học tỉnh Nghệ An 2025 - Đề 01

Bước 1: Xác định gene liên quan

Allele quy định thân cao thuộc gene quy định chiều cao thân.

Allele cùng gene với nó phải quy định trạng thái thân thấp.

Bước 2: Áp dụng quy luật phân li

Trong giảm phân, hai allele của cùng một gene phân li đồng đều về các giao tử.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A. Thân thấp vì đây là allele cùng gene với allele quy định thân cao; B, C, D sai vì lần lượt thuộc các tính trạng màu hoa, thời gian chín và màu hạt.

Bước 1: Xác định bộ đơn bội

Số nhóm gene liên kết bằng số NST trong bộ đơn bội.

Bước 2: Phân loại các thể đột biến

Đối chiếu mỗi số NST với các dạng $4n$, $6n$, $3n$, $5n$ và $2n\pm 1$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chỉ $A$ là thể đa bội chẵn nên có $1$ trường hợp; các thể $B$, $C$, $D$, $E$ lần lượt là lệch bội, lệch bội, đa bội lẻ và đa bội lẻ.

Bước 1: Xác định quy luật

So sánh kích thước cơ thể: voi lớn nhất, tiếp đến trâu, mèo và chuột.

Bước 2: Suy ra nhịp tim

Theo quy luật sinh lí, voi có nhịp tim chậm nhất trong các loài đã cho.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C. Voi; A, B, D sai vì trâu, mèo và chuột đều có kích thước nhỏ hơn voi nên nhịp tim nhanh hơn.

Bước 1: Xác định mối quan hệ

Dữ kiện cho biết một bộ ba chỉ tạo ra một amino acid xác định.

Bước 2: Đối chiếu đặc điểm

Mối quan hệ trên đúng với tính đặc hiệu của mã di truyền.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $B$. $A$, $C$, $D$ sai vì lần lượt nói về cách đọc liên tục, nhiều bộ ba cùng mã hóa một amino acid và sự tương đồng giữa các loài.

Bước 1: Xác định sự thay đổi

Các cây đều có kiểu gene $AA$, nhưng màu hoa thay đổi theo nhiệt độ.

Vì vậy, biến đổi nằm ở kiểu hình, không phải kiểu gene.

Bước 2: Xác định nguyên nhân

Nhiệt độ môi trường chi phối sự biểu hiện màu hoa.

Biến đổi này không làm thay đổi vật chất di truyền nên là thường biến.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D. Các phương án A, B, C sai vì lần lượt là tổ hợp gene, thay đổi trình tự nucleotide hoặc thay đổi cấu trúc, số lượng nhiễm sắc thể.

Bước 1: Xác định tiêu chí

Đối chiếu vị trí các gene trên hai NST theo cùng một chiều.

Bước 2: Kiểm tra hình đúng

Hình $3$ thể hiện hai NST cùng thứ tự gene $Y-Z-A$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn phương án B, tương ứng hình $3$, vì hai NST cùng thứ tự $Y-Z-A$. Các phương án A, C, D sai vì các hình $1$, $4$, $2$ lần lượt đảo vị trí gene.

Bước 1: Ghép chất cảm ứng và promoter

Allolactose gây bất hoạt protein ức chế nên $1\to b$; promoter khởi động phiên mã nên $2\to a$.

Bước 2: Ghép các gene

Các gene cấu trúc mã hóa enzyme chuyển hóa lactose nên $3\to d$; gene điều hòa $lacI$ mã hóa protein ức chế nên $4\to c$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Ghép đúng là $1-b,2-a,3-d,4-c$, tương ứng phương án $A$.

Các phương án $B$, $C$, $D$ sai vì đều ghép sai chức năng của ít nhất một thành phần.

Bước 1: Xác định thành phần

Uracil $U$ là base nitơ đặc trưng của RNA.

DNA không chứa $U$ mà chứa thymine $T$.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn $D$: RNA chứa base uracil $U$.

$A$, $B$, $C$ sai vì DNA dùng $T$, còn lipid và protein không cấu tạo từ các base nitơ.

Bước 1: Nhận diện đặc điểm

Thoát hơi nước qua khí khổng thay đổi rõ theo thời gian trong ngày.

Qua cutin có cường độ nhỏ và ít biến động.

Bước 2: Đọc đồ thị

Đối chiếu các đường cong, đường $D$ nằm thấp nhất và ổn định nhất.

Đặc điểm này phù hợp với thoát hơi nước qua cutin.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn phương án $B$, tương ứng với đường $D$; các phương án $A$, $C$, $D$ sai vì lần lượt chọn đường $B$, $A$, $C$.

Bước 1: Nhận diện phương pháp

Thành tựu của lai hữu tính ở thực vật phải là giống cây được tạo bằng lai giữa các giống hoặc dòng rồi chọn lọc.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D: giống lúa ST25 được tạo bằng lai và chọn lọc giống lúa. A sai vì dưa hấu tam bội không hạt gắn với đa bội hóa; B sai vì là giống vật nuôi; C sai vì là sản phẩm chuyển gene.