Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học tỉnh Bắc Ninh 2025 - Đề 04

Bước 1: Xác định tác động

Nếu nhiều gia đình cùng lựa chọn một giới, tỉ lệ nam–nữ trong dân số sẽ bị lệch.

Bước 2: Suy ra hậu quả

Sự chênh lệch giới tính kéo dài có thể gây khó khăn trong hôn nhân và phát sinh vấn đề xã hội.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B; A sai vì không làm cân bằng giới tính, C không liên quan đến đa dạng di truyền, D sai vì hậu quả có thể kéo dài và ảnh hưởng cấu trúc dân số.

Bước 1: Xác định kiểu gen nhóm O

Nhóm máu $O$ chỉ có kiểu gen $I^O{I}^O$.

Bước 2: Kiểm tra alen của bố mẹ

Để tạo $I^O{I}^O$, cả hai bố mẹ phải cùng truyền alen $I^O$.

Phương án phù hợp là $I^A{I}^O\times I^O{I}^O$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $C$ vì phép lai có thể tạo $I^O{I}^O$; $A$ và $D$ sai vì chỉ một bố mẹ mang $I^O$, còn $B$ sai vì không có alen $I^O$.

Bước 1: Xác định đối tượng

Các quy luật liên kết gen, hoán vị gen và liên kết giới tính được Morgan phát hiện qua nghiên cứu ruồi giấm.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C — Ruồi giấm; A và B không phải đối tượng chủ yếu của Morgan, còn D gắn với nghiên cứu của Mendel.

Bước 1: Nhận diện tác nhân

Virus Herpes là tác nhân sinh học, có thể đưa vật chất di truyền vào tế bào chủ.

Sự xen nhập hoặc tác động của virus có thể làm biến đổi gene.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C. A và B không phải tác nhân sinh học gây đột biến gene điển hình trong phạm vi câu hỏi; D là chất hóa học 5-bromouracil.

Bước 1: Xác định đối tượng nghiên cứu

Mendel sử dụng cây đậu Hà Lan vì dễ trồng, dễ lai và có nhiều tính trạng tương phản.

Bước 2: Xác định cách tiến hành

Ông lai các cây có tính trạng tương phản, sau đó theo dõi sự biểu hiện tính trạng ở các thế hệ con.

Bước n: Đối chiếu phương án

Chọn C. A sai vì chỉ nghiên cứu một cây; B sai vì Mendel không nghiên cứu động vật; D sai vì ông không dùng kính hiển vi để phân tích nhiễm sắc thể.

Bước 1: Xác định cấp độ tiến hóa

Nội dung mô tả sự hình thành loài và các nhóm phân loại trên loài.

Đây là phạm vi của tiến hóa lớn.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C. Tiến hóa lớn; A, B, D sai vì lần lượt nói về hình thành đặc điểm thích nghi, hiệu ứng sáng lập và tiến hóa nhỏ.

Bước 1: Xác định khái niệm

Mô tả trong đề phù hợp với định nghĩa của gen: một đoạn DNA mang thông tin mã hóa polypeptide hoặc RNA.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D; A, B, C lần lượt sai vì mã di truyền là quy tắc dịch mã, codon thuộc mRNA và anticodon thuộc tRNA.

Bước 1: Xác định chiều tổng hợp

Trên hình, mạch khuôn phía trên có đầu $3^{\prime }$ ở bên phải nên mạch mới liên tục kéo dài từ phải sang trái.

Mạch mới luôn được tổng hợp theo chiều $5^{\prime }\to 3^{\prime }$.

Bước 2: Xác định đầu $5^{\prime }$

Đầu bên phải là nơi bắt đầu tổng hợp, nên mang đầu $5^{\prime }$.

Trên hình, vị trí đó được kí hiệu là chữ A.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn phương án B: chữ A.

Các phương án A, C, D sai vì lần lượt nêu chữ C, chữ B và chữ D, không phải vị trí đầu $5^{\prime }$ của mạch mới liên tục.

Bước 1: Nhận diện tác động

Múi giờ thay đổi khiến đồng hồ sinh học chưa kịp thích nghi.

Hậu quả thường gặp là mệt mỏi, mất ngủ và rối loạn ăn uống.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C: rối loạn nhịp sinh học. A sai vì bệnh di truyền liên quan đến gen; B không phải hậu quả đặc trưng; D là bệnh nhiễm trùng, không do lệch múi giờ.

Bước 1: Xác định hậu quả thiếu melanin

Thiếu melanin làm da giảm khả năng chống tia tử ngoại, mắt dễ bị chói và tổn thương.

Bước 2: Đánh giá biện pháp bảo vệ

Dinh dưỡng phù hợp hỗ trợ sức khỏe da; kính râm giúp giảm chói và bảo vệ mắt.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D vì tắm nắng buổi trưa làm tăng phơi nhiễm tia tử ngoại, không giảm nguy cơ ung thư da; A, B, C đúng vì lần lượt hỗ trợ da, giải thích nguy cơ bỏng nắng và giảm chói mắt.