Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học tỉnh Bắc Ninh 2025 - Đề 03

Bước 1: Nhớ thành phần của DNA

Các base nitrogen trong $DNA$ là adenine, thymine, guanine và cytosine.

Bước 2: Tìm nucleotide ngoại lệ

Đối chiếu các lựa chọn với tập nucleotide của $DNA$, nhận ra $U$ không thuộc tập này.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $C$: Uracil ($U$) không phải đơn phân của $DNA$; các phương án $A$, $B$, $D$ sai vì lần lượt là adenine, thymine và cytosine, đều có trong $DNA$.

Bước 1: Xác định cơ chế cần có

Một NST đơn phải chứa hai bản sao của cùng gene.

Hai bản sao này có thể mang hai allele khác nhau.

Bước 2: Chọn dạng phù hợp

Lặp đoạn tạo thêm một bản sao của đoạn NST; nếu đoạn chứa gene đang xét, hai bản sao cùng nằm trên một NST.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D. Lặp đoạn; A sai vì làm mất đoạn, B chỉ đảo chiều đoạn, C chủ yếu chuyển vị trí đoạn nên không tạo thêm bản sao gene trên cùng NST.

Bước 1: Xác định dấu hiệu

Thoát hơi nước tạo hơi nước hoặc làm giảm lượng nước của hệ thí nghiệm.

Các dấu hiệu phù hợp gồm giọt nước ngưng tụ, giấy $CoC{l}_2$ đổi màu và khối lượng giảm.

Bước 2: Phân loại thí nghiệm

Thí nghiệm $1$, $3$, $4$ lần lượt cho các dấu hiệu của nước thoát ra từ lá.

Ở thí nghiệm $2$, rong xanh tạo bọt khí $O_2$ khi chiếu sáng; đó là sản phẩm của quang hợp.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn thí nghiệm $2$ vì không chứng minh quá trình thoát hơi nước; A, B, C sai vì lần lượt chỉ các thí nghiệm $1$, $4$, $3$, đều có dấu hiệu thoát hơi nước.

Bước 1: Nhận diện đặc điểm cây

Rong đuôi chồn là thực vật sống chìm hoàn toàn trong nước.

Bước 2: Xác định cơ chế hấp thụ

Nước tiếp xúc trực tiếp với thân, lá và các cơ quan khác.

Nước cùng ion khoáng được hấp thụ qua tế bào biểu bì của nhiều cơ quan.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D; A và B sai vì rễ phụ, lông hút không phải con đường hấp thụ chủ yếu, còn C chưa đầy đủ vì chỉ nêu lá.

Bước 1: Nhận diện đối tượng

Xương hóa thạch là di tích còn lại của sinh vật cổ.

Bước 2: Xác định loại bằng chứng

Hóa thạch chứng minh trực tiếp sự tồn tại của sinh vật trong quá khứ, nên thuộc bằng chứng trực tiếp.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B. Trực tiếp; A, C, D sai vì tế bào học và sinh học phân tử thuộc bằng chứng gián tiếp, còn gián tiếp không bao gồm hóa thạch.

Bước 1: Xác định biến dị ban đầu

Trong quần thể ban đầu có một số ít cá thể mang đặc điểm kháng thuốc.

Bước 2: Phân tích chọn lọc

Thuốc tiêu diệt chủ yếu cá thể mẫn cảm; cá thể kháng thuốc sống sót và sinh sản.

Qua nhiều thế hệ, tỉ lệ sâu kháng thuốc tăng nên hiệu quả thuốc giảm.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B — sự kháng thuốc tăng lên sau nhiều lần phun; A sai vì không phải sâu nhờn thuốc, C trái với hiện tượng, D không giải thích sự gia tăng di truyền trong quần thể.

Bước 1: Xác định tác nhân chọn lọc

Vật nuôi và cây trồng do con người chủ động chọn cá thể có đặc điểm mong muốn để nhân giống.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn lọc nhân tạo quyết định chiều hướng và tốc độ biến đổi của giống. Đáp án A đúng; B, C, D sai vì chọn lọc tự nhiên không phải tác nhân chủ yếu trong chọn giống, còn biến dị cá thể chỉ là nguyên liệu và biến dị xác định không phù hợp quan điểm Đacuyn.

Bước 1: Xét alen trội

Alen trội $A$ biểu hiện ở cả $AA$ và $Aa$.

Nếu chọn lọc chống lại $A$, cả hai kiểu gen bị đào thải nên $A$ có thể biến mất sau một thế hệ.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C: alen trội. B sai vì alen lặn $a$ có thể ẩn trong $Aa$; A và D sai vì chỉ loại một dạng kiểu gen, chưa chắc loại hết alen.

Bước 1: Xác định dạng bất thường

Hội chứng Klinefelter do thừa một nhiễm sắc thể $X$ ở nam, tạo kiểu $47,\mathrm{XXY}$.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn B vì nghiên cứu tế bào cho phép lập và phân tích bộ nhiễm sắc thể; A, C, D lần lượt dùng so sánh đồng sinh, theo dõi phả hệ và phát hiện rối loạn hóa sinh.

Bước 1: Xác định áp lực chọn lọc

Diều hâu bắt chuột; các cá thể dễ bị phát hiện hoặc kém thích nghi bị捕 nhiều hơn.

Môi trường đã tạo ra áp lực chọn lọc lên quần thể chuột.

Bước 2: Xác định kết quả chọn lọc

Chuột có đặc điểm giúp tránh diều hâu sống sót và sinh sản nhiều hơn.

Qua các thế hệ, tần số đặc điểm thích nghi tăng; đặc điểm bất lợi giảm.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C — chọn lọc tự nhiên; A sai vì phiêu bạt di truyền diễn ra ngẫu nhiên, B chỉ tạo biến dị mới, D chủ yếu làm thay đổi thành phần kiểu gen.