Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học tỉnh Bắc Ninh 2025 - Đề 02

Bước 1: Xác định đặc điểm kì giữa

Ở kì giữa, các nhiễm sắc thể vẫn ở dạng kép và co xoắn cực đại.

Chúng xếp thành một hàng trên mặt phẳng xích đạo.

Bước 2: Đối chiếu nội dung

Phát biểu phù hợp phải nêu đúng dạng kép và vị trí xếp của nhiễm sắc thể.

Sự tách tâm động và phân li về hai cực thuộc kì sau.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A vì mô tả đúng nhiễm sắc thể kép xếp một hàng ở mặt phẳng xích đạo; B không phải đặc trưng cần chọn, C sai vì kì giữa chưa có nhiễm sắc thể đơn, D thuộc kì sau.

Bước 1: Xác định loại đại phân tử

DNA là một đại phân tử được tạo bởi nhiều đơn phân liên kết với nhau.

Bước 2: Nhận diện đơn phân

Đơn phân của DNA là nucleotide, gồm đường đêoxiribôzơ, nhóm phôtphat và bazơ nitơ.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $A$. $B$, $C$, $D$ sai vì amino acid là đơn phân của protein, monosaccharide là đơn phân của carbohydrate, còn glycerol là thành phần của lipid.

Bước 1: Xác định đầu vào năng lượng

Pha sáng dùng năng lượng ánh sáng để kích thích electron và chuyển hóa thành năng lượng hóa học.

Bước 2: Phân biệt chất liên quan

$H_{2}O$ là nguyên liệu, $O_2$ là sản phẩm; $C{O}_2$ dùng ở pha tối; $ATP$ và $NADPH$ là sản phẩm của pha sáng.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D — năng lượng ánh sáng là nguồn năng lượng đầu vào; A, B, C sai vì lần lượt chứa nguyên liệu, sản phẩm hoặc chất thuộc pha tối.

Bước 1: Xác định nguyên tắc

Từ khóa “hợp lí” yêu cầu bón phân theo nguyên tắc $4$ đúng.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D vì nêu đủ: đúng lúc, đúng lượng, đúng loại và đúng cách.

A, B, C lần lượt chỉ nói bón thường xuyên, bổ sung sau thu hoạch hoặc cung cấp $N$, $P$, $K$, nên chưa đầy đủ.

Bước 1: Xác định tiêu chí

Đối chiếu từng phương án với tác động lên tần số allele hoặc cấu trúc di truyền quần thể.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Giao phối ngẫu nhiên không làm thay đổi tần số allele và cấu trúc di truyền; chỉ duy trì trạng thái cân bằng Hardy–Weinberg.

A, B, D sai vì lần lượt các yếu tố ngẫu nhiên, chọn lọc tự nhiên và giao phối không ngẫu nhiên đều được xem là nhân tố tiến hóa.

Bước 1: Xác định tiêu chí

Cặp cơ quan tương đồng phải có cùng nguồn gốc tiến hóa.

Cặp khác nguồn gốc là cơ quan tương tự.

Bước 2: Kiểm tra phương án A

Gai xương rồng là lá biến dạng; gai hoa hồng là phần biểu bì thân biến dạng.

Hai cơ quan khác nguồn gốc nên không tương đồng.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $A$. $B$, $C$, $D$ sai vì lần lượt đều là các cơ quan có cùng nguồn gốc tiến hóa.

Bước 1: Nhận diện tính chất tác động

Allele có lợi thường được chọn lọc tự nhiên duy trì, nhưng vẫn có thể mất nếu chịu tác động ngẫu nhiên.

Nhân tố phù hợp phải không phụ thuộc allele có lợi hay có hại.

Bước 2: Xác định nhân tố phù hợp

Phiêu bạt di truyền làm tần số allele thay đổi ngẫu nhiên, đặc biệt ở quần thể nhỏ.

Vì vậy, allele có lợi vẫn có thể bị loại bỏ hoàn toàn.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $C$. Phiêu bạt di truyền phù hợp vì có thể làm mất allele do ngẫu nhiên; $A$ không phù hợp vì chọn lọc tự nhiên thường duy trì allele có lợi, còn $B$ và $D$ không trực tiếp làm mất allele.

Bước 1: Xác định trình tự

Chất hữu cơ hình thành trước, sau đó tổ chức thành hệ tiền tế bào.

Cuối cùng, sinh vật xuất hiện và tiếp tục tiến hóa.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Phương án A đúng vì nêu đúng trình tự: tiến hóa hóa học → tiến hóa tiền sinh học → tiến hóa sinh học.

B, C, D sai vì dùng thuật ngữ không phù hợp hoặc sắp xếp sai thứ tự các giai đoạn.

Bước $1$: Xác định bộ NST người

Bộ NST lưỡng bội của người bình thường là $2n=46$.

Bước $2$: Tính số NST ở Turner

Hội chứng Turner thiếu một NST giới tính.

Bước $3$: Đối chiếu phương án

Chọn A: $45$; B: $44$ sai vì thiếu hai NST, C: $47$ là thể ba, D: $46$ là bộ NST bình thường.

Bước 1: Tính số NST thể một

Thể một hình thành do mất một NST so với bộ lưỡng bội.

Bước 2: Xác định dạng bộ NST

Bộ bình thường là $AaBbDdEe$, gồm $8$ NST.

Bộ thể một phải có một cặp chỉ còn một NST; các cặp khác đủ hai NST.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $C$: $AaBbDEe$. Các phương án $A$, $B$, $D$ lần lượt thiếu cả cặp $Dd$, thừa một NST ở cặp $A$, và có ba NST ở cặp $D$.