Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học tỉnh Bắc Ninh 2025 - Đề 01

Bước 1: Nhận diện phân tử đa phân

Axit nucleic, protein và polysaccharide lần lượt được tạo từ nucleotide, amino acid và monosaccharide.

Bước 2: Xác định lipid

Lipid thường gồm glycerol liên kết với acid béo, không gồm các đơn phân lặp lại tạo chuỗi dài.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B. Lipid; A, C, D sai vì axit nucleic, protein và carbohydrate lần lượt có dạng đa phân từ nucleotide, amino acid và monosaccharide.

Bước 1: Xác định diễn biến chính

Ở kì sau, tâm động phân chia, hai cromatit chị em tách nhau.

Mỗi cromatit trở thành một nhiễm sắc thể đơn và di chuyển về một cực.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A — kì sau; B sai vì kì đầu chỉ co xoắn, C sai vì kì giữa chỉ xếp trên mặt phẳng xích đạo, D sai vì kì cuối nhiễm sắc thể đã tới cực.

Bước 1: Xác định nguyên tắc

So sánh ảnh hưởng của nhiệt độ cần chọn hai ống chỉ khác nhau về nhiệt độ.

Số lượng hạt và độ ẩm phải giống nhau.

Bước 2: Chọn cặp phù hợp

Ống nghiệm $2$ và $5$ có cùng số hạt, cùng độ ẩm nhưng khác nhiệt độ.

Vì vậy, mọi khác biệt về nảy mầm được quy cho nhiệt độ.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn phương án $B$: $2$ và $5$.

Các phương án $A$, $C$, $D$ sai vì các cặp tương ứng còn khác số lượng hạt hoặc độ ẩm.

Bước 1: Phân loại chất

${\mathrm{K}}^{+}$ và ${\mathrm{NO}}_3^{-}$ là ion khoáng; nước là nguyên liệu vô cơ; sucrose là chất hữu cơ.

Bước 2: Xác định chất của mạch rây

Mạch rây vận chuyển sản phẩm quang hợp, điển hình là sucrose, từ cơ quan nguồn đến các cơ quan sử dụng hoặc dự trữ.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C: sucrose. A và D sai vì ${\mathrm{K}}^{+}$, ${\mathrm{NO}}_3^{-}$ là ion khoáng; B sai vì nước chủ yếu được vận chuyển trong mạch gỗ.

Bước 1: Xác định dấu hiệu

Hai dấu hiệu then chốt là mẫu xương còn lại trong cơ thể và không còn chức năng.

Bước 2: Đối chiếu kiến thức

Cấu trúc từng phát triển ở tổ tiên nhưng nay tiêu giảm, mất chức năng được gọi là cơ quan thoái hóa.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $A$. $B$ là di tích sinh vật cổ trong hóa thạch; $C$ không phải thuật ngữ chuẩn; $D$ liên quan đến nghiên cứu tế bào, nên đều sai.

Bước 1: Xác định biến dị

Đột biến tạo biến dị làm tiêu giảm hoặc mất chi ở một số cá thể.

Đây là nguyên liệu ban đầu, chưa phải nhân tố làm đặc điểm phổ biến.

Bước 2: Xét tác động lâu dài

Nếu mất chi giúp rắn thích nghi và sinh sản tốt hơn, chọn lọc tự nhiên sẽ ưu tiên cá thể có biến dị này.

Qua nhiều thế hệ, đặc điểm mất chi tăng dần và trở nên phổ biến.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $C$ — Chọn lọc tự nhiên; $A$ chỉ tạo biến dị, $B$ chỉ trao đổi gene giữa quần thể, còn $D$ làm biến đổi ngẫu nhiên tần số alen.

Bước 1: Xác định tính trội, lặn

Bố mẹ không mắc nhưng sinh con mắc bệnh nên bệnh không thể do gen trội.

Suy ra bệnh do gen lặn.

Bước 2: Xác định vị trí gen

Nữ mắc bệnh có bố không mắc bệnh. Điều này không phù hợp với gen lặn trên NST X, vì nữ mắc bệnh phải nhận alen bệnh từ bố.

Bệnh phù hợp với gen lặn trên NST thường.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B. A và C sai vì đều quy định tính trạng trội; D sai vì gen lặn trên NST X không phù hợp với nữ mắc bệnh có bố không mắc bệnh.

Bước 1: Nhận diện điều kiện

Từ khóa quyết định là quần thể nhỏ và tốc độ thay đổi nhanh.

Bước 2: Xác định nhân tố

Phiêu bạt di truyền tác động ngẫu nhiên, mạnh nhất ở quần thể nhỏ, làm allele mất hoặc cố định nhanh.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D. A, B, C lần lượt là đột biến, chọn lọc tự nhiên và dòng gene; chúng không đặc trưng cho sự biến đổi nhanh nhất ở quần thể nhỏ.

Bước 1: Xác định bản chất

Cá thể di cư giữa các quần thể mang theo allele, làm quần thể nhận có thêm allele.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn $C$ vì dòng gene đưa thêm allele vào quần thể; $A$ không phải vai trò đặc trưng, $B$ thuộc đột biến, còn $D$ chủ yếu do chọn lọc tự nhiên.

Bước 1: Xác định cơ chế

Hai loài khác nhau lai với nhau, sau đó bộ nhiễm sắc thể của con lai được nhân đôi.

Cơ chế này là lai xa kết hợp đa bội hóa, tạo thể song nhị bội.

Bước 2: Suy ra đặc điểm

Đa bội hóa tạo cách li sinh sản nhanh giữa loài mới và loài bố mẹ.

Vì vậy, quá trình hình thành loài diễn ra trong thời gian tương đối ngắn.

Bước 3: Đối chiếu phương án

C đúng vì phù hợp với cơ chế đa bội hóa. A, B, D sai lần lượt vì không phải con đường địa lí, loài mới có thể sống cùng môi trường, và cơ chế này phổ biến ở thực vật hơn động vật.