Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học Sở GD&ĐT Ninh Bình năm 2026 - Lần 1 - Mã đề 0401

Bước 1: Xác định cấu trúc màng

Màng sinh chất và màng nhân có cấu trúc chủ yếu là lớp kép phospholipid.

Bước 2: Xác định tác dụng chất tẩy rửa

Chất tẩy rửa phá vỡ cấu trúc lipid, làm tan màng tế bào và màng nhân.

DNA được giải phóng khỏi tế bào để tiếp tục xử lí.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A. phá huỷ màng tế bào; B, C, D sai vì phân giải RNA thường cần RNase, phân giải protein cần protease, còn kết tủa DNA thường dùng alcohol lạnh như ethanol hoặc isopropanol.

Bước 1: Xác định bản chất phép lai

Con la là con lai giữa ngựa và lừa, thuộc hai loài khác nhau.

Vì vậy, phép lai tạo con la là lai xa.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A. lai xa; B, C, D sai vì lần lượt chỉ sự đổi vai trò đực/cái, tạo dòng đồng hợp ổn định và làm tăng số bộ nhiễm sắc thể.

Bước 1: Nhận dạng thể đa bội

Quả to, không hạt gắn với dạng đa bội lẻ; thể tam bội có bộ nhiễm sắc thể $3n$.

Bước 2: Liên hệ cơ chế không hạt

Khi giảm phân, mỗi nhóm nhiễm sắc thể tương đồng có $3$ chiếc nên khó phân li đều về giao tử.

Giảm phân rối loạn khiến cây tam bội thường không tạo hạt hoặc tạo rất ít hạt.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B. $3n$ vì đây là thể tam bội tạo quả to, không hạt; A và D là lệch bội, thường gây mất cân bằng gen mạnh, còn C là đa bội chẵn nên nhiễm sắc thể có thể bắt cặp và phân li tương đối đều hơn.

Bước 1: Nhớ số liên kết hiđrô

Theo nguyên tắc bổ sung, cặp $A-T$ có $2$ và cặp $G-C$ có $3$ liên kết hiđrô.

Bước 2: Xét tác động của đột biến

Thêm $1$ cặp $G-C$ làm tăng $3$ liên kết hiđrô; mất $1$ cặp $G-C$ hoặc $1$ cặp $A-T$ lần lượt làm giảm $3$ hoặc $2$ liên kết hiđrô.

Với thay thế, $A-T$ thành $G-C$ tăng $1$, ngược lại giảm $1$; thay cùng loại không đổi.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A vì thêm $1$ cặp $G-C$ làm tăng số liên kết hiđrô; B và C làm giảm, còn D không xác định vì chưa nêu rõ kiểu thay thế.

Bước 1: Xác định kiểu di truyền

Gene gây bệnh nằm ở ti thể, thuộc nhóm gene ngoài nhân.

Hợp tử nhận hầu hết tế bào chất từ trứng mẹ nên DNA ti thể di truyền theo dòng mẹ.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C. Gene ngoài nhân; A, B, D sai vì lần lượt chỉ di truyền liên kết giới tính, liên kết gene và phân li độc lập, không phù hợp với gene ti thể.

Bước 1: Xác định phân tử trực tiếp

Trong dịch mã, mRNA, tRNA và rRNA lần lượt cung cấp mã, vận chuyển amino acid và cấu tạo ribosome.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D. DNA vì DNA chỉ làm khuôn cho phiên mã, không trực tiếp tham gia dịch mã; A, B, C sai vì rRNA, tRNA và mRNA đều có vai trò trực tiếp trong quá trình này.

Bước 1: Xác định mục đích phép lai

Mục đích là kiểm tra giả thuyết về sự phân li của các cặp nhân tố di truyền.

Bước 2: Nhận diện phép lai phù hợp

Phép lai phân tích là phép lai giữa cơ thể mang tính trạng trội chưa biết kiểu gene với cơ thể mang tính trạng lặn.

Nếu cơ thể trội đồng hợp, đời con đồng loạt trội; nếu dị hợp, đời con phân li theo tỉ lệ $1:1$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B. Phép lai phân tích; A, C, D sai vì lần lượt là cho $F_1$ tự thụ phấn, lai khác dòng và lai thuận nghịch, không phải phép lai phân tích.

Bước 1: Nhận diện hiện tượng

Màu lông thay đổi theo mùa là biến đổi kiểu hình thích nghi với môi trường, thuộc thường biến.

Bước 2: Xác định yếu tố tác động

Mùa đông có nhiệt độ thấp, lông trắng giúp ngụy trang trên tuyết.

Mùa hè nhiệt độ cao hơn, môi trường ít tuyết hơn, lông sẫm màu hơn.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A. nhiệt độ; B, C, D sai vì thức ăn không được nêu là tác nhân, kiểu gene không thay đổi, còn ánh sáng không phải yếu tố phù hợp nhất với biến đổi được mô tả.

Bước 1: Xác định cơ chế di truyền

Hợp tử nhận phần lớn tế bào chất từ tế bào trứng, nên lục lạp đời con chủ yếu có nguồn gốc từ trứng.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Phương án $A$ sai vì lục lạp không phân chia đồng đều trong giảm phân mà phân bố ngẫu nhiên vào các tế bào trứng. Các phương án $B$, $C$, $D$ đúng vì phù hợp lần lượt với nguồn tế bào chất từ trứng, đột biến gene lục lạp và khả năng trứng chứa một hoặc cả hai loại lục lạp.

Bước 1: Xác định thành phần $(1)$

Mức phản ứng mô tả các biểu hiện của cơ thể.

Vì vậy, $(1)$ là kiểu hình.

Bước 2: Xác định thành phần $(2)$

Mức phản ứng được xét trên cùng một kiểu gene trong các môi trường khác nhau.

Vì vậy, $(2)$ là kiểu gene giống nhau.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D: kiểu hình và kiểu gene giống nhau.

A, B, C sai vì lần lượt nêu kiểu gene khác nhau, đảo thứ tự thành phần và đồng thời sai cả hai thành phần.