Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học Sở GD&ĐT Đồng Tháp năm 2026 - Mã đề 0432

Bước 1: Xác định đặc điểm

Ở hệ tuần hoàn kín, máu luôn chảy trong hệ mạch gồm động mạch, mao mạch và tĩnh mạch.

Hệ tuần hoàn hở không có mạng mao mạch nối trực tiếp giữa động mạch và tĩnh mạch; dịch tuần hoàn đổ vào khoang cơ thể.

Bước 2: Đối chiếu phương án

$D$ đúng vì hệ tuần hoàn hở không có mạng mao mạch nối trực tiếp giữa động mạch và tĩnh mạch; $A$, $B$, $C$ sai vì hệ tuần hoàn kép, kín và đơn đều có mao mạch.

Bước 1: Xác định vai trò enzyme

DNA polymerase xúc tác gắn các nucleotide tự do vào đầu mạch đang tổng hợp theo nguyên tắc bổ sung với mạch khuôn.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D vì DNA polymerase tổng hợp mạch mới theo nguyên tắc bổ sung với mạch khuôn. A và B là vai trò của helicase, còn C là vai trò của ligase.

Bước 1: Nhận diện vận chuyển thụ động

Vận chuyển thụ động xảy ra theo chiều từ nơi nồng độ cao đến nơi nồng độ thấp và không cần ATP.

Bước 2: Xác định chiều hấp thụ

Rễ hấp thụ $K^{+}$ từ đất có nồng độ thấp hơn vào rễ có nồng độ cao hơn; đây là vận chuyển chủ động và cần ATP.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Trong bảng, điều kiện trên chỉ xuất hiện ở trường hợp $4$, nên chọn B. A, C, D sai vì lần lượt là trường hợp $2$, $1$, $3$, không phải trường hợp $4$.

Bước 1: Nhận diện dấu tác động

Quan hệ ký sinh và sinh vật này ăn sinh vật khác đều có một loài được lợi, loài còn lại bị hại.

Bước 2: Loại trừ quan hệ khác

Hợp tác, hội sinh không tạo cặp $+/-$; cạnh tranh là $-/-$; ức chế cảm nhiễm thường là $0/-$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A: ký sinh và sinh vật này ăn sinh vật khác. B, C, D sai vì lần lượt không phù hợp với cặp dấu $+/-$, gồm các quan hệ không tạo cặp $+/-$, $-/-$ và $0/-$.

Bước 1: Xác định kiểu gene đời con

Phép lai $Aa\times aa$ cho hai kiểu gene là $Aa$ và $aa$.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn $B$; $A$, $C$, $D$ sai vì lần lượt cho ba kiểu gene, một kiểu gene và một kiểu gene.

Bước 1: Nhận diện cơ chế

Tự thụ phấn làm các cặp allele giống nhau có xu hướng trở về trạng thái đồng hợp qua nhiều thế hệ.

Bước 2: Xác định quần thể phù hợp

Ở quần thể thực vật tự phối bắt buộc, tần số dị hợp giảm mạnh theo thời gian, còn đồng hợp tăng.

Bước 3: Đối chiếu phương án

$B$ đúng vì là quần thể thực vật tự phối bắt buộc. $A$, $C$, $D$ sai vì không biểu hiện rõ nhất cơ chế làm giảm dị hợp, tăng đồng hợp như tự phối bắt buộc; riêng ngẫu phối có xu hướng duy trì tần số kiểu gene theo Hardy-Weinberg.

Bước 1: Xác định chiều tác động

Mức nhập cư làm tăng kích thước quần thể nên ứng với mũi tên đi vào từ trái: $(4)$.

Mức tử vong làm giảm kích thước quần thể nên ứng với mũi tên đi ra phía dưới: $(3)$; mức xuất cư ứng với mũi tên đi ra bên phải: $(2)$.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Ghép được $(3)$ là mức tử vong, $(4)$ là mức nhập cư, $(2)$ là mức xuất cư, nên chọn $D$. Các phương án $A$, $B$, $C$ sai vì gán nhầm các vị trí tương ứng.

Bước 1: Nhận diện mất đoạn

Mất đoạn là hiện tượng một đoạn nhiễm sắc thể bị mất khỏi nhiễm sắc thể ban đầu.

Bước 2: Nhận diện lặp đoạn

Lặp đoạn là hiện tượng một đoạn nhiễm sắc thể xuất hiện thêm một bản sao trên cùng nhiễm sắc thể.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Hình không thể hiện đảo chiều đoạn nhiễm sắc thể hay trao đổi tương hỗ giữa hai nhiễm sắc thể, mà thể hiện mất đoạn và lặp đoạn.

A, B, C sai vì lần lượt ghép thêm chuyển đoạn không tương hỗ, đảo đoạn hoặc chuyển đoạn tương hỗ, không phù hợp với hình.

Bước 1: Xét gene quy định dạng tóc

Cặp bố mẹ $II$-$7$, $II$-$8$ có con tóc thẳng nên có kiểu gene $Aa\times Aa$.

$III$-$10$ và $III$-$11$ đều có thể là $AA$ hoặc $Aa$, nên mỗi người cho giao tử $A$ với xác suất $\frac{2}{3}$.

Bước 2: Xét gene mù màu

$III$-$10$ là nam bình thường nên mang allele $X^B$; theo phả hệ, xác suất trứng của $III$-$11$ mang $X^B$ là $\frac{3}{4}$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Xác suất con không mang allele lặn ở cả hai gene là $\frac{4}{9}\times \frac{3}{4}=\frac{1}{3}$. Chọn A; B, C, D sai vì không cho đúng tích xác suất của hai điều kiện.

Bước 1: Loại trừ giao phối không ngẫu nhiên

Giao phối không ngẫu nhiên thường làm đổi tỉ lệ kiểu gene nhưng không làm đổi tần số alen.

Vì vậy, nhân tố này không giải thích được việc alen $A$ giảm từ $0,6$ xuống $0,5$.

Bước 2: Loại trừ đột biến gene

Đột biến gene thường làm biến đổi tần số alen rất chậm, không tạo sự thay đổi mạnh như bảng.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Sự thay đổi đột ngột ở $F_3$, sau đó quần thể ngẫu phối trở lại cân bằng với tần số alen mới, phù hợp nhất với phiêu bạt di truyền.

$A$ sai vì giao phối không ngẫu nhiên không đổi tần số alen; $B$ và $D$ sai vì biến động không phù hợp với đặc điểm chọn lọc tự nhiên và đột biến gene.