Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Sinh Học Cụm 13 trường THPT Sở GD&ĐT Hải Phòng năm 2026 - Lần 1

Bước 1: Nhận diện thực vật $C_3$

Ở thực vật $C_3$, $C{O}_2$ được cố định trực tiếp vào chu trình Calvin.

Chất nhận $C{O}_2$ đầu tiên là $RuBP$, sản phẩm ổn định đầu tiên là $APG$ hoặc $3\text{-PGA}$.

Bước 2: Phân biệt $C_4$ và CAM

Ngô và rau dền là thực vật $C_4$, có giai đoạn cố định $C{O}_2$ ban đầu nhờ $PEP$ carboxylase, tạo hợp chất $4$ carbon.

Xương rồng là thực vật CAM: ban đêm cố định $C{O}_2$ thành axit hữu cơ, ban ngày giải phóng $C{O}_2$ cho chu trình Calvin.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $C$. Đậu là thực vật $C_3$ nên trong pha tối chỉ có chu trình Calvin; $A$, $B$, $D$ sai vì lần lượt là CAM, $C_4$ và $C_4$.

Bước 1: Xét phần lá bị che

Phần lá bị bịt giấy đen không nhận ánh sáng nên không quang hợp tạo tinh bột mới.

Vì vậy, nhận định $I$ đúng và nhận định $II$ sai.

Bước 2: Xét xử lí và phần sáng

Đun cách thủy trong cồn nhằm hòa tan, loại bỏ diệp lục; cồn dễ cháy nên phải đun cách thủy.

Phần lá không bị che được chiếu sáng, quang hợp tạo tinh bột và chuyển xanh tím với iodine. Do đó, $III$, $IV$ đúng.

Bước 3: Xét mục đích đặt cây trong tối

Đặt cây trong tối $2$ ngày nhằm khử hết tinh bột dự trữ trong lá, không phải chủ yếu để thúc đẩy hô hấp.

Vì vậy, nhận định $V$ sai.

Bước 4: Đối chiếu phương án

Có $3$ nhận định đúng là $I$, $III$, $IV$ nên chọn C; A, B, D sai vì lần lượt tương ứng với $1$, $2$, $4$ nhận định đúng.

Bước 1: Xác định chiều máu

Trong tuần hoàn phổi, máu nghèo ${\mathrm{O}}_2$, giàu $\mathrm{C}{\mathrm{O}}_2$ đi từ tim đến phổi qua động mạch phổi.

Sau trao đổi khí, máu giàu ${\mathrm{O}}_2$ theo tĩnh mạch phổi về tim.

Bước 2: Xác định thành phần khí

Mạch $2$ đưa máu từ phổi về tim nên giàu ${\mathrm{O}}_2$; mạch $4$ đưa máu từ tim đến các cơ quan nên cũng giàu ${\mathrm{O}}_2$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B vì mạch $2$ giàu ${\mathrm{O}}_2$, không giàu $\mathrm{C}{\mathrm{O}}_2$; A đúng vì mạch $2$ và $4$ giàu ${\mathrm{O}}_2$, C đúng về cấu tạo ba lớp, D đúng vì mạch $4$ chịu áp lực cao.

Bước $1$: Nhận diện cấu trúc trong hình

Trong vi khuẩn có plasmid dạng vòng mang gene $X$ và một khối DNA lớn dạng cuộn.

Khối DNA lớn dạng cuộn có thể là DNA vùng nhân, tương ứng với cấu trúc $4$.

Bước $2$: Đối chiếu phương án

Chọn C vì cấu trúc $4$ có thể là DNA vùng nhân của vi khuẩn.

A, B, D sai vì cấu trúc $1$ chưa là DNA tái tổ hợp, cấu trúc $2$ không được gọi là thể truyền khi đã mang gene $X$, còn giai đoạn $T$ là đưa cấu trúc vào vi khuẩn, không phải cắt bằng restrictase.

Bước 1: Xác định cùng tính trạng

Hạt trơn và hạt nhăn là hai trạng thái đối lập của cùng tính trạng: hình dạng hạt.

Vì cùng chi phối một tính trạng, hai allele này là một cặp allele.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A — hạt nhăn. B, C, D sai vì lần lượt quy định tính trạng thân, màu hạt và màu hoa, không phải hình dạng hạt.

Bước 1: Xác định hoạt động của enzyme

Restrictase nhận biết trình tự nucleotide đặc hiệu trên DNA và cắt tại hoặc gần vị trí nhận biết.

Bước 2: Xét sản phẩm cắt

Cắt gene cần chuyển và vector bằng cùng một enzyme giới hạn tạo các đầu dính hoặc đầu bằng tương thích.

Các đầu tương thích giúp gene cần chuyển ghép vào vector.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D. A, B, C sai vì lần lượt là nối gene vào vector, nhận biết tế bào mang DNA tái tổ hợp và làm giãn màng sinh chất, không phải chức năng của Restrictase.

Bước 1: Xác định trạng thái DNA

DNA gồm hai mạch polynucleotide liên kết với nhau bằng liên kết hiđrô giữa các cặp bazơ bổ sung.

Khi tái bản, hai mạch DNA mẹ phải tách ra làm khuôn tổng hợp mạch mới.

Bước 2: Xác định hoạt động Helicase

Helicase phá vỡ liên kết hiđrô giữa hai mạch, làm DNA mở xoắn tại chạc tái bản.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D. Helicase có vai trò tháo xoắn DNA thành hai mạch đơn; A, B, C sai vì không mô tả hoạt động tháo xoắn và tách mạch của enzyme này.

Bước 1: Tính số liên kết hiđrô ở B

Ở allele $B$, tổng số liên kết hiđrô được xác định từ số cặp $A-T$ và $G-C$.

Bước 2: Phân tích allele B2

Allele $B_2$ có $676$ cặp $A-T$ và $H=2831$, suy ra có $493$ cặp $G-C$.

So với $B$, $B_2$ tăng thêm $1$ cặp $G-C$ và chuỗi polypeptide dài hơn, từ $252$ lên $255$ amino acid.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B vì thay $G-C$ bằng $A-T$ phải làm giảm $1$ liên kết hiđrô, trái với dữ kiện của $B_2$; A phù hợp với allele $B_1$ có chuỗi ngắn hơn, C phù hợp với $B_3$ thay đổi thành phần cặp base nhưng không đổi số amino acid, còn D phù hợp với $B_4$ có $231$ amino acid do xuất hiện mã kết thúc sớm.

Bước $1$: Xác định chuỗi amino acid

Mạch gốc tạo mRNA theo nguyên tắc bổ sung và ngược chiều.

Dịch mã cho trình tự Gly - Ser - Tyr - Ala - Pro; phát biểu (1) đúng.

Bước $2$: Xét phát biểu về thay thế

Thay cặp $\mathrm{A}-\mathrm{T}$ ở vị trí thứ $8$ bằng $\mathrm{G}-\mathrm{C}$ không thêm hoặc mất nucleotide, nên khung đọc và số codon vẫn giữ nguyên.

Số amino acid không đổi, dù loại amino acid có thể thay đổi; phát biểu (2) đúng.

Bước $3$: Đối chiếu phương án

Phát biểu (3) sai vì mã di truyền thoái hóa, có thể xảy ra đột biến thay thế đồng nghĩa. Mất cặp $\mathrm{G}-\mathrm{C}$ ở vị trí thứ nhất làm dịch khung đọc, khiến trình tự và thành phần amino acid thay đổi; phát biểu (4) đúng.

Có $3$ phát biểu đúng: (1), (2), (4). Chọn C; A, B, D sai vì số phát biểu đúng không phải lần lượt là $1$, $2$, $4$.

Bước 1: Xác định dạng đa bội lẻ

Với $n=7$, các thể đa bội lẻ có số NST dạng $3n=21$, $5n=35$, $7n=49$, ...

Bước 2: Phân loại các thể đột biến

A có $21=3n$ và E có $35=5n$, nên lần lượt là tam bội và ngũ bội, thuộc đa bội lẻ.

D có $28=4n$ là đa bội chẵn; B có $13=2n-1$ và C có $15=2n+1$ là lệch bội.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Có $2$ thể đột biến thuộc đa bội lẻ, chọn D; các phương án A, B, C sai vì lần lượt cho $4$, $3$, $1$.