Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Tuyên Quang năm 2026

Thi Tốt nghiệp THPTMôn Ngữ vănNăm 20267 câuChuẩn GDPT mới

ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Câu 1

Nâng bát cơm trên tay, những hạt gạo gặt từ cánh đồng bà tôi nằm xuống
Từng hạt gạo ngọt thơm, như lời ru của bà, người tôi chưa hề biết mặt
Tôi hình dung khuôn mặt bà mềm mại, khi bà được chôn vào trong lòng đất,
áo quần tơi tả, da dính chặt với xương
Trận đói năm bốn lăm, làng tôi đói mồ chôn xác chết
Mồ bà không ai biết
Bát cơm dâng miệng cha tôi 65 năm

65 năm sau, hương hồn tổ tiên dẫn cha và tôi đứng trước mộ bà
Lần đầu tiên tôi nghe cha gọi “Mẹ”
Cánh đồng lúa sau lưng cha run rẩy

Hai chân tôi gắn chặt vào bùn
Nghe trong khói hương, hồn bà lan tỏa, bám sâu vào đất, mọc rễ vào ruộng đồng
Bà se sẽ hát ru gọi lúa trổ đồng

Nâng bát cơm trên tay, tôi đếm từng hạt gạo
Từng hạt óng ánh mồ hôi của những tổ tiên tôi còng lưng gieo gặt
Từng hạt óng ánh thơm lời ru của bà tôi
đơm lên từ lòng đất
Ngoài kia
trong hoàng hôn
lời ru bà tôi vẫn se sẽ trổ đồng

Chỉ ra những dấu hiệu để xác định thể thơ của bài thơ.
Đáp án đúng: Văn bản thuộc thể thơ tự do; các dòng thơ có số tiếng không bằng nhau; nhịp điệu linh hoạt, không theo niêm luật chặt chẽ; cách ngắt dòng tự nhiên theo mạch cảm xúc.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 2

Nâng bát cơm trên tay, những hạt gạo gặt từ cánh đồng bà tôi nằm xuống
Từng hạt gạo ngọt thơm, như lời ru của bà, người tôi chưa hề biết mặt
Tôi hình dung khuôn mặt bà mềm mại, khi bà được chôn vào trong lòng đất,
áo quần tơi tả, da dính chặt với xương
Trận đói năm bốn lăm, làng tôi đói mồ chôn xác chết
Mồ bà không ai biết
Bát cơm dâng miệng cha tôi 65 năm

65 năm sau, hương hồn tổ tiên dẫn cha và tôi đứng trước mộ bà
Lần đầu tiên tôi nghe cha gọi “Mẹ”
Cánh đồng lúa sau lưng cha run rẩy

Hai chân tôi gắn chặt vào bùn
Nghe trong khói hương, hồn bà lan tỏa, bám sâu vào đất, mọc rễ vào ruộng đồng
Bà se sẽ hát ru gọi lúa trổ đồng

Nâng bát cơm trên tay, tôi đếm từng hạt gạo
Từng hạt óng ánh mồ hôi của những tổ tiên tôi còng lưng gieo gặt
Từng hạt óng ánh thơm lời ru của bà tôi
đơm lên từ lòng đất
Ngoài kia
trong hoàng hôn
lời ru bà tôi vẫn se sẽ trổ đồng

Xác định hình ảnh được sử dụng để so sánh với từng hạt gạo ngọt thơm ở khổ thơ đầu tiên.
Đáp án đúng: Hình ảnh được so sánh: “lời ru của bà”.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 3

Nâng bát cơm trên tay, những hạt gạo gặt từ cánh đồng bà tôi nằm xuống
Từng hạt gạo ngọt thơm, như lời ru của bà, người tôi chưa hề biết mặt
Tôi hình dung khuôn mặt bà mềm mại, khi bà được chôn vào trong lòng đất,
áo quần tơi tả, da dính chặt với xương
Trận đói năm bốn lăm, làng tôi đói mồ chôn xác chết
Mồ bà không ai biết
Bát cơm dâng miệng cha tôi 65 năm

65 năm sau, hương hồn tổ tiên dẫn cha và tôi đứng trước mộ bà
Lần đầu tiên tôi nghe cha gọi “Mẹ”
Cánh đồng lúa sau lưng cha run rẩy

Hai chân tôi gắn chặt vào bùn
Nghe trong khói hương, hồn bà lan tỏa, bám sâu vào đất, mọc rễ vào ruộng đồng
Bà se sẽ hát ru gọi lúa trổ đồng

Nâng bát cơm trên tay, tôi đếm từng hạt gạo
Từng hạt óng ánh mồ hôi của những tổ tiên tôi còng lưng gieo gặt
Từng hạt óng ánh thơm lời ru của bà tôi
đơm lên từ lòng đất
Ngoài kia
trong hoàng hôn
lời ru bà tôi vẫn se sẽ trổ đồng

Phân tích tác dụng của phép tu từ liệt kê trong những dòng thơ sau:
Hai chân tôi gắn chặt vào bùn
Nghe trong khói hương, hồn bà lan tỏa, bám sâu vào đất, mọc rễ vào ruộng đồng
Bà se sẽ hát ru gọi lúa trổ đồng

Đáp án đúng: Phép liệt kê: “lan tỏa, bám sâu vào đất, mọc rễ vào ruộng đồng” có tác dụng tạo nhịp điệu chậm rãi, trang nghiêm và linh thiêng; làm tăng sức biểu cảm, thể hiện sự xúc động và lòng biết ơn sâu sắc của người cháu trước sự hi sinh của tổ tiên. Đồng thời, nhấn mạnh sự gắn bó bền chặt của linh hồn người bà với mảnh đất quê hương, góp phần làm nổi bật mối liên hệ giữa con người và cội nguồn.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 4

Nâng bát cơm trên tay, những hạt gạo gặt từ cánh đồng bà tôi nằm xuống
Từng hạt gạo ngọt thơm, như lời ru của bà, người tôi chưa hề biết mặt
Tôi hình dung khuôn mặt bà mềm mại, khi bà được chôn vào trong lòng đất,
áo quần tơi tả, da dính chặt với xương
Trận đói năm bốn lăm, làng tôi đói mồ chôn xác chết
Mồ bà không ai biết
Bát cơm dâng miệng cha tôi 65 năm

65 năm sau, hương hồn tổ tiên dẫn cha và tôi đứng trước mộ bà
Lần đầu tiên tôi nghe cha gọi “Mẹ”
Cánh đồng lúa sau lưng cha run rẩy

Hai chân tôi gắn chặt vào bùn
Nghe trong khói hương, hồn bà lan tỏa, bám sâu vào đất, mọc rễ vào ruộng đồng
Bà se sẽ hát ru gọi lúa trổ đồng

Nâng bát cơm trên tay, tôi đếm từng hạt gạo
Từng hạt óng ánh mồ hôi của những tổ tiên tôi còng lưng gieo gặt
Từng hạt óng ánh thơm lời ru của bà tôi
đơm lên từ lòng đất
Ngoài kia
trong hoàng hôn
lời ru bà tôi vẫn se sẽ trổ đồng

Anh/Chị hiểu gì về suy nghĩ, tình cảm của nhân vật tôi qua những câu thơ sau:
Nâng bát cơm trên tay, tôi đếm từng hạt gạo
Từng hạt óng ánh mồ hôi của những tổ tiên tôi còng lưng gieo gặt
Từng hạt óng ánh thơm lời ru của bà tôi
đơm lên từ lòng đất

Đáp án đúng: Nhân vật “tôi” thể hiện sự trân trọng, biết ơn trước giá trị của lao động và cội nguồn. Qua hành động “nâng”, “đếm”, nhân vật bộc lộ thái độ thành kính với từng hạt gạo – kết tinh từ mồ hôi của tổ tiên và tình yêu thương của bà. Đồng thời, nhân vật nhận ra sự gắn bó thiêng liêng giữa con người với đất đai, truyền thống và gia đình.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 5

Nâng bát cơm trên tay, những hạt gạo gặt từ cánh đồng bà tôi nằm xuống
Từng hạt gạo ngọt thơm, như lời ru của bà, người tôi chưa hề biết mặt
Tôi hình dung khuôn mặt bà mềm mại, khi bà được chôn vào trong lòng đất,
áo quần tơi tả, da dính chặt với xương
Trận đói năm bốn lăm, làng tôi đói mồ chôn xác chết
Mồ bà không ai biết
Bát cơm dâng miệng cha tôi 65 năm

65 năm sau, hương hồn tổ tiên dẫn cha và tôi đứng trước mộ bà
Lần đầu tiên tôi nghe cha gọi “Mẹ”
Cánh đồng lúa sau lưng cha run rẩy

Hai chân tôi gắn chặt vào bùn
Nghe trong khói hương, hồn bà lan tỏa, bám sâu vào đất, mọc rễ vào ruộng đồng
Bà se sẽ hát ru gọi lúa trổ đồng

Nâng bát cơm trên tay, tôi đếm từng hạt gạo
Từng hạt óng ánh mồ hôi của những tổ tiên tôi còng lưng gieo gặt
Từng hạt óng ánh thơm lời ru của bà tôi
đơm lên từ lòng đất
Ngoài kia
trong hoàng hôn
lời ru bà tôi vẫn se sẽ trổ đồng

Từ bài thơ trên, anh/chị rút ra thông điệp gì sâu sắc nhất cho bản thân? Lý giải vì sao chọn thông điệp đó? Trình bày khoảng 7-8 dòng.
Đáp án đúng: Thông điệp: Con người cần biết trân trọng cội nguồn và những giá trị do các thế hệ đi trước tạo dựng. Điều này đúng vì mỗi hạt gạo trong bài thơ không chỉ là kết quả lao động mà còn là sự kết tinh của mồ hôi, hi sinh và tình yêu thương của tổ tiên. Nhận thức ấy giúp con người sống có trách nhiệm và ý nghĩa hơn. Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người dễ quên đi nguồn cội nên thông điệp này càng trở nên cần thiết. Bản thân tôi sẽ biết ơn gia đình, trân trọng những điều giản dị và nỗ lực học tập để xứng đáng với công lao ấy.

Câu này chưa có lời giải.

VIẾT (6,0 điểm)

Câu 6

Nâng bát cơm trên tay, tôi đếm từng hạt gạo
Từng hạt óng ánh mồ hôi của những tổ tiên tôi còng lưng gieo gặt
Từng hạt óng ánh thơm lời ru của bà tôi
đem lên từ lòng đất
Ngoài kia
trong hoàng hôn
lời ru bà tôi vẫn se sẽ trổ đồng

Viết đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) nêu cảm nhận về đoạn thơ sau trong tác phẩm “Bài thơ chưa thể đặt tên” của tác giả Nguyễn Phan Quế Mai:

Lời giải

Bước 1: Giới thiệu đoạn thơ

Giới thiệu Nguyễn Phan Quế Mai, tác phẩm “Bài thơ chưa thể đặt tên” và vấn đề nghị luận.

Khẳng định đoạn thơ khắc họa vẻ đẹp thiêng liêng của hạt gạo cùng mối liên kết với cội nguồn.

Bước 2: Phân tích nội dung

Hạt gạo không còn là vật chất đơn thuần mà là kết tinh của mồ hôi tổ tiên, lời ru của bà và tình yêu thương truyền đời.

Nhân vật “tôi” biết trân trọng từng hạt gạo, nhận ra giá trị của cội nguồn, quá khứ và sự tiếp nối truyền thống gia đình.

Bước 3: Phân tích nghệ thuật, khái quát

Hình ảnh “lời ru trổ đồng” sử dụng chuyển đổi cảm giác tinh tế, khiến âm thanh hóa thành sự sống; quá khứ hóa thành sức sống bền bỉ.

Điệp cấu trúc, ngôn ngữ giản dị, giọng thơ trầm lắng góp phần thể hiện lòng biết ơn cội nguồn và giá trị lao động.

Đáp án: Đoạn thơ thể hiện sâu sắc lòng biết ơn cội nguồn và giá trị của lao động — qua hình ảnh hạt gạo kết tinh mồ hôi, lời ru và tình yêu thương truyền đời.

Câu 7

Nâng bát cơm trên tay, tôi đếm từng hạt gạo
Từng hạt óng ánh mồ hôi của những tổ tiên tôi còng lưng gieo gặt
Từng hạt óng ánh thơm lời ru của bà tôi
đem lên từ lòng đất
Ngoài kia
trong hoàng hôn
lời ru bà tôi vẫn se sẽ trổ đồng

Thích ứng trong mọi hoàn cảnh là nhan đề của cuốn sách của tác giả McKeown.
Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) với chủ đề: Tuổi trẻ cần phải thích ứng trong mọi hoàn cảnh.

Lời giải

Bước 1: Mở bài, nêu vấn đề

Dẫn vào thế giới luôn biến động và khẳng định tuổi trẻ không thể sống bất biến.

Nêu luận đề: thích ứng không phải uốn mình yếu đuối mà là bản lĩnh mềm dẻo để trưởng thành.

Bước 2: Giải thích, phân tích vai trò

Giải thích thích ứng là khả năng điều chỉnh suy nghĩ, hành động phù hợp hoàn cảnh mới; tuổi trẻ cần thay đổi linh hoạt để phát triển.

Phân tích: thích ứng giúp vượt qua khó khăn, tồn tại, phát triển và mở ra cơ hội thành công; có thể lấy dẫn chứng người trẻ học tập, làm việc trực tuyến trong đại dịch Covid-19.

Bước 3: Nêu cách rèn luyện, phản biện

Người trẻ cần tiếp nhận thay đổi, không ngừng học hỏi, tích lũy tri thức, rèn kỹ năng, chuẩn bị tâm thế trước thử thách và biết san sẻ với người khác.

Phê phán người bảo thủ, ngại thay đổi; đồng thời khẳng định thích ứng phải đi cùng bản lĩnh, không đánh mất nguyên tắc và giá trị cốt lõi.

Bước 4: Kết bài, khẳng định

Khẳng định thích ứng giúp tuổi trẻ vượt qua hoàn cảnh, tạo cơ hội và khẳng định giá trị bản thân.

Bảo đảm diễn đạt đúng chính tả, mạch lạc, có suy nghĩ sâu sắc và cách diễn đạt mới mẻ.

Đáp án: Tuổi trẻ cần thích ứng trong mọi hoàn cảnh — vì đó là bản lĩnh giúp vượt khó, phát triển và giữ vững giá trị cốt lõi.
Bảng tra cứu nhanh đáp án trọn bộ 7 câu hỏiNhấn để đóng / mở
Câu1234567
Đáp ánVăn bản thuộc thể thơ tự do; các dòng thơ có số tiếng không bằng nhau; nhịp điệu linh hoạt, không theo niêm luật chặt chẽ; cách ngắt dòng tự nhiên theo mạch cảm xúc.Hình ảnh được so sánh: “lời ru của bà”.Phép liệt kê: “lan tỏa, bám sâu vào đất, mọc rễ vào ruộng đồng” có tác dụng tạo nhịp điệu chậm rãi, trang nghiêm và linh thiêng; làm tăng sức biểu cảm, thể hiện sự xúc động và lòng biết ơn sâu sắc của người cháu trước sự hi sinh của tổ tiên. Đồng thời, nhấn mạnh sự gắn bó bền chặt của linh hồn người bà với mảnh đất quê hương, góp phần làm nổi bật mối liên hệ giữa con người và cội nguồn.Nhân vật “tôi” thể hiện sự trân trọng, biết ơn trước giá trị của lao động và cội nguồn. Qua hành động “nâng”, “đếm”, nhân vật bộc lộ thái độ thành kính với từng hạt gạo – kết tinh từ mồ hôi của tổ tiên và tình yêu thương của bà. Đồng thời, nhân vật nhận ra sự gắn bó thiêng liêng giữa con người với đất đai, truyền thống và gia đình.Thông điệp: Con người cần biết trân trọng cội nguồn và những giá trị do các thế hệ đi trước tạo dựng. Điều này đúng vì mỗi hạt gạo trong bài thơ không chỉ là kết quả lao động mà còn là sự kết tinh của mồ hôi, hi sinh và tình yêu thương của tổ tiên. Nhận thức ấy giúp con người sống có trách nhiệm và ý nghĩa hơn. Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người dễ quên đi nguồn cội nên thông điệp này càng trở nên cần thiết. Bản thân tôi sẽ biết ơn gia đình, trân trọng những điều giản dị và nỗ lực học tập để xứng đáng với công lao ấy.--
Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Tuyên Quang năm 2026 môn Ngữ văn 2026 (Thi Tốt nghiệp THPT) | 9Study - 9Study