Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Quảng Bình năm 2025

Thi Tốt nghiệp THPTMôn Ngữ vănNăm 20257 câuChuẩn GDPT mới

ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Câu 1

 

(Tóm lược phần đầu: Chuyện kể về cuộc chiến đấu chống bọn Mỹ ngụy của nhân dân Hòn Đất. Sau trong một trận chống giặc càn, mười mấy dân quân du kích đã rút lui vào hang Hòn, tiếp tục chiến đấu. Trong số họ, có Hai Thép, Ba Rèn, anh Ngạn, cô Quyên, chị Sứ… Chị Sứ là người con của Hòn Đất. Chồng tập kết ra Bắc, chị dành mọi yêu thương cho con, cho mẹ và cùng chiến đấu với bà con Hòn Đất. Chị từng bị kẻ thù bắt, nhốt vào “chuồng cọp”, “chuồng sấu”, bị chúng ép làm đơn li khai chồng. Kẻ thù huy động lực lượng bao vây tấn công ác liệt, chặn tiếp tế lương thực, bỏ thuốc vào nguồn nước để đầu độc người trong hang Hòn. Giữa lúc hiểm nghèo, chị Sứ liều mình đi lấy nước cho mọi người. Không may chị bị giặc phục kích bắt được. Chúng treo chị Sứ lên ngọn cây dừa, bắt mẹ chị – mẹ Sáu tới, ép buộc bà khuyên con đầu hàng…)

(1) Sứ trông thấy đôi tay nghều ngào, mái tóc bạc trắng bay xõa của mẹ. Và chiếc khăn rằn đỏ trên vai mẹ chị rơi xuống đất. Còn mấy bước nữa đến chỗ Sứ, mẹ không đi được nữa, chân mẹ lóng cóng, khuỵu xuống. Nhưng mẹ nhổm lên, chạy tới. Cuối cùng, Sứ nhận ra đôi tay mẹ lập cập quàng lấy bắp chân mình. Liền đó, chị nghe sao bắp chân mình ướt nóng, giàn giụa. Tiếng mẹ chị bắt đầu nấc lên ở bên dưới, nghẹn tắt. Sứ mở to mắt, nhìn xuống mái tóc bạc phơ và đôi vai gầy của mẹ đang rung rung. Lòng đau điếng, Sử ngoảnh nhìn nơi khác. Đôi mắt Sứ vụt đỏ hoe không chớp. Nhưng Sứ cố nén để nước mắt khỏi trào ra. Sứ muốn khóc nhưng chị cưỡng lại. Chị không muốn để bọn giặc hiểu lầm một lần nữa và để mẹ mình khỏi đau đớn thêm. Chị hồi hộp mong sao mẹ đừng thốt lên một lời nào, đừng nói một tiếng nào. Giữa lúc này, chị mong mẹ cứ im lặng và thương chị, mẹ hãy cứ ôm chị thế đó, như ngày nào chị còn bé dại. Nhưng chị cũng đã tính, nếu như vì quá thương chị mà mẹ lỡ nói với chị lời nói không phải, thì chị cũng không nghe được đâu. Nhưng như vậy ắt chị sẽ đau đớn. Thật là chưa bao giờ, chưa có lần nào, Sứ phải riết giữ lòng mình một cách quyết liệt như thế. Cũng chưa lần nào chị có cái cảm giác xao xuyến lạ lùng đến thế. Đôi tay đó, khuôn mặt đó giờ đang áp vào chân chị, truyền khắp người chị một tình yêu giãy giụa. 

(2) Hơn cả con mình, mẹ Sáu còn oằn oại gấp bội. Hai mươi bảy năm đẻ con ra và nuôi con lớn lên, mẹ đã nặn vắt từng giọt sữa, chắt chiu từng tấm áo. Đôi chân thon thả treo lơ lửng này đây, chính mẹ là người trông thấy nó cất bước đi chập chững đầu tiên, Còn suối tóc mượt mà rủ xuống tới vai mẹ đây, chính mẹ cũng đã vuốt ve khi nó hãy còn lơ thơ bệt dính trên đầu. Rồi những tiếng ngọng nghịu, rồi những ngày mẹ lâm vào cảnh góa bụa, chính đứa con gái này đã cảm hiểu và đỡ đần cho mẹ nhiều nhất trong những năm tháng gieo neo. Mà lúc lớn lên, đứa con ấy nào có sung sướng gì cho cam! Nó lại cun cút nuôi con. Đời mẹ thế nào, đời con gái lớn mẹ cũng thế ấy. Một đứa con như thế mà lại phải dứt ra, mẹ Sáu không đau lòng sao được. Nhưng muốn giữ lấy con, mẹ càng không thể nói những lời bọn giặc buộc mẹ nói. Thiêng liêng hơn đứa con mang nặng đẻ đau đó còn cả xóm làng này, còn cả cái hang đang chống trả quyết liệt này. Thiêng liêng hơn đứa con của mẹ là cuộc cách mạng mà mẹ suốt đời tin tưởng và gắn bó.

– Bà già, bà nói đi! Nếu bà muốn cho con bà sống thì bà nói sao cho nó nghe đó thì nói! Thằng thiếu tá đứng bên lại nhắc. Đôi chân hắn rậm rịch cứ như giẫm lên ổ kiến lửa. Thình lình, Sứ bỗng thấy mẹ buông rời chân mình ra. Mẹ chị day qua phía thằng thiếu tá. Sứ nghe rõ từng tiếng mẹ mình nói:

 – Con tôi lớn rồi, nó có trí khôn của nó… Ý nó muốn sao xin cứ để nó liệu lấy! Nghe mẹ nói thế, Sứ chịu không nổi nữa, nước mắt chị trào ra, chảy ròng ròng.

Xác định ngôi kể sử dụng trong đoạn trích.
Đáp án đúng: Ngôi kể: Ngôi thứ ba (Người kể chuyện giấu mặt, gọi tên các nhân vật là Sứ, mẹ Sáu, thằng thiếu tá...).

Câu này chưa có lời giải.

Câu 2

 

(Tóm lược phần đầu: Chuyện kể về cuộc chiến đấu chống bọn Mỹ ngụy của nhân dân Hòn Đất. Sau trong một trận chống giặc càn, mười mấy dân quân du kích đã rút lui vào hang Hòn, tiếp tục chiến đấu. Trong số họ, có Hai Thép, Ba Rèn, anh Ngạn, cô Quyên, chị Sứ… Chị Sứ là người con của Hòn Đất. Chồng tập kết ra Bắc, chị dành mọi yêu thương cho con, cho mẹ và cùng chiến đấu với bà con Hòn Đất. Chị từng bị kẻ thù bắt, nhốt vào “chuồng cọp”, “chuồng sấu”, bị chúng ép làm đơn li khai chồng. Kẻ thù huy động lực lượng bao vây tấn công ác liệt, chặn tiếp tế lương thực, bỏ thuốc vào nguồn nước để đầu độc người trong hang Hòn. Giữa lúc hiểm nghèo, chị Sứ liều mình đi lấy nước cho mọi người. Không may chị bị giặc phục kích bắt được. Chúng treo chị Sứ lên ngọn cây dừa, bắt mẹ chị – mẹ Sáu tới, ép buộc bà khuyên con đầu hàng…)

(1) Sứ trông thấy đôi tay nghều ngào, mái tóc bạc trắng bay xõa của mẹ. Và chiếc khăn rằn đỏ trên vai mẹ chị rơi xuống đất. Còn mấy bước nữa đến chỗ Sứ, mẹ không đi được nữa, chân mẹ lóng cóng, khuỵu xuống. Nhưng mẹ nhổm lên, chạy tới. Cuối cùng, Sứ nhận ra đôi tay mẹ lập cập quàng lấy bắp chân mình. Liền đó, chị nghe sao bắp chân mình ướt nóng, giàn giụa. Tiếng mẹ chị bắt đầu nấc lên ở bên dưới, nghẹn tắt. Sứ mở to mắt, nhìn xuống mái tóc bạc phơ và đôi vai gầy của mẹ đang rung rung. Lòng đau điếng, Sử ngoảnh nhìn nơi khác. Đôi mắt Sứ vụt đỏ hoe không chớp. Nhưng Sứ cố nén để nước mắt khỏi trào ra. Sứ muốn khóc nhưng chị cưỡng lại. Chị không muốn để bọn giặc hiểu lầm một lần nữa và để mẹ mình khỏi đau đớn thêm. Chị hồi hộp mong sao mẹ đừng thốt lên một lời nào, đừng nói một tiếng nào. Giữa lúc này, chị mong mẹ cứ im lặng và thương chị, mẹ hãy cứ ôm chị thế đó, như ngày nào chị còn bé dại. Nhưng chị cũng đã tính, nếu như vì quá thương chị mà mẹ lỡ nói với chị lời nói không phải, thì chị cũng không nghe được đâu. Nhưng như vậy ắt chị sẽ đau đớn. Thật là chưa bao giờ, chưa có lần nào, Sứ phải riết giữ lòng mình một cách quyết liệt như thế. Cũng chưa lần nào chị có cái cảm giác xao xuyến lạ lùng đến thế. Đôi tay đó, khuôn mặt đó giờ đang áp vào chân chị, truyền khắp người chị một tình yêu giãy giụa. 

(2) Hơn cả con mình, mẹ Sáu còn oằn oại gấp bội. Hai mươi bảy năm đẻ con ra và nuôi con lớn lên, mẹ đã nặn vắt từng giọt sữa, chắt chiu từng tấm áo. Đôi chân thon thả treo lơ lửng này đây, chính mẹ là người trông thấy nó cất bước đi chập chững đầu tiên, Còn suối tóc mượt mà rủ xuống tới vai mẹ đây, chính mẹ cũng đã vuốt ve khi nó hãy còn lơ thơ bệt dính trên đầu. Rồi những tiếng ngọng nghịu, rồi những ngày mẹ lâm vào cảnh góa bụa, chính đứa con gái này đã cảm hiểu và đỡ đần cho mẹ nhiều nhất trong những năm tháng gieo neo. Mà lúc lớn lên, đứa con ấy nào có sung sướng gì cho cam! Nó lại cun cút nuôi con. Đời mẹ thế nào, đời con gái lớn mẹ cũng thế ấy. Một đứa con như thế mà lại phải dứt ra, mẹ Sáu không đau lòng sao được. Nhưng muốn giữ lấy con, mẹ càng không thể nói những lời bọn giặc buộc mẹ nói. Thiêng liêng hơn đứa con mang nặng đẻ đau đó còn cả xóm làng này, còn cả cái hang đang chống trả quyết liệt này. Thiêng liêng hơn đứa con của mẹ là cuộc cách mạng mà mẹ suốt đời tin tưởng và gắn bó.

– Bà già, bà nói đi! Nếu bà muốn cho con bà sống thì bà nói sao cho nó nghe đó thì nói! Thằng thiếu tá đứng bên lại nhắc. Đôi chân hắn rậm rịch cứ như giẫm lên ổ kiến lửa. Thình lình, Sứ bỗng thấy mẹ buông rời chân mình ra. Mẹ chị day qua phía thằng thiếu tá. Sứ nghe rõ từng tiếng mẹ mình nói:

 – Con tôi lớn rồi, nó có trí khôn của nó… Ý nó muốn sao xin cứ để nó liệu lấy! Nghe mẹ nói thế, Sứ chịu không nổi nữa, nước mắt chị trào ra, chảy ròng ròng.

Trong đoạn văn (1), nhân vật mẹ Sáu được miêu tả qua những hình ảnh nào?
Đáp án đúng: Trong đoạn văn (1), nhân vật mẹ Sáu hiện lên qua những hình ảnh đầy xót xa và cảm động: - Ngoại hình: "đôi tay gầy nhòa", "mái tóc bạc trắng bay xõa", "chiếc khăn rằn đỏ trên vai", "mái tóc bạc phơ", "đôi vai gầy... đang run rẩy". - Hành động/Trạng thái: "chân mẹ lóng cóng, khuỵu xuống", "nhồm lên, chạy tới", "đôi tay mẹ lập cập quàng lấy bắp chân" con, "tiếng mẹ... nấc lên... nghẹn tắt".

Câu này chưa có lời giải.

Câu 3

 

(Tóm lược phần đầu: Chuyện kể về cuộc chiến đấu chống bọn Mỹ ngụy của nhân dân Hòn Đất. Sau trong một trận chống giặc càn, mười mấy dân quân du kích đã rút lui vào hang Hòn, tiếp tục chiến đấu. Trong số họ, có Hai Thép, Ba Rèn, anh Ngạn, cô Quyên, chị Sứ… Chị Sứ là người con của Hòn Đất. Chồng tập kết ra Bắc, chị dành mọi yêu thương cho con, cho mẹ và cùng chiến đấu với bà con Hòn Đất. Chị từng bị kẻ thù bắt, nhốt vào “chuồng cọp”, “chuồng sấu”, bị chúng ép làm đơn li khai chồng. Kẻ thù huy động lực lượng bao vây tấn công ác liệt, chặn tiếp tế lương thực, bỏ thuốc vào nguồn nước để đầu độc người trong hang Hòn. Giữa lúc hiểm nghèo, chị Sứ liều mình đi lấy nước cho mọi người. Không may chị bị giặc phục kích bắt được. Chúng treo chị Sứ lên ngọn cây dừa, bắt mẹ chị – mẹ Sáu tới, ép buộc bà khuyên con đầu hàng…)

(1) Sứ trông thấy đôi tay nghều ngào, mái tóc bạc trắng bay xõa của mẹ. Và chiếc khăn rằn đỏ trên vai mẹ chị rơi xuống đất. Còn mấy bước nữa đến chỗ Sứ, mẹ không đi được nữa, chân mẹ lóng cóng, khuỵu xuống. Nhưng mẹ nhổm lên, chạy tới. Cuối cùng, Sứ nhận ra đôi tay mẹ lập cập quàng lấy bắp chân mình. Liền đó, chị nghe sao bắp chân mình ướt nóng, giàn giụa. Tiếng mẹ chị bắt đầu nấc lên ở bên dưới, nghẹn tắt. Sứ mở to mắt, nhìn xuống mái tóc bạc phơ và đôi vai gầy của mẹ đang rung rung. Lòng đau điếng, Sử ngoảnh nhìn nơi khác. Đôi mắt Sứ vụt đỏ hoe không chớp. Nhưng Sứ cố nén để nước mắt khỏi trào ra. Sứ muốn khóc nhưng chị cưỡng lại. Chị không muốn để bọn giặc hiểu lầm một lần nữa và để mẹ mình khỏi đau đớn thêm. Chị hồi hộp mong sao mẹ đừng thốt lên một lời nào, đừng nói một tiếng nào. Giữa lúc này, chị mong mẹ cứ im lặng và thương chị, mẹ hãy cứ ôm chị thế đó, như ngày nào chị còn bé dại. Nhưng chị cũng đã tính, nếu như vì quá thương chị mà mẹ lỡ nói với chị lời nói không phải, thì chị cũng không nghe được đâu. Nhưng như vậy ắt chị sẽ đau đớn. Thật là chưa bao giờ, chưa có lần nào, Sứ phải riết giữ lòng mình một cách quyết liệt như thế. Cũng chưa lần nào chị có cái cảm giác xao xuyến lạ lùng đến thế. Đôi tay đó, khuôn mặt đó giờ đang áp vào chân chị, truyền khắp người chị một tình yêu giãy giụa. 

(2) Hơn cả con mình, mẹ Sáu còn oằn oại gấp bội. Hai mươi bảy năm đẻ con ra và nuôi con lớn lên, mẹ đã nặn vắt từng giọt sữa, chắt chiu từng tấm áo. Đôi chân thon thả treo lơ lửng này đây, chính mẹ là người trông thấy nó cất bước đi chập chững đầu tiên, Còn suối tóc mượt mà rủ xuống tới vai mẹ đây, chính mẹ cũng đã vuốt ve khi nó hãy còn lơ thơ bệt dính trên đầu. Rồi những tiếng ngọng nghịu, rồi những ngày mẹ lâm vào cảnh góa bụa, chính đứa con gái này đã cảm hiểu và đỡ đần cho mẹ nhiều nhất trong những năm tháng gieo neo. Mà lúc lớn lên, đứa con ấy nào có sung sướng gì cho cam! Nó lại cun cút nuôi con. Đời mẹ thế nào, đời con gái lớn mẹ cũng thế ấy. Một đứa con như thế mà lại phải dứt ra, mẹ Sáu không đau lòng sao được. Nhưng muốn giữ lấy con, mẹ càng không thể nói những lời bọn giặc buộc mẹ nói. Thiêng liêng hơn đứa con mang nặng đẻ đau đó còn cả xóm làng này, còn cả cái hang đang chống trả quyết liệt này. Thiêng liêng hơn đứa con của mẹ là cuộc cách mạng mà mẹ suốt đời tin tưởng và gắn bó.

– Bà già, bà nói đi! Nếu bà muốn cho con bà sống thì bà nói sao cho nó nghe đó thì nói! Thằng thiếu tá đứng bên lại nhắc. Đôi chân hắn rậm rịch cứ như giẫm lên ổ kiến lửa. Thình lình, Sứ bỗng thấy mẹ buông rời chân mình ra. Mẹ chị day qua phía thằng thiếu tá. Sứ nghe rõ từng tiếng mẹ mình nói:

 – Con tôi lớn rồi, nó có trí khôn của nó… Ý nó muốn sao xin cứ để nó liệu lấy! Nghe mẹ nói thế, Sứ chịu không nổi nữa, nước mắt chị trào ra, chảy ròng ròng.

Phân tích hiệu quả của biện pháp lặp cấu trúc trong các câu sau:
“Thiêng liêng hơn đứa con mang nặng đẻ đau đó còn cả xóm làng này, còn cả cái hàng rào chống giặc quyết liệt này. Thiêng liêng hơn đứa con của mẹ là cuộc cách mạng mẹ suốt đời tin tưởng và gắn bó.”
Đáp án đúng: - Tác dụng nhấn mạnh: Làm nổi bật sự lựa chọn cao cả của mẹ Sáu. Dù thương con vô hạn ("đứa con mang nặng đẻ đau"), nhưng trong tâm khảm mẹ, tình yêu xóm làng và lý tưởng cách mạng còn "thiêng liêng" hơn. - Tác dụng biểu cảm: Tạo giọng điệu trang trọng, khẳng định bản lĩnh thép và tinh thần hy sinh của người mẹ Việt Nam anh hùng: đặt cái chung lên trên cái riêng, đặt lợi ích dân tộc lên trên tình cốt nhục. - Tác dụng nghệ thuật: Tạo nhịp điệu dồn dập, mạnh mẽ cho câu văn, tăng sức thuyết phục cho lý lẽ của nhân vật.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 4

 

(Tóm lược phần đầu: Chuyện kể về cuộc chiến đấu chống bọn Mỹ ngụy của nhân dân Hòn Đất. Sau trong một trận chống giặc càn, mười mấy dân quân du kích đã rút lui vào hang Hòn, tiếp tục chiến đấu. Trong số họ, có Hai Thép, Ba Rèn, anh Ngạn, cô Quyên, chị Sứ… Chị Sứ là người con của Hòn Đất. Chồng tập kết ra Bắc, chị dành mọi yêu thương cho con, cho mẹ và cùng chiến đấu với bà con Hòn Đất. Chị từng bị kẻ thù bắt, nhốt vào “chuồng cọp”, “chuồng sấu”, bị chúng ép làm đơn li khai chồng. Kẻ thù huy động lực lượng bao vây tấn công ác liệt, chặn tiếp tế lương thực, bỏ thuốc vào nguồn nước để đầu độc người trong hang Hòn. Giữa lúc hiểm nghèo, chị Sứ liều mình đi lấy nước cho mọi người. Không may chị bị giặc phục kích bắt được. Chúng treo chị Sứ lên ngọn cây dừa, bắt mẹ chị – mẹ Sáu tới, ép buộc bà khuyên con đầu hàng…)

(1) Sứ trông thấy đôi tay nghều ngào, mái tóc bạc trắng bay xõa của mẹ. Và chiếc khăn rằn đỏ trên vai mẹ chị rơi xuống đất. Còn mấy bước nữa đến chỗ Sứ, mẹ không đi được nữa, chân mẹ lóng cóng, khuỵu xuống. Nhưng mẹ nhổm lên, chạy tới. Cuối cùng, Sứ nhận ra đôi tay mẹ lập cập quàng lấy bắp chân mình. Liền đó, chị nghe sao bắp chân mình ướt nóng, giàn giụa. Tiếng mẹ chị bắt đầu nấc lên ở bên dưới, nghẹn tắt. Sứ mở to mắt, nhìn xuống mái tóc bạc phơ và đôi vai gầy của mẹ đang rung rung. Lòng đau điếng, Sử ngoảnh nhìn nơi khác. Đôi mắt Sứ vụt đỏ hoe không chớp. Nhưng Sứ cố nén để nước mắt khỏi trào ra. Sứ muốn khóc nhưng chị cưỡng lại. Chị không muốn để bọn giặc hiểu lầm một lần nữa và để mẹ mình khỏi đau đớn thêm. Chị hồi hộp mong sao mẹ đừng thốt lên một lời nào, đừng nói một tiếng nào. Giữa lúc này, chị mong mẹ cứ im lặng và thương chị, mẹ hãy cứ ôm chị thế đó, như ngày nào chị còn bé dại. Nhưng chị cũng đã tính, nếu như vì quá thương chị mà mẹ lỡ nói với chị lời nói không phải, thì chị cũng không nghe được đâu. Nhưng như vậy ắt chị sẽ đau đớn. Thật là chưa bao giờ, chưa có lần nào, Sứ phải riết giữ lòng mình một cách quyết liệt như thế. Cũng chưa lần nào chị có cái cảm giác xao xuyến lạ lùng đến thế. Đôi tay đó, khuôn mặt đó giờ đang áp vào chân chị, truyền khắp người chị một tình yêu giãy giụa. 

(2) Hơn cả con mình, mẹ Sáu còn oằn oại gấp bội. Hai mươi bảy năm đẻ con ra và nuôi con lớn lên, mẹ đã nặn vắt từng giọt sữa, chắt chiu từng tấm áo. Đôi chân thon thả treo lơ lửng này đây, chính mẹ là người trông thấy nó cất bước đi chập chững đầu tiên, Còn suối tóc mượt mà rủ xuống tới vai mẹ đây, chính mẹ cũng đã vuốt ve khi nó hãy còn lơ thơ bệt dính trên đầu. Rồi những tiếng ngọng nghịu, rồi những ngày mẹ lâm vào cảnh góa bụa, chính đứa con gái này đã cảm hiểu và đỡ đần cho mẹ nhiều nhất trong những năm tháng gieo neo. Mà lúc lớn lên, đứa con ấy nào có sung sướng gì cho cam! Nó lại cun cút nuôi con. Đời mẹ thế nào, đời con gái lớn mẹ cũng thế ấy. Một đứa con như thế mà lại phải dứt ra, mẹ Sáu không đau lòng sao được. Nhưng muốn giữ lấy con, mẹ càng không thể nói những lời bọn giặc buộc mẹ nói. Thiêng liêng hơn đứa con mang nặng đẻ đau đó còn cả xóm làng này, còn cả cái hang đang chống trả quyết liệt này. Thiêng liêng hơn đứa con của mẹ là cuộc cách mạng mà mẹ suốt đời tin tưởng và gắn bó.

– Bà già, bà nói đi! Nếu bà muốn cho con bà sống thì bà nói sao cho nó nghe đó thì nói! Thằng thiếu tá đứng bên lại nhắc. Đôi chân hắn rậm rịch cứ như giẫm lên ổ kiến lửa. Thình lình, Sứ bỗng thấy mẹ buông rời chân mình ra. Mẹ chị day qua phía thằng thiếu tá. Sứ nghe rõ từng tiếng mẹ mình nói:

 – Con tôi lớn rồi, nó có trí khôn của nó… Ý nó muốn sao xin cứ để nó liệu lấy! Nghe mẹ nói thế, Sứ chịu không nổi nữa, nước mắt chị trào ra, chảy ròng ròng.

Người kể chuyện đã vận dụng điểm nhìn trần thuật ở đoạn (1) để miêu tả mẹ Sáu thông qua cảm nhận của chị Sứ. Hãy giải thích hiệu quả của điểm nhìn ấy.
Đáp án đúng: Hiệu quả: - Việc đặt điểm nhìn vào nhân vật chị Sứ giúp người đọc thấu hiểu nỗi đau đớn đến tận cùng của người con khi chứng kiến mẹ bị hành hạ. Cảm giác "ướt nóng", "lòng đau điếng" và sự quan sát tỉ mỉ từng sợi tóc bạc, bờ vai gầy của mẹ khiến cảnh tượng trở nên chân thực và ám ảnh hơn. - Điểm nhìn này làm nổi bật sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt về tình thâm giữa hai mẹ con, đồng thời khắc họa ý chí kiên cường của chị Sứ: dù đau đớn nhưng vẫn "riết giữ tấm lòng mình một cách quyết liệt" để không gục ngã trước kẻ thù.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 5

 

(Tóm lược phần đầu: Chuyện kể về cuộc chiến đấu chống bọn Mỹ ngụy của nhân dân Hòn Đất. Sau trong một trận chống giặc càn, mười mấy dân quân du kích đã rút lui vào hang Hòn, tiếp tục chiến đấu. Trong số họ, có Hai Thép, Ba Rèn, anh Ngạn, cô Quyên, chị Sứ… Chị Sứ là người con của Hòn Đất. Chồng tập kết ra Bắc, chị dành mọi yêu thương cho con, cho mẹ và cùng chiến đấu với bà con Hòn Đất. Chị từng bị kẻ thù bắt, nhốt vào “chuồng cọp”, “chuồng sấu”, bị chúng ép làm đơn li khai chồng. Kẻ thù huy động lực lượng bao vây tấn công ác liệt, chặn tiếp tế lương thực, bỏ thuốc vào nguồn nước để đầu độc người trong hang Hòn. Giữa lúc hiểm nghèo, chị Sứ liều mình đi lấy nước cho mọi người. Không may chị bị giặc phục kích bắt được. Chúng treo chị Sứ lên ngọn cây dừa, bắt mẹ chị – mẹ Sáu tới, ép buộc bà khuyên con đầu hàng…)

(1) Sứ trông thấy đôi tay nghều ngào, mái tóc bạc trắng bay xõa của mẹ. Và chiếc khăn rằn đỏ trên vai mẹ chị rơi xuống đất. Còn mấy bước nữa đến chỗ Sứ, mẹ không đi được nữa, chân mẹ lóng cóng, khuỵu xuống. Nhưng mẹ nhổm lên, chạy tới. Cuối cùng, Sứ nhận ra đôi tay mẹ lập cập quàng lấy bắp chân mình. Liền đó, chị nghe sao bắp chân mình ướt nóng, giàn giụa. Tiếng mẹ chị bắt đầu nấc lên ở bên dưới, nghẹn tắt. Sứ mở to mắt, nhìn xuống mái tóc bạc phơ và đôi vai gầy của mẹ đang rung rung. Lòng đau điếng, Sử ngoảnh nhìn nơi khác. Đôi mắt Sứ vụt đỏ hoe không chớp. Nhưng Sứ cố nén để nước mắt khỏi trào ra. Sứ muốn khóc nhưng chị cưỡng lại. Chị không muốn để bọn giặc hiểu lầm một lần nữa và để mẹ mình khỏi đau đớn thêm. Chị hồi hộp mong sao mẹ đừng thốt lên một lời nào, đừng nói một tiếng nào. Giữa lúc này, chị mong mẹ cứ im lặng và thương chị, mẹ hãy cứ ôm chị thế đó, như ngày nào chị còn bé dại. Nhưng chị cũng đã tính, nếu như vì quá thương chị mà mẹ lỡ nói với chị lời nói không phải, thì chị cũng không nghe được đâu. Nhưng như vậy ắt chị sẽ đau đớn. Thật là chưa bao giờ, chưa có lần nào, Sứ phải riết giữ lòng mình một cách quyết liệt như thế. Cũng chưa lần nào chị có cái cảm giác xao xuyến lạ lùng đến thế. Đôi tay đó, khuôn mặt đó giờ đang áp vào chân chị, truyền khắp người chị một tình yêu giãy giụa. 

(2) Hơn cả con mình, mẹ Sáu còn oằn oại gấp bội. Hai mươi bảy năm đẻ con ra và nuôi con lớn lên, mẹ đã nặn vắt từng giọt sữa, chắt chiu từng tấm áo. Đôi chân thon thả treo lơ lửng này đây, chính mẹ là người trông thấy nó cất bước đi chập chững đầu tiên, Còn suối tóc mượt mà rủ xuống tới vai mẹ đây, chính mẹ cũng đã vuốt ve khi nó hãy còn lơ thơ bệt dính trên đầu. Rồi những tiếng ngọng nghịu, rồi những ngày mẹ lâm vào cảnh góa bụa, chính đứa con gái này đã cảm hiểu và đỡ đần cho mẹ nhiều nhất trong những năm tháng gieo neo. Mà lúc lớn lên, đứa con ấy nào có sung sướng gì cho cam! Nó lại cun cút nuôi con. Đời mẹ thế nào, đời con gái lớn mẹ cũng thế ấy. Một đứa con như thế mà lại phải dứt ra, mẹ Sáu không đau lòng sao được. Nhưng muốn giữ lấy con, mẹ càng không thể nói những lời bọn giặc buộc mẹ nói. Thiêng liêng hơn đứa con mang nặng đẻ đau đó còn cả xóm làng này, còn cả cái hang đang chống trả quyết liệt này. Thiêng liêng hơn đứa con của mẹ là cuộc cách mạng mà mẹ suốt đời tin tưởng và gắn bó.

– Bà già, bà nói đi! Nếu bà muốn cho con bà sống thì bà nói sao cho nó nghe đó thì nói! Thằng thiếu tá đứng bên lại nhắc. Đôi chân hắn rậm rịch cứ như giẫm lên ổ kiến lửa. Thình lình, Sứ bỗng thấy mẹ buông rời chân mình ra. Mẹ chị day qua phía thằng thiếu tá. Sứ nghe rõ từng tiếng mẹ mình nói:

 – Con tôi lớn rồi, nó có trí khôn của nó… Ý nó muốn sao xin cứ để nó liệu lấy! Nghe mẹ nói thế, Sứ chịu không nổi nữa, nước mắt chị trào ra, chảy ròng ròng.

Anh/chị tiếp nhận được thông điệp gì từ đoạn trích trên? Thông điệp đó có ý nghĩa như thế nào đối với tuổi trẻ Việt Nam ngày nay? (trình bày khoảng 5–7 dòng)
Đáp án đúng: Đoạn trích gửi đến người đọc thông điệp sâu sắc về sự hi sinh thầm lặng nhưng cao cả của con người trong chiến tranh, đặc biệt là tình mẫu tử gắn liền với lí tưởng cách mạng. Trước nỗi đau mất con, mẹ Sáu vẫn đặt lợi ích của xóm làng, của cuộc kháng chiến lên trên tình cảm riêng tư, thể hiện lòng yêu nước và niềm tin son sắt vào cách mạng. Thông điệp ấy nhắc nhở tuổi trẻ Việt Nam hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, biết sống có trách nhiệm với cộng đồng và Tổ quốc. Đồng thời, người trẻ cần nuôi dưỡng lí tưởng sống cao đẹp, sẵn sàng hi sinh lợi ích cá nhân vì những giá trị chung của dân tộc.

Câu này chưa có lời giải.

VIẾT (6,0 điểm)

Câu 6

Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tâm lý của nhân vật chị Sứ trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

Lời giải

Bước 1: Nêu tình huống và nỗi đau

Giới thiệu chị Sứ trong tình huống bị kẻ thù tra tấn và dùng tình mẫu tử để lung lạc ý chí.

Khi thấy mẹ già yếu, khắc khổ, chị đau xót tột cùng; hình ảnh nước mắt của mẹ khiến lòng chị “đau điếng”.

Bước 2: Phân tích sự kìm nén

Trước nỗi đau, chị không gục ngã mà cố nuốt nước mắt vào trong, giữ vững bản lĩnh.

Sự kìm nén nhằm không để kẻ thù đắc ý và không khiến mẹ thêm đau lòng; chị mong mẹ cũng giữ vững khí tiết.

Bước 3: Làm rõ niềm hạnh phúc, tự hào

Khi mẹ khước từ lời dụ dỗ của giặc, nỗi đau trong chị chuyển thành niềm hạnh phúc và tự hào.

Nước mắt lúc này là sự giải tỏa của tâm hồn kiên trung, thể hiện sự đồng điệu trong lý tưởng với mẹ.

Bước 4: Đánh giá nhân vật

Chị Sứ vừa là người con hiếu thảo, giàu tình yêu thương, vừa là người chiến sĩ có ý chí quyết liệt.

Nhân vật tiêu biểu cho người phụ nữ miền Nam bất khuất, đặt tình yêu Tổ quốc và lý tưởng cách mạng lên trên hết.

Đáp án: Tâm lý chị Sứ diễn biến từ đau xót, kìm nén đến hạnh phúc, tự hào — qua đó nổi bật tình mẫu tử, bản lĩnh và phẩm chất bất khuất của người phụ nữ miền Nam.

Câu 7

Từ gợi dẫn trên, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về sự cần thiết phải bước ra khỏi vùng an toàn của bản thân.

Lời giải

Bước 1: Mở bài, nêu vấn đề

Dẫn dắt từ ý kiến: “Thế giới rộng lớn nhưng vẫn sẽ rất chật hẹp nếu chúng ta cứ mãi chen chúc trong những vùng an toàn nối tiếp nhau”.

Nêu vấn đề: cần bước ra khỏi vùng an toàn để trưởng thành và chạm tới những giá trị đích thực của cuộc sống.

Bước 2: Giải thích khái niệm

Vùng an toàn là trạng thái tâm lý thoải mái, quen thuộc, ít rủi ro nhưng cũng ít đổi mới.

Bước ra khỏi vùng an toàn là can đảm chấp nhận biến động, thử thách để khám phá giới hạn bản thân; hình ảnh hạt giống bông cỏ theo gió là ẩn dụ phù hợp.

Bước 3: Bàn luận và nêu dẫn chứng

Bước ra khỏi vùng an toàn giúp phát hiện năng lực tiềm ẩn, mở rộng tri thức, trải nghiệm và rèn bản lĩnh thích nghi; ngược lại, ổn định quá mức dễ bào mòn bản năng, khiến con người thụ động, ngại khó, ngại thay đổi.

Dẫn chứng: Bill Gates bỏ ngang Đại học Harvard; những người trẻ rời công việc ổn định để khởi nghiệp, theo đuổi đam mê có ích cho cộng đồng.

Bước 4: Mở rộng, kết bài, liên hệ

Khẳng định bước ra khỏi vùng an toàn không đồng nghĩa với liều lĩnh mù quáng mà cần chuẩn bị về tâm thế, kiến thức và mục tiêu đúng đắn; phê phán lối sống ỷ lại, ngại khó, ngại khổ.

Khẳng định giá trị của việc “can đảm bất chấp một cơn gió”; liên hệ bản thân: chọn “chen chúc” hay “phiêu bạt” để tìm vùng đất mới.

Đáp án: Cần dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn — đó là cách phát hiện năng lực, mở rộng trải nghiệm và trưởng thành có định hướng.
Bảng tra cứu nhanh đáp án trọn bộ 7 câu hỏiNhấn để đóng / mở
Câu1234567
Đáp ánNgôi kể: Ngôi thứ ba (Người kể chuyện giấu mặt, gọi tên các nhân vật là Sứ, mẹ Sáu, thằng thiếu tá...).Trong đoạn văn (1), nhân vật mẹ Sáu hiện lên qua những hình ảnh đầy xót xa và cảm động: - Ngoại hình: "đôi tay gầy nhòa", "mái tóc bạc trắng bay xõa", "chiếc khăn rằn đỏ trên vai", "mái tóc bạc phơ", "đôi vai gầy... đang run rẩy". - Hành động/Trạng thái: "chân mẹ lóng cóng, khuỵu xuống", "nhồm lên, chạy tới", "đôi tay mẹ lập cập quàng lấy bắp chân" con, "tiếng mẹ... nấc lên... nghẹn tắt".- Tác dụng nhấn mạnh: Làm nổi bật sự lựa chọn cao cả của mẹ Sáu. Dù thương con vô hạn ("đứa con mang nặng đẻ đau"), nhưng trong tâm khảm mẹ, tình yêu xóm làng và lý tưởng cách mạng còn "thiêng liêng" hơn. - Tác dụng biểu cảm: Tạo giọng điệu trang trọng, khẳng định bản lĩnh thép và tinh thần hy sinh của người mẹ Việt Nam anh hùng: đặt cái chung lên trên cái riêng, đặt lợi ích dân tộc lên trên tình cốt nhục. - Tác dụng nghệ thuật: Tạo nhịp điệu dồn dập, mạnh mẽ cho câu văn, tăng sức thuyết phục cho lý lẽ của nhân vật.Hiệu quả: - Việc đặt điểm nhìn vào nhân vật chị Sứ giúp người đọc thấu hiểu nỗi đau đớn đến tận cùng của người con khi chứng kiến mẹ bị hành hạ. Cảm giác "ướt nóng", "lòng đau điếng" và sự quan sát tỉ mỉ từng sợi tóc bạc, bờ vai gầy của mẹ khiến cảnh tượng trở nên chân thực và ám ảnh hơn. - Điểm nhìn này làm nổi bật sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt về tình thâm giữa hai mẹ con, đồng thời khắc họa ý chí kiên cường của chị Sứ: dù đau đớn nhưng vẫn "riết giữ tấm lòng mình một cách quyết liệt" để không gục ngã trước kẻ thù.Đoạn trích gửi đến người đọc thông điệp sâu sắc về sự hi sinh thầm lặng nhưng cao cả của con người trong chiến tranh, đặc biệt là tình mẫu tử gắn liền với lí tưởng cách mạng. Trước nỗi đau mất con, mẹ Sáu vẫn đặt lợi ích của xóm làng, của cuộc kháng chiến lên trên tình cảm riêng tư, thể hiện lòng yêu nước và niềm tin son sắt vào cách mạng. Thông điệp ấy nhắc nhở tuổi trẻ Việt Nam hôm nay phải biết trân trọng hòa bình, biết sống có trách nhiệm với cộng đồng và Tổ quốc. Đồng thời, người trẻ cần nuôi dưỡng lí tưởng sống cao đẹp, sẵn sàng hi sinh lợi ích cá nhân vì những giá trị chung của dân tộc.--
Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Quảng Bình năm 2025 môn Ngữ văn 2025 (Thi Tốt nghiệp THPT) | 9Study - 9Study