Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Phú Thọ năm 2026

Thi Tốt nghiệp THPTMôn Ngữ vănNăm 20267 câuChuẩn GDPT mới

ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Câu 1

(Lược một đoạn: Nước dâng cao đến nửa tầng một của đồn biên phòng Cửa Phá. Phá Tam Giang mênh mông nước lũ. Quân nhân của đồn biên phòng căng mình cứu trợ, giúp đỡ dân trong lũ. Tôi cũng đeo túi quân y, một mình lên chiếc mùng đi đỡ đẻ cho một người phụ nữ trong xóm. Trên đường đi, chiếc mùng của tôi bị thủng. Một người đàn ông gầy gò đi mùng qua nhưng đã từ chối giúp đỡ tôi. Dưới chân anh ta là một buồng chuối xanh và mấy con gà chết. Tôi may mắn được các đồng chí đồn biên phòng cứu lên xuồng, đưa vào xóm).

Trời đã sâm sẩm tối. Xã Hải Hà chìm trong lũ lụt. [...] Đã một vài lần tôi theo tổ Vận động quần chúng đi địa bàn xuống vùng này. Nhưng lũ lụt đã xóa hết dấu vết địa hình của làng xã. Chỉ còn mái nhà và ngọn cây xập xòa trong nước. Thỉnh thoảng ánh đèn pin, đèn bão lập lòe, nhấp nháy, loang loáng trên nóc nhà, sân thượng trong màn mưa giăng giăng. Những người sơ tán thì đã đi rồi. Người chạy lên nóc nhà, sân thượng thì cũng đã lên rồi. Còn ai đang kẹt trong nhà nữa? Trời đã tối, nước vẫn dâng cao, biết đâu mà lần. Anh Hải bảo Quân giảm tốc độ, cho xuồng lách trên mặt nước theo các ngõ nhỏ. Đi lòng vòng rồi xuồng táp vô vào Trụ sở ủy ban xã. Nước cũng đã ngập sâu đến lưng tầng một, những người chạy lụt khoác nỉ lông đã ngồi đầy trên sân thượng. Anh xã đội trưởng nhảy luôn xuống xuồng:

  • Quay xuồng đi các đồng chí. Vợ chồng nhà cu Nhắng ở gần đây thôi.

  • Không khéo đã đẻ tọt xuống nước rồi. Nhanh lên. Cu Nhắng, chồng nó bơi mùng đi từ sáng chưa về đâu - Có tiếng người ở sân thượng nói chõ xuống.
    Xuồng cao tốc lại lao đi.
    ...
    Tiếng khóc như xé vải, như tiếng kêu xuyên vào màn đen dầy đặc của đêm mưa lũ.

Chỉ ra dấu hiệu nhận biết ngôi kể trong văn bản.
Đáp án đúng: Văn bản được kể theo ngôi thứ nhất. Dấu hiệu: Người kể chuyện xưng “tôi” và trực tiếp tham gia vào các sự việc và bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc cá nhân trong truyện.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 2

(Lược một đoạn: Nước dâng cao đến nửa tầng một của đồn biên phòng Cửa Phá. Phá Tam Giang mênh mông nước lũ. Quân nhân của đồn biên phòng căng mình cứu trợ, giúp đỡ dân trong lũ. Tôi cũng đeo túi quân y, một mình lên chiếc mùng đi đỡ đẻ cho một người phụ nữ trong xóm. Trên đường đi, chiếc mùng của tôi bị thủng. Một người đàn ông gầy gò đi mùng qua nhưng đã từ chối giúp đỡ tôi. Dưới chân anh ta là một buồng chuối xanh và mấy con gà chết. Tôi may mắn được các đồng chí đồn biên phòng cứu lên xuồng, đưa vào xóm).

Trời đã sâm sẩm tối. Xã Hải Hà chìm trong lũ lụt. [...] Đã một vài lần tôi theo tổ Vận động quần chúng đi địa bàn xuống vùng này. Nhưng lũ lụt đã xóa hết dấu vết địa hình của làng xã. Chỉ còn mái nhà và ngọn cây xập xòa trong nước. Thỉnh thoảng ánh đèn pin, đèn bão lập lòe, nhấp nháy, loang loáng trên nóc nhà, sân thượng trong màn mưa giăng giăng. Những người sơ tán thì đã đi rồi. Người chạy lên nóc nhà, sân thượng thì cũng đã lên rồi. Còn ai đang kẹt trong nhà nữa? Trời đã tối, nước vẫn dâng cao, biết đâu mà lần. Anh Hải bảo Quân giảm tốc độ, cho xuồng lách trên mặt nước theo các ngõ nhỏ. Đi lòng vòng rồi xuồng táp vô vào Trụ sở ủy ban xã. Nước cũng đã ngập sâu đến lưng tầng một, những người chạy lụt khoác nỉ lông đã ngồi đầy trên sân thượng. Anh xã đội trưởng nhảy luôn xuống xuồng:

  • Quay xuồng đi các đồng chí. Vợ chồng nhà cu Nhắng ở gần đây thôi.

  • Không khéo đã đẻ tọt xuống nước rồi. Nhanh lên. Cu Nhắng, chồng nó bơi mùng đi từ sáng chưa về đâu - Có tiếng người ở sân thượng nói chõ xuống.
    Xuồng cao tốc lại lao đi.
    ...
    Tiếng khóc như xé vải, như tiếng kêu xuyên vào màn đen dầy đặc của đêm mưa lũ.

Xác định không gian, thời gian xảy ra câu chuyện.
Đáp án đúng: Không gian, thời gian xảy ra câu chuyện: Không gian: vùng lũ xã Hải Hà, Phá Tam Giang. Thời gian: khi “Trời đã sâm sẩm tối” trong lúc mưa lũ dâng cao.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 3

(Lược một đoạn: Nước dâng cao đến nửa tầng một của đồn biên phòng Cửa Phá. Phá Tam Giang mênh mông nước lũ. Quân nhân của đồn biên phòng căng mình cứu trợ, giúp đỡ dân trong lũ. Tôi cũng đeo túi quân y, một mình lên chiếc mùng đi đỡ đẻ cho một người phụ nữ trong xóm. Trên đường đi, chiếc mùng của tôi bị thủng. Một người đàn ông gầy gò đi mùng qua nhưng đã từ chối giúp đỡ tôi. Dưới chân anh ta là một buồng chuối xanh và mấy con gà chết. Tôi may mắn được các đồng chí đồn biên phòng cứu lên xuồng, đưa vào xóm).

Trời đã sâm sẩm tối. Xã Hải Hà chìm trong lũ lụt. [...] Đã một vài lần tôi theo tổ Vận động quần chúng đi địa bàn xuống vùng này. Nhưng lũ lụt đã xóa hết dấu vết địa hình của làng xã. Chỉ còn mái nhà và ngọn cây xập xòa trong nước. Thỉnh thoảng ánh đèn pin, đèn bão lập lòe, nhấp nháy, loang loáng trên nóc nhà, sân thượng trong màn mưa giăng giăng. Những người sơ tán thì đã đi rồi. Người chạy lên nóc nhà, sân thượng thì cũng đã lên rồi. Còn ai đang kẹt trong nhà nữa? Trời đã tối, nước vẫn dâng cao, biết đâu mà lần. Anh Hải bảo Quân giảm tốc độ, cho xuồng lách trên mặt nước theo các ngõ nhỏ. Đi lòng vòng rồi xuồng táp vô vào Trụ sở ủy ban xã. Nước cũng đã ngập sâu đến lưng tầng một, những người chạy lụt khoác nỉ lông đã ngồi đầy trên sân thượng. Anh xã đội trưởng nhảy luôn xuống xuồng:

  • Quay xuồng đi các đồng chí. Vợ chồng nhà cu Nhắng ở gần đây thôi.

  • Không khéo đã đẻ tọt xuống nước rồi. Nhanh lên. Cu Nhắng, chồng nó bơi mùng đi từ sáng chưa về đâu - Có tiếng người ở sân thượng nói chõ xuống.
    Xuồng cao tốc lại lao đi.
    ...
    Tiếng khóc như xé vải, như tiếng kêu xuyên vào màn đen dầy đặc của đêm mưa lũ.

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong câu văn: Thỉnh thoảng ánh đèn pin, đèn bão lập lòe, nhấp nháy, loang loáng trên nóc nhà, sân thượng trong màn mưa giăng giăng.

Đáp án đúng: Biện pháp liệt kê: “ánh đèn pin, đèn bão lập lòe, nhấp nháy, loang loáng trên nóc nhà, sân thượng”. Tác dụng: Gợi tả hình ảnh sinh động, chân thực về khung cảnh đêm lũ đầy mịt mù, tối tăm, rối loạn, bất trắc. Nhấn mạnh sự khó khăn, thiếu thốn trong công tác cứu hộ, tìm kiếm. Thể hiện nỗi lo lắng, bồn chồn của con người trong cảnh nguy nan.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 4

(Lược một đoạn: Nước dâng cao đến nửa tầng một của đồn biên phòng Cửa Phá. Phá Tam Giang mênh mông nước lũ. Quân nhân của đồn biên phòng căng mình cứu trợ, giúp đỡ dân trong lũ. Tôi cũng đeo túi quân y, một mình lên chiếc mùng đi đỡ đẻ cho một người phụ nữ trong xóm. Trên đường đi, chiếc mùng của tôi bị thủng. Một người đàn ông gầy gò đi mùng qua nhưng đã từ chối giúp đỡ tôi. Dưới chân anh ta là một buồng chuối xanh và mấy con gà chết. Tôi may mắn được các đồng chí đồn biên phòng cứu lên xuồng, đưa vào xóm).

Trời đã sâm sẩm tối. Xã Hải Hà chìm trong lũ lụt. [...] Đã một vài lần tôi theo tổ Vận động quần chúng đi địa bàn xuống vùng này. Nhưng lũ lụt đã xóa hết dấu vết địa hình của làng xã. Chỉ còn mái nhà và ngọn cây xập xòa trong nước. Thỉnh thoảng ánh đèn pin, đèn bão lập lòe, nhấp nháy, loang loáng trên nóc nhà, sân thượng trong màn mưa giăng giăng. Những người sơ tán thì đã đi rồi. Người chạy lên nóc nhà, sân thượng thì cũng đã lên rồi. Còn ai đang kẹt trong nhà nữa? Trời đã tối, nước vẫn dâng cao, biết đâu mà lần. Anh Hải bảo Quân giảm tốc độ, cho xuồng lách trên mặt nước theo các ngõ nhỏ. Đi lòng vòng rồi xuồng táp vô vào Trụ sở ủy ban xã. Nước cũng đã ngập sâu đến lưng tầng một, những người chạy lụt khoác nỉ lông đã ngồi đầy trên sân thượng. Anh xã đội trưởng nhảy luôn xuống xuồng:

  • Quay xuồng đi các đồng chí. Vợ chồng nhà cu Nhắng ở gần đây thôi.

  • Không khéo đã đẻ tọt xuống nước rồi. Nhanh lên. Cu Nhắng, chồng nó bơi mùng đi từ sáng chưa về đâu - Có tiếng người ở sân thượng nói chõ xuống.
    Xuồng cao tốc lại lao đi.
    ...
    Tiếng khóc như xé vải, như tiếng kêu xuyên vào màn đen dầy đặc của đêm mưa lũ.

Nhận xét hành động của những quân nhân đồn biên phòng Cửa Phá.
Đáp án đúng: Hành động của những quân nhân đồn biên phòng Cửa Phá thể hiện rõ tinh thần dũng cảm, trách nhiệm và giàu lòng nhân ái. Trong hoàn cảnh mưa lũ nguy hiểm, họ không quản hiểm nguy, nhanh chóng tiếp cận vùng ngập sâu để cứu giúp người dân, đặc biệt là sản phụ đang trong cơn sinh nở. Sự phối hợp nhịp nhàng, quyết đoán của các quân nhân cho thấy bản lĩnh của người lính luôn sẵn sàng hy sinh vì nhân dân. Qua đó, hình ảnh người lính biên phòng hiện lên thật cao đẹp, là chỗ dựa vững chắc của nhân dân trong những lúc khó khăn, hoạn nạn.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 5

(Lược một đoạn: Nước dâng cao đến nửa tầng một của đồn biên phòng Cửa Phá. Phá Tam Giang mênh mông nước lũ. Quân nhân của đồn biên phòng căng mình cứu trợ, giúp đỡ dân trong lũ. Tôi cũng đeo túi quân y, một mình lên chiếc mùng đi đỡ đẻ cho một người phụ nữ trong xóm. Trên đường đi, chiếc mùng của tôi bị thủng. Một người đàn ông gầy gò đi mùng qua nhưng đã từ chối giúp đỡ tôi. Dưới chân anh ta là một buồng chuối xanh và mấy con gà chết. Tôi may mắn được các đồng chí đồn biên phòng cứu lên xuồng, đưa vào xóm).

Trời đã sâm sẩm tối. Xã Hải Hà chìm trong lũ lụt. [...] Đã một vài lần tôi theo tổ Vận động quần chúng đi địa bàn xuống vùng này. Nhưng lũ lụt đã xóa hết dấu vết địa hình của làng xã. Chỉ còn mái nhà và ngọn cây xập xòa trong nước. Thỉnh thoảng ánh đèn pin, đèn bão lập lòe, nhấp nháy, loang loáng trên nóc nhà, sân thượng trong màn mưa giăng giăng. Những người sơ tán thì đã đi rồi. Người chạy lên nóc nhà, sân thượng thì cũng đã lên rồi. Còn ai đang kẹt trong nhà nữa? Trời đã tối, nước vẫn dâng cao, biết đâu mà lần. Anh Hải bảo Quân giảm tốc độ, cho xuồng lách trên mặt nước theo các ngõ nhỏ. Đi lòng vòng rồi xuồng táp vô vào Trụ sở ủy ban xã. Nước cũng đã ngập sâu đến lưng tầng một, những người chạy lụt khoác nỉ lông đã ngồi đầy trên sân thượng. Anh xã đội trưởng nhảy luôn xuống xuồng:

  • Quay xuồng đi các đồng chí. Vợ chồng nhà cu Nhắng ở gần đây thôi.

  • Không khéo đã đẻ tọt xuống nước rồi. Nhanh lên. Cu Nhắng, chồng nó bơi mùng đi từ sáng chưa về đâu - Có tiếng người ở sân thượng nói chõ xuống.
    Xuồng cao tốc lại lao đi.
    ...
    Tiếng khóc như xé vải, như tiếng kêu xuyên vào màn đen dầy đặc của đêm mưa lũ.

Từ nội dung văn bản, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về tình người trong nghịch cảnh.
Đáp án đúng: Tôi đồng tình rằng trong nghịch cảnh, tình người càng trở nên sâu sắc và đáng quý. Bởi khi đối diện với thiên tai, hoạn nạn, con người dễ nhận ra giá trị của sự sẻ chia và yêu thương. Những hành động cứu giúp, hy sinh vì người khác chính là biểu hiện rõ nhất của lòng nhân ái. Chính tình người đã trở thành điểm tựa tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn. Nhờ đó, con người không bị khuất phục trước nghịch cảnh mà càng thêm gắn bó, đoàn kết. Bản thân tôi cần sống biết quan tâm, giúp đỡ người khác để góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống.

Câu này chưa có lời giải.

VIẾT (6,0 điểm)

Câu 6

Anh/Chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích sự tương đồng về ý nghĩa Trong gian khó, sự sống vẫn sinh thành qua hai ngữ liệu sau: (1) Người trong mưa lũ - Sương Nguyệt Minh (2) Một con người ra đời - Macxim Gorki
(1) Người đàn bà lại nhắm nghiền mắt dồn hết sức cho cuộc sinh nở trong lòng xuồng. Ba cái đèn pin chĩa vào... Xuồng tăng tốc lao đi trong đêm mưa lũ.
Tôi đã làm tất cả những việc có thể làm được cho đứa bé ra đời, cho mẹ tròn con vuông. Đến khi có tiếng khóc oe... oe... của đứa bé thì tất cả mọi người đều thở phào. Còn người đàn ông thì thốt lên một tiếng: "Con ơi". Tiếng anh ta lúc ấy mới da diết làm sao.
Không biết có phải vì lạnh, hay vì một cái gì nữa mà đứa bé khóc quá trời. Tiếng khóc như xé vải, như tiếng kêu xuyên vào màn đen dầy đặc của đêm mưa lũ.
(Người trong mưa lũ - Sương Nguyệt Minh)
(2) Tôi thấy thương chị quá chừng và tôi có cảm giác như nước mắt chị đã bắn lên ướt cả mắt tôi, lòng tôi đau thắt lại, muốn gào lên. Thế là tôi gào: Nào, nhanh lên! - Và trên tay tôi đã có một con người - đỏ hỏn. Tuy mắt nhòa lệ, tôi cũng thấy rõ là nó đỏ hỏn và chưa chi đã bất mãn với cuộc đời rồi, nó vùng vằng, giãy đạp và hét tướng lên, tuy cuống rốn vẫn còn dính vào mẹ. Mắt nó màu xanh nhạt, mũi nó tẹt một cách đến buồn cười trên cái mặt đỏ tía, nhàu nhĩ, đôi môi nó mấp máy và kéo rê: Ya....Ya... [...] Người cư dân mới của đất Nga, con người mà số phận chưa ai lường trước được là sẽ ra sao, đang nằm trên tay tôi ngày dõng dạc. Biển vỗ ì ầm và cuộn sóng lao xao...
(Một con người ra đời - Macxim Gorki)

Lời giải

Bước 1: Nêu hoàn cảnh tương đồng

Cả hai nhà văn đều đặt sự sinh thành trong điều kiện khắc nghiệt, nguy hiểm, thiếu thốn.

Sương Nguyệt Minh khắc họa đêm mưa lũ; Macxim Gorki thể hiện nỗi cơ cực, bấp bênh của kiếp người lang bạt.

Bước 2: Phân tích hình ảnh đứa trẻ

Đứa trẻ trong hai văn bản đều cất tiếng khóc mạnh mẽ ngay khi chào đời.

Tiếng khóc “như xé vải”, “hét tướng lên”, vùng vằng, dõng dạc cho thấy sức sống mãnh liệt và sự khởi đầu của một sinh linh mới.

Bước 3: Khái quát ý nghĩa

Hai văn bản cùng khẳng định sự sống luôn vượt lên hoàn cảnh, không dễ bị khuất phục bởi thiên tai hay nghịch cảnh thời đại.

Qua đó, tác giả thể hiện niềm tin, khát vọng sống và giá trị nhân văn sâu sắc.

Đáp án: Hai ngữ liệu cùng ca ngợi sự sống vẫn mạnh mẽ sinh thành trong gian khó — qua đó khẳng định niềm tin và khát vọng sống bất diệt của con người.

Câu 7

Trong bài Niềm tự hào và sứ mệnh tuổi trẻ, báo điện tử Quân đội Nhân dân Việt Nam, ngày 26/3/2025, có viết: Thời đại này không chờ đợi những tâm hồn ngủ quên mà cần những khối óc biết dùng sức trẻ để gieo hạt giống cho tương lai. Và trong những trận bão lũ, thanh niên cũng là lực lượng xung kích gieo hạt giống hồi sinh.
Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) với chủ đề: Tuổi trẻ Việt Nam góp phần tạo nên sức mạnh cộng đồng trong mưa lũ, thiên tai.

Lời giải

Bước 1: Mở bài và giải thích

Giới thiệu vai trò của tuổi trẻ trong thiên tai, mưa lũ.

Giải thích sức mạnh cộng đồng là sự gắn kết, sẻ chia; khẳng định tuổi trẻ luôn là lực lượng tiên phong.

Bước 2: Phân tích đóng góp của tuổi trẻ

Tuổi trẻ dấn thân cứu hộ, cứu nạn, sơ tán người dân, vận chuyển lương thực, thuốc men và khắc phục hậu quả. Dẫn chứng: thanh niên lội nước cứu người, dựng lại nhà cửa trong các đợt bão lũ miền Trung và bão Yagi.

Người trẻ còn kêu gọi quyên góp, lan tỏa thông tin, hỗ trợ tinh thần và ứng dụng công nghệ để cảnh báo, kết nối cứu trợ.

Bước 3: Nêu ý nghĩa và mở rộng

Những đóng góp ấy bảo vệ tính mạng, tài sản, lan tỏa tinh thần tương thân tương ái và khẳng định trách nhiệm của thế hệ trẻ.

Phê phán một bộ phận thanh niên thờ ơ, ích kỉ; đồng thời đề cao việc rèn luyện bản lĩnh, ý thức trách nhiệm và sẵn sàng góp sức cho cộng đồng.

Bước 4: Kết bài và bài học

Khẳng định tuổi trẻ giữ vai trò quan trọng trong việc tạo nên sức mạnh cộng đồng.

Rút ra bài học: sống trách nhiệm, chia sẻ thông tin đúng đắn, quyên góp, hỗ trợ tinh thần và tham gia hoạt động thiện nguyện phù hợp.

Đáp án: Tuổi trẻ Việt Nam góp phần tạo nên sức mạnh cộng đồng trong mưa lũ, thiên tai — bằng tinh thần xung kích, lòng nhân ái, khả năng kết nối và trách nhiệm xã hội.
Bảng tra cứu nhanh đáp án trọn bộ 7 câu hỏiNhấn để đóng / mở
Câu1234567
Đáp ánVăn bản được kể theo ngôi thứ nhất. Dấu hiệu: Người kể chuyện xưng “tôi” và trực tiếp tham gia vào các sự việc và bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc cá nhân trong truyện.Không gian, thời gian xảy ra câu chuyện: Không gian: vùng lũ xã Hải Hà, Phá Tam Giang. Thời gian: khi “Trời đã sâm sẩm tối” trong lúc mưa lũ dâng cao.Biện pháp liệt kê: “ánh đèn pin, đèn bão lập lòe, nhấp nháy, loang loáng trên nóc nhà, sân thượng”. Tác dụng: Gợi tả hình ảnh sinh động, chân thực về khung cảnh đêm lũ đầy mịt mù, tối tăm, rối loạn, bất trắc. Nhấn mạnh sự khó khăn, thiếu thốn trong công tác cứu hộ, tìm kiếm. Thể hiện nỗi lo lắng, bồn chồn của con người trong cảnh nguy nan.Hành động của những quân nhân đồn biên phòng Cửa Phá thể hiện rõ tinh thần dũng cảm, trách nhiệm và giàu lòng nhân ái. Trong hoàn cảnh mưa lũ nguy hiểm, họ không quản hiểm nguy, nhanh chóng tiếp cận vùng ngập sâu để cứu giúp người dân, đặc biệt là sản phụ đang trong cơn sinh nở. Sự phối hợp nhịp nhàng, quyết đoán của các quân nhân cho thấy bản lĩnh của người lính luôn sẵn sàng hy sinh vì nhân dân. Qua đó, hình ảnh người lính biên phòng hiện lên thật cao đẹp, là chỗ dựa vững chắc của nhân dân trong những lúc khó khăn, hoạn nạn.Tôi đồng tình rằng trong nghịch cảnh, tình người càng trở nên sâu sắc và đáng quý. Bởi khi đối diện với thiên tai, hoạn nạn, con người dễ nhận ra giá trị của sự sẻ chia và yêu thương. Những hành động cứu giúp, hy sinh vì người khác chính là biểu hiện rõ nhất của lòng nhân ái. Chính tình người đã trở thành điểm tựa tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn. Nhờ đó, con người không bị khuất phục trước nghịch cảnh mà càng thêm gắn bó, đoàn kết. Bản thân tôi cần sống biết quan tâm, giúp đỡ người khác để góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống.--
Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Phú Thọ năm 2026 môn Ngữ văn 2026 (Thi Tốt nghiệp THPT) | 9Study - 9Study