Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Ninh Bình năm 2026 - Mã đề 01

Thi Tốt nghiệp THPTMôn Ngữ vănNăm 20267 câuChuẩn GDPT mới

ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Câu 1

(1) Còn lại gì từ năm mười tám tuổi
Lửa đã tắt và tro đã nguội
Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô
Năm tháng rơi như là phủ mặt hồ

(2) Còn lại gì ngoài ngôi sao ngày xưa
Dẫu muốn tắt mà không sao tắt được
Rưng rưng mãi mà không tan thành nước
Không phải đau mà có lẽ vẫn còn đau

(3) Khát vọng như gió đã lạc về đâu
Ước mơ như sương dâng thành đêm tối
Biết trách ai ngời hoàng hôn cháy vội
Có giọt nắng nào rơi xuống nở thành hoa

(4) Còn lại gì con đường đã lùi xa
Mỗi bài thơ là một lời ly biệt
Điệu nhạc tắt, chỉ nỗi buồn da diết
Như dòng tơ xâu chuỗi thời gian

(5) Nắng mùa thu xưa còn giữ lại chút vàng
Dẫu lá rụng mà hình như chưa héo
Cầu vồng ngơ ngác giữa cơn mưa lạc nẻo
Vươn về đâu hun hút những chân trời

(6) Qua biết bao miền đất lạ xa xôi
Nơi cuối đường chính là ta đứng đó
Nơi chân mây là cánh buồm thuở nhỏ
Chở mộng mơ vào đây mắt thẳm xanh

(7) Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành
Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại
Để tim ta không ngừng đi mãi...
Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.

Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản.
Đáp án đúng: Nhân vật trữ tình trong văn bản là “ta”.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 2

(1) Còn lại gì từ năm mười tám tuổi
Lửa đã tắt và tro đã nguội
Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô
Năm tháng rơi như là phủ mặt hồ

(2) Còn lại gì ngoài ngôi sao ngày xưa
Dẫu muốn tắt mà không sao tắt được
Rưng rưng mãi mà không tan thành nước
Không phải đau mà có lẽ vẫn còn đau

(3) Khát vọng như gió đã lạc về đâu
Ước mơ như sương dâng thành đêm tối
Biết trách ai ngời hoàng hôn cháy vội
Có giọt nắng nào rơi xuống nở thành hoa

(4) Còn lại gì con đường đã lùi xa
Mỗi bài thơ là một lời ly biệt
Điệu nhạc tắt, chỉ nỗi buồn da diết
Như dòng tơ xâu chuỗi thời gian

(5) Nắng mùa thu xưa còn giữ lại chút vàng
Dẫu lá rụng mà hình như chưa héo
Cầu vồng ngơ ngác giữa cơn mưa lạc nẻo
Vươn về đâu hun hút những chân trời

(6) Qua biết bao miền đất lạ xa xôi
Nơi cuối đường chính là ta đứng đó
Nơi chân mây là cánh buồm thuở nhỏ
Chở mộng mơ vào đây mắt thẳm xanh

(7) Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành
Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại
Để tim ta không ngừng đi mãi...
Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.

Trong khổ thơ (1), tác giả đã dùng những hình ảnh nào để thể hiện sự tàn phai, mất mát của thời gian?
Đáp án đúng: Những hình ảnh thể hiện sự tàn phai, mất mát của thời gian: “Lửa đã tắt và tro đã nguội”; “Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô”; “Năm tháng rơi như là phủ mặt hồ”.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 3

(1) Còn lại gì từ năm mười tám tuổi
Lửa đã tắt và tro đã nguội
Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô
Năm tháng rơi như là phủ mặt hồ

(2) Còn lại gì ngoài ngôi sao ngày xưa
Dẫu muốn tắt mà không sao tắt được
Rưng rưng mãi mà không tan thành nước
Không phải đau mà có lẽ vẫn còn đau

(3) Khát vọng như gió đã lạc về đâu
Ước mơ như sương dâng thành đêm tối
Biết trách ai ngời hoàng hôn cháy vội
Có giọt nắng nào rơi xuống nở thành hoa

(4) Còn lại gì con đường đã lùi xa
Mỗi bài thơ là một lời ly biệt
Điệu nhạc tắt, chỉ nỗi buồn da diết
Như dòng tơ xâu chuỗi thời gian

(5) Nắng mùa thu xưa còn giữ lại chút vàng
Dẫu lá rụng mà hình như chưa héo
Cầu vồng ngơ ngác giữa cơn mưa lạc nẻo
Vươn về đâu hun hút những chân trời

(6) Qua biết bao miền đất lạ xa xôi
Nơi cuối đường chính là ta đứng đó
Nơi chân mây là cánh buồm thuở nhỏ
Chở mộng mơ vào đây mắt thẳm xanh

(7) Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành
Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại
Để tim ta không ngừng đi mãi...
Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.

Nêu ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh cánh buồm thuở nhỏ trong khổ thơ (6).

Đáp án đúng: Hình ảnh “cánh buồm thuở nhỏ” là biểu tượng cho những ước mơ, khát vọng đẹp đẽ, trong trẻo của tuổi trẻ. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp rằng khát vọng chính là động lực giúp con người vượt qua khó khăn và định hướng tương lai.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 4

(1) Còn lại gì từ năm mười tám tuổi
Lửa đã tắt và tro đã nguội
Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô
Năm tháng rơi như là phủ mặt hồ

(2) Còn lại gì ngoài ngôi sao ngày xưa
Dẫu muốn tắt mà không sao tắt được
Rưng rưng mãi mà không tan thành nước
Không phải đau mà có lẽ vẫn còn đau

(3) Khát vọng như gió đã lạc về đâu
Ước mơ như sương dâng thành đêm tối
Biết trách ai ngời hoàng hôn cháy vội
Có giọt nắng nào rơi xuống nở thành hoa

(4) Còn lại gì con đường đã lùi xa
Mỗi bài thơ là một lời ly biệt
Điệu nhạc tắt, chỉ nỗi buồn da diết
Như dòng tơ xâu chuỗi thời gian

(5) Nắng mùa thu xưa còn giữ lại chút vàng
Dẫu lá rụng mà hình như chưa héo
Cầu vồng ngơ ngác giữa cơn mưa lạc nẻo
Vươn về đâu hun hút những chân trời

(6) Qua biết bao miền đất lạ xa xôi
Nơi cuối đường chính là ta đứng đó
Nơi chân mây là cánh buồm thuở nhỏ
Chở mộng mơ vào đây mắt thẳm xanh

(7) Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành
Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại
Để tim ta không ngừng đi mãi...
Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.

Phân tích hiệu quả của phép lặp cấu trúc được sử dụng trong văn bản.

Đáp án đúng: Phép lặp cấu trúc “Còn lại gì...” được lặp lại nhiều lần trong bài thơ có tác dụng tạo nhịp điệu da diết, tăng tính liên kết và giọng điệu suy tư cho bài thơ. Đồng thời, phép lặp còn nhấn mạnh cảm giác tiếc nuối, day dứt của nhân vật trữ tình khi nhìn lại tuổi trẻ và những khát vọng đã qua.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 5

(1) Còn lại gì từ năm mười tám tuổi
Lửa đã tắt và tro đã nguội
Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô
Năm tháng rơi như là phủ mặt hồ

(2) Còn lại gì ngoài ngôi sao ngày xưa
Dẫu muốn tắt mà không sao tắt được
Rưng rưng mãi mà không tan thành nước
Không phải đau mà có lẽ vẫn còn đau

(3) Khát vọng như gió đã lạc về đâu
Ước mơ như sương dâng thành đêm tối
Biết trách ai ngời hoàng hôn cháy vội
Có giọt nắng nào rơi xuống nở thành hoa

(4) Còn lại gì con đường đã lùi xa
Mỗi bài thơ là một lời ly biệt
Điệu nhạc tắt, chỉ nỗi buồn da diết
Như dòng tơ xâu chuỗi thời gian

(5) Nắng mùa thu xưa còn giữ lại chút vàng
Dẫu lá rụng mà hình như chưa héo
Cầu vồng ngơ ngác giữa cơn mưa lạc nẻo
Vươn về đâu hun hút những chân trời

(6) Qua biết bao miền đất lạ xa xôi
Nơi cuối đường chính là ta đứng đó
Nơi chân mây là cánh buồm thuở nhỏ
Chở mộng mơ vào đây mắt thẳm xanh

(7) Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành
Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại
Để tim ta không ngừng đi mãi...
Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.

Nội dung hai câu thơ: Qua biết bao miền đất lạ xa xôi/ Nơi cuối đường chính là ta đứng đó, gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về giá trị của những trải nghiệm đối với tuổi trẻ?

Đáp án đúng: Hai câu thơ gợi cho em nhận thức rằng những trải nghiệm có ý nghĩa rất quan trọng đối với tuổi trẻ. Chính những va chạm, thử thách và hành trình khám phá cuộc sống giúp con người trưởng thành hơn, hiểu rõ bản thân và xác định được giá trị sống của mình. Nếu không dám trải nghiệm, tuổi trẻ sẽ dễ sống mờ nhạt, thiếu bản lĩnh và khó khám phá năng lực của chính mình. Vì vậy, người trẻ cần chủ động học hỏi, dám bước ra khỏi vùng an toàn để tích lũy kinh nghiệm sống. Bản thân em sẽ không ngại thử sức với những điều mới mẻ vì mỗi trải nghiệm đều là cơ hội để trưởng thành và hoàn thiện bản thân.

Câu này chưa có lời giải.

VIẾT (6,0 điểm)

Câu 6

Anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích tâm trạng nhân vật lưu trữ tình trong khổ trên thơ.
Bao hồi hồi xưa bỏ lại không tiếc
Thì xin thở cho mượt cỏ dại
Để tim ta không ngừng đi mãi...
Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.

(Còn lại những gì từ năm mười tám tuổi - Đinh Hoàng Anh)

Lời giải

Bước 1: Nêu nỗi tiếc nhớ quá khứ

Mở đầu, nhân vật trữ tình bộc lộ nỗi tiếc nuối không nguôi về những hồi ức tuổi mười tám đã xa.

Quá khứ vẫn ngấm sâu, neo đậu trong tâm thức.

Bước 2: Phân tích khát vọng nâng niu

Khát vọng “nhuộm cho mượt màu cỏ dại” cho thấy mong muốn làm đẹp, gìn giữ những kỷ niệm mộc mạc.

Hình ảnh cỏ dại biểu tượng cho sức sống hoang sơ, dẻo dai và bền bỉ.

Bước 3: Làm rõ niềm tin tương lai

“Tim ta không ngừng đi mãi…” thể hiện tinh thần lạc quan và khao khát tiếp tục hành trình sống.

“Ngôi sao trắng” biểu tượng cho lý tưởng, bình yên và hi vọng vẫn chờ đợi ở cuối trời; thể thơ tự do, ngôn ngữ giàu cảm xúc làm nổi bật tâm trạng.

Đáp án: Nhân vật trữ tình mang tâm trạng tiếc nhớ quá khứ nhưng vẫn lạc quan, hướng về tương lai — bởi những kỷ niệm tuổi trẻ trở thành hành trang nâng đỡ bước chân trên hành trình sống.

Câu 7

Từ kết quả đọc hiểu văn bản Còn lại gì từ năm mười tám tuổi và những trải nghiệm của bản thân, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) về vấn đề: tuổi trẻ với việc nuôi dưỡng khát vọng trong hành trình trưởng thành.

Lời giải

Bước 1: Mở bài

Giới thiệu tuổi trẻ là quãng thời gian rực rỡ và khát vọng là ngọn hải đăng định hướng con người.

Nêu vấn đề: nuôi dưỡng khát vọng có ý nghĩa quan trọng trong hành trình trưởng thành.

Bước 2: Giải thích, phân tích

Khát vọng là những mong muốn, lý tưởng tốt đẹp được thực hiện bằng niềm tin và nỗ lực. Trưởng thành là quá trình hoàn thiện nhân cách, trí tuệ và năng lực.

Tuổi trẻ cần khát vọng để sống có mục tiêu, vượt qua thử thách, hoàn thiện bản thân, sáng tạo và cống hiến cho xã hội.

Bước 3: Mở rộng, liên hệ

Khát vọng giúp con người xem thất bại là bài học, biết tận dụng sức trẻ để khẳng định giá trị và góp phần phát triển đất nước; có thể liên hệ Phạm Huy chế tạo cánh tay rô-bốt cho người tàn tật.

Phê phán lối sống thụ động, thiếu mục tiêu, dễ bỏ cuộc; phân biệt khát vọng chân chính với tham vọng ích kỷ. Mỗi người cần trau dồi tri thức, tích lũy trải nghiệm và bền bỉ hành động.

Bước 4: Kết bài

Khẳng định ý nghĩa của việc nuôi dưỡng khát vọng đối với tuổi trẻ trong quá trình trưởng thành và cuộc sống.

Nhấn mạnh cần sống hết mình, biến ước mơ cao đẹp thành những nỗ lực cụ thể.

Đáp án: Nuôi dưỡng khát vọng giúp tuổi trẻ sống có mục tiêu, vượt qua thử thách, hoàn thiện bản thân và cống hiến cho xã hội — vì khát vọng là động lực quan trọng trong hành trình trưởng thành.
Bảng tra cứu nhanh đáp án trọn bộ 7 câu hỏiNhấn để đóng / mở
Câu1234567
Đáp ánNhân vật trữ tình trong văn bản là “ta”.Những hình ảnh thể hiện sự tàn phai, mất mát của thời gian: “Lửa đã tắt và tro đã nguội”; “Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô”; “Năm tháng rơi như là phủ mặt hồ”.Hình ảnh “cánh buồm thuở nhỏ” là biểu tượng cho những ước mơ, khát vọng đẹp đẽ, trong trẻo của tuổi trẻ. Qua đó, tác giả gửi gắm thông điệp rằng khát vọng chính là động lực giúp con người vượt qua khó khăn và định hướng tương lai.Phép lặp cấu trúc “Còn lại gì...” được lặp lại nhiều lần trong bài thơ có tác dụng tạo nhịp điệu da diết, tăng tính liên kết và giọng điệu suy tư cho bài thơ. Đồng thời, phép lặp còn nhấn mạnh cảm giác tiếc nuối, day dứt của nhân vật trữ tình khi nhìn lại tuổi trẻ và những khát vọng đã qua.Hai câu thơ gợi cho em nhận thức rằng những trải nghiệm có ý nghĩa rất quan trọng đối với tuổi trẻ. Chính những va chạm, thử thách và hành trình khám phá cuộc sống giúp con người trưởng thành hơn, hiểu rõ bản thân và xác định được giá trị sống của mình. Nếu không dám trải nghiệm, tuổi trẻ sẽ dễ sống mờ nhạt, thiếu bản lĩnh và khó khám phá năng lực của chính mình. Vì vậy, người trẻ cần chủ động học hỏi, dám bước ra khỏi vùng an toàn để tích lũy kinh nghiệm sống. Bản thân em sẽ không ngại thử sức với những điều mới mẻ vì mỗi trải nghiệm đều là cơ hội để trưởng thành và hoàn thiện bản thân.--
Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Ninh Bình năm 2026 - Mã đề 01 môn Ngữ văn 2026 (Thi Tốt nghiệp THPT) | 9Study - 9Study