Đáp án & lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Cao Bằng năm 2025

Thi Tốt nghiệp THPTMôn Ngữ vănNăm 20257 câuChuẩn GDPT mới

ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Câu 1

Tặng cho ba con gái, nhưng riêng tặng
Vàng Anh là đứa làm thơ
C.L.V

Cẩn thận nhé! Cẩn thận nhé!
Kẻo rơi có lúc mùa vải đỏ và chim tu hú
Đến lúc nào, đi lúc nào, ta không biết.
Trời xanh, hoa mai, chim nhạn…
Về lúc nào, đi lúc nào
Ta chẳng hay cho!
Ta cúi xuống đất
Hí hửng nhặt tìm từng cái kim rơi vụn vặt
Mà để lồng lộn trên cao
Những mùa trái, mùa chim bay mất
Những mùa yêu, mùa hạnh phúc bay vèo!
Chim tu hú có cần đâu.
Ta nghe nó hay không nghe nó.
Nghe nó, ta thành tình nhân, thi nhân,
triết học...
Còn nếu như không nghe
Mà ù ù cạc cạc
Thì hết mùa vải này vẫn còn mùa vải khác
Bên sông đỏ rực
Bất cần ta, vải chín đón chim về."

Bệnh viện Chợ Rẫy 9 - 1988

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.
Đáp án đúng: Thể thơ: Tự do. Dấu hiệu nhận biết: - Số lượng chữ trong mỗi dòng thơ không cố định (có câu 4 chữ, câu 7 chữ, câu 9 chữ, câu 10 chữ...). - Cách ngắt nhịp linh hoạt, không tuân theo các quy tắc khắt khe về vần và đối của các thể thơ truyền thống.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 2

Tặng cho ba con gái, nhưng riêng tặng
Vàng Anh là đứa làm thơ
C.L.V

Cẩn thận nhé! Cẩn thận nhé!
Kẻo rơi có lúc mùa vải đỏ và chim tu hú
Đến lúc nào, đi lúc nào, ta không biết.
Trời xanh, hoa mai, chim nhạn…
Về lúc nào, đi lúc nào
Ta chẳng hay cho!
Ta cúi xuống đất
Hí hửng nhặt tìm từng cái kim rơi vụn vặt
Mà để lồng lộn trên cao
Những mùa trái, mùa chim bay mất
Những mùa yêu, mùa hạnh phúc bay vèo!
Chim tu hú có cần đâu.
Ta nghe nó hay không nghe nó.
Nghe nó, ta thành tình nhân, thi nhân,
triết học...
Còn nếu như không nghe
Mà ù ù cạc cạc
Thì hết mùa vải này vẫn còn mùa vải khác
Bên sông đỏ rực
Bất cần ta, vải chín đón chim về."

Bệnh viện Chợ Rẫy 9 - 1988

Xác định một biện pháp tu từ được sử dụng trong văn bản.
Đáp án đúng: Học sinh có thể chọn một trong các biện pháp sau: - Điệp ngữ: "Cẩn thận nhé!", "Về lúc nào, đi lúc nào". - Liệt kê: "mùa vải đỏ và chim tu hú", "Trời xanh, hoa mai, chim nhạn", "Những mùa trái, mùa chim bay mất / Những mùa yêu, mùa hạnh phúc bay vèo!". - Ẩn dụ: "những cái kim rơi vụn vặt" (chỉ những lo toan đời thường, nhỏ nhặt khiến con người quên đi vẻ đẹp lớn lao của cuộc sống).

Câu này chưa có lời giải.

Câu 3

Tặng cho ba con gái, nhưng riêng tặng
Vàng Anh là đứa làm thơ
C.L.V

Cẩn thận nhé! Cẩn thận nhé!
Kẻo rơi có lúc mùa vải đỏ và chim tu hú
Đến lúc nào, đi lúc nào, ta không biết.
Trời xanh, hoa mai, chim nhạn…
Về lúc nào, đi lúc nào
Ta chẳng hay cho!
Ta cúi xuống đất
Hí hửng nhặt tìm từng cái kim rơi vụn vặt
Mà để lồng lộn trên cao
Những mùa trái, mùa chim bay mất
Những mùa yêu, mùa hạnh phúc bay vèo!
Chim tu hú có cần đâu.
Ta nghe nó hay không nghe nó.
Nghe nó, ta thành tình nhân, thi nhân,
triết học...
Còn nếu như không nghe
Mà ù ù cạc cạc
Thì hết mùa vải này vẫn còn mùa vải khác
Bên sông đỏ rực
Bất cần ta, vải chín đón chim về."

Bệnh viện Chợ Rẫy 9 - 1988

Trong bài thơ, những hình ảnh mùa vải đỏ, chim tu hú, hoa mai, chim nhạn có ý nghĩa gì?
Đáp án đúng: Về nghĩa thực: Đây là những tín hiệu đặc trưng của thiên nhiên, của các mùa trong năm (mùa vải đỏ, chim tu hú báo hiệu mùa hè; hoa mai, chim nhạn báo hiệu mùa xuân). Về nghĩa biểu tượng: Chúng đại diện cho vẻ đẹp tinh túy của đất trời, sự vận động của thời gian và những giá trị tinh thần quý giá, tốt đẹp trong cuộc sống mà con người đôi khi vô tình lãng quên.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 4

Tặng cho ba con gái, nhưng riêng tặng
Vàng Anh là đứa làm thơ
C.L.V

Cẩn thận nhé! Cẩn thận nhé!
Kẻo rơi có lúc mùa vải đỏ và chim tu hú
Đến lúc nào, đi lúc nào, ta không biết.
Trời xanh, hoa mai, chim nhạn…
Về lúc nào, đi lúc nào
Ta chẳng hay cho!
Ta cúi xuống đất
Hí hửng nhặt tìm từng cái kim rơi vụn vặt
Mà để lồng lộn trên cao
Những mùa trái, mùa chim bay mất
Những mùa yêu, mùa hạnh phúc bay vèo!
Chim tu hú có cần đâu.
Ta nghe nó hay không nghe nó.
Nghe nó, ta thành tình nhân, thi nhân,
triết học...
Còn nếu như không nghe
Mà ù ù cạc cạc
Thì hết mùa vải này vẫn còn mùa vải khác
Bên sông đỏ rực
Bất cần ta, vải chín đón chim về."

Bệnh viện Chợ Rẫy 9 - 1988

Hãy phát biểu một cách ngắn gọn về chủ đề của bài thơ.
Đáp án đúng: Chủ đề: Bài thơ là lời nhắc nhở con người cần có sự tỉnh thức để trân trọng từng khoảnh khắc của cuộc sống, đừng vì mải mê theo đuổi những giá trị nhỏ nhặt, tầm thường mà bỏ lỡ đi vẻ đẹp lớn lao của thiên nhiên, tình yêu và hạnh phúc.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 5

Tặng cho ba con gái, nhưng riêng tặng
Vàng Anh là đứa làm thơ
C.L.V

Cẩn thận nhé! Cẩn thận nhé!
Kẻo rơi có lúc mùa vải đỏ và chim tu hú
Đến lúc nào, đi lúc nào, ta không biết.
Trời xanh, hoa mai, chim nhạn…
Về lúc nào, đi lúc nào
Ta chẳng hay cho!
Ta cúi xuống đất
Hí hửng nhặt tìm từng cái kim rơi vụn vặt
Mà để lồng lộn trên cao
Những mùa trái, mùa chim bay mất
Những mùa yêu, mùa hạnh phúc bay vèo!
Chim tu hú có cần đâu.
Ta nghe nó hay không nghe nó.
Nghe nó, ta thành tình nhân, thi nhân,
triết học...
Còn nếu như không nghe
Mà ù ù cạc cạc
Thì hết mùa vải này vẫn còn mùa vải khác
Bên sông đỏ rực
Bất cần ta, vải chín đón chim về."

Bệnh viện Chợ Rẫy 9 - 1988

Anh/chị suy nghĩ như thế nào về tâm niệm mà chủ thể trữ tình gửi gắm trong những câu thơ dưới đây?

Chim tu hú có cần đâu.
Ta nghe nó hay không nghe nó.
Nghe nó, ta thành tình nhân, thi nhân,
triết học...
Còn nếu như không nghe
Mà ù ù cạc cạc
Thì hết mùa vải này vẫn còn mùa vải khác
Bên sông đỏ rực
Bất cần ta, vải chín đón chim về.
Đáp án đúng: Tâm niệm của chủ thể trữ tình gợi ra những suy nghĩ sâu sắc về thái độ sống và khả năng cảm nhận: - Vẻ đẹp khách quan: Thiên nhiên và những giá trị tốt đẹp (tiếng chim tu hú, mùa vải chín) vẫn tồn tại khách quan, không phụ thuộc vào việc con người có chú ý hay không ("Chim tu hú có cần đâu"). - Sự khác biệt trong tâm hồn: Nếu ta mở lòng lắng nghe và cảm nhận bằng tâm hồn nhạy cảm, ta sẽ nâng tầm bản thân mình lên mức độ cao hơn của cảm xúc và trí tuệ ("thành tình nhân, thi nhân, triết học"). - Sự vô tâm và mất mát: Ngược lại, nếu sống vô tâm ("ù ù cạc cạc", "bất cẩn"), ta sẽ để thời gian trôi qua vô nghĩa. Dù thiên nhiên có tuần hoàn ("hết mùa vải này vẫn còn mùa vải khác"), nhưng sự giàu có trong tâm hồn của chúng ta sẽ bị bào mòn và ta sẽ bỏ lỡ những giá trị cốt lõi của hạnh phúc. - Thông điệp: Hãy sống chậm lại, lắng nghe và trân trọng những vẻ đẹp bình dị nhưng kỳ diệu của cuộc sống để làm phong phú tâm hồn mình. -> Tham khảo đoạn văn trả lời sau: Những câu thơ gửi gắm tâm niệm sâu sắc của chủ thể trữ tình về cách sống và cách cảm nhận cuộc đời. Chim tu hú và mùa vải chín là những giá trị đẹp đẽ của đời sống, nhưng chúng chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người biết lắng nghe, biết cảm nhận bằng trái tim và tâm hồn. Nếu mải mê với những điều vụn vặt, tầm thường, con người sẽ vô tình bỏ lỡ những khoảnh khắc quý giá của yêu thương và hạnh phúc. Qua đó, bài thơ nhắc nhở mỗi người cần sống tỉnh thức, trân trọng hiện tại và nuôi dưỡng đời sống tinh thần phong phú để không đánh mất những mùa đẹp của cuộc đời mình.

Câu này chưa có lời giải.

VIẾT (6,0 điểm)

Câu 6

Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của anh/chị về chủ thể trữ tình trong bài thơ Tu hú có cần đâu (Chế Lan Viên).

Lời giải

Bước 1: Xác định đặc điểm cái tôi

Giới thiệu chủ thể trữ tình là một cái tôi giàu suy tư, tỉnh táo và sâu sắc trong cách cảm nhận cuộc sống.

Đó là con người từng trải, có ý thức tự vấn về cách sống của mình và của con người nói chung.

Bước 2: Phân tích biểu hiện

Qua hình ảnh chim tu hú, mùa vải đỏ, hoa mai, chim nhạn, chủ thể trữ tình gợi vẻ đẹp thiên nhiên và gửi gắm trăn trở về thái độ sống.

Những vẻ đẹp ấy trở nên vô nghĩa nếu con người hời hợt, vô tâm, không biết lắng nghe và cảm nhận bằng trái tim.

Bước 3: Đánh giá và mở rộng

Chủ thể trữ tình mang tâm thế tỉnh thức, đề cao đời sống tinh thần và sự rung cảm trước những giá trị giản dị, bền vững.

Bài thơ nhắc con người sống chậm lại, trân trọng những “mùa đẹp” của đời sống và nuôi dưỡng tâm hồn phong phú, nhân văn.

Đáp án: Chủ thể trữ tình là cái tôi suy tư, tỉnh táo, giàu trải nghiệm, tự phản tỉnh trước lối sống hời hợt và đề cao sự lắng nghe, tỉnh thức — qua đó nhắc con người biết trân trọng vẻ đẹp của đời sống.

Câu 7

Trong cuộc sống, ta cần hướng đến những điều lớn lao hay cần chú tâm vào những điều nhỏ bé?
Anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) để trả lời câu hỏi đó.

Lời giải

Bước 1: Mở bài và giải thích

Dẫn dắt từ mục tiêu, khát vọng, ước mơ của con người; nêu vấn đề nghị luận.

Giải thích điều lớn lao là những mục tiêu, khát vọng dài hạn; điều nhỏ bé là những hành động, cảm xúc và trải nghiệm giản dị hằng ngày.

Bước 2: Bàn về điều lớn lao

Hướng đến điều lớn lao giúp con người có mục tiêu, động lực vượt khó, hoàn thiện bản thân và tạo giá trị cho xã hội.

Nếu chỉ mải mê theo đuổi điều lớn lao, con người dễ căng thẳng, mệt mỏi và mất cân bằng.

Bước 3: Bàn về điều nhỏ bé

Chú tâm vào điều nhỏ bé giúp con người cảm nhận vẻ đẹp đời thường, nuôi dưỡng tâm hồn, sống nhân ái và giàu tình cảm.

Nếu chỉ bằng lòng với điều nhỏ bé, con người dễ an phận, thiếu động lực và không phát huy hết tiềm năng.

Bước 4: Khẳng định và rút bài học

Khẳng định cần kết hợp hài hòa hai giá trị: điều lớn lao định hướng, điều nhỏ bé bồi đắp từng bước chân.

Người trẻ cần xác định mục tiêu phù hợp, đồng thời trân trọng điều giản dị; kết bài khẳng định lối sống trọn vẹn, ý nghĩa.

Đáp án: Cần dung hòa việc hướng đến điều lớn lao và chú tâm vào điều nhỏ bé — vì hai giá trị cùng tạo nên cuộc sống trọn vẹn, ý nghĩa và bền vững.
Bảng tra cứu nhanh đáp án trọn bộ 7 câu hỏiNhấn để đóng / mở
Câu1234567
Đáp ánThể thơ: Tự do. Dấu hiệu nhận biết: - Số lượng chữ trong mỗi dòng thơ không cố định (có câu 4 chữ, câu 7 chữ, câu 9 chữ, câu 10 chữ...). - Cách ngắt nhịp linh hoạt, không tuân theo các quy tắc khắt khe về vần và đối của các thể thơ truyền thống.Học sinh có thể chọn một trong các biện pháp sau: - Điệp ngữ: "Cẩn thận nhé!", "Về lúc nào, đi lúc nào". - Liệt kê: "mùa vải đỏ và chim tu hú", "Trời xanh, hoa mai, chim nhạn", "Những mùa trái, mùa chim bay mất / Những mùa yêu, mùa hạnh phúc bay vèo!". - Ẩn dụ: "những cái kim rơi vụn vặt" (chỉ những lo toan đời thường, nhỏ nhặt khiến con người quên đi vẻ đẹp lớn lao của cuộc sống).Về nghĩa thực: Đây là những tín hiệu đặc trưng của thiên nhiên, của các mùa trong năm (mùa vải đỏ, chim tu hú báo hiệu mùa hè; hoa mai, chim nhạn báo hiệu mùa xuân). Về nghĩa biểu tượng: Chúng đại diện cho vẻ đẹp tinh túy của đất trời, sự vận động của thời gian và những giá trị tinh thần quý giá, tốt đẹp trong cuộc sống mà con người đôi khi vô tình lãng quên.Chủ đề: Bài thơ là lời nhắc nhở con người cần có sự tỉnh thức để trân trọng từng khoảnh khắc của cuộc sống, đừng vì mải mê theo đuổi những giá trị nhỏ nhặt, tầm thường mà bỏ lỡ đi vẻ đẹp lớn lao của thiên nhiên, tình yêu và hạnh phúc.Tâm niệm của chủ thể trữ tình gợi ra những suy nghĩ sâu sắc về thái độ sống và khả năng cảm nhận: - Vẻ đẹp khách quan: Thiên nhiên và những giá trị tốt đẹp (tiếng chim tu hú, mùa vải chín) vẫn tồn tại khách quan, không phụ thuộc vào việc con người có chú ý hay không ("Chim tu hú có cần đâu"). - Sự khác biệt trong tâm hồn: Nếu ta mở lòng lắng nghe và cảm nhận bằng tâm hồn nhạy cảm, ta sẽ nâng tầm bản thân mình lên mức độ cao hơn của cảm xúc và trí tuệ ("thành tình nhân, thi nhân, triết học"). - Sự vô tâm và mất mát: Ngược lại, nếu sống vô tâm ("ù ù cạc cạc", "bất cẩn"), ta sẽ để thời gian trôi qua vô nghĩa. Dù thiên nhiên có tuần hoàn ("hết mùa vải này vẫn còn mùa vải khác"), nhưng sự giàu có trong tâm hồn của chúng ta sẽ bị bào mòn và ta sẽ bỏ lỡ những giá trị cốt lõi của hạnh phúc. - Thông điệp: Hãy sống chậm lại, lắng nghe và trân trọng những vẻ đẹp bình dị nhưng kỳ diệu của cuộc sống để làm phong phú tâm hồn mình. -> Tham khảo đoạn văn trả lời sau: Những câu thơ gửi gắm tâm niệm sâu sắc của chủ thể trữ tình về cách sống và cách cảm nhận cuộc đời. Chim tu hú và mùa vải chín là những giá trị đẹp đẽ của đời sống, nhưng chúng chỉ thực sự có ý nghĩa khi con người biết lắng nghe, biết cảm nhận bằng trái tim và tâm hồn. Nếu mải mê với những điều vụn vặt, tầm thường, con người sẽ vô tình bỏ lỡ những khoảnh khắc quý giá của yêu thương và hạnh phúc. Qua đó, bài thơ nhắc nhở mỗi người cần sống tỉnh thức, trân trọng hiện tại và nuôi dưỡng đời sống tinh thần phong phú để không đánh mất những mùa đẹp của cuộc đời mình.--
Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề thi thử tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Cao Bằng năm 2025 môn Ngữ văn 2025 (Thi Tốt nghiệp THPT) | 9Study - 9Study