Đáp án & lời giải chi tiết: Đề tham khảo tốt nghiệp THPT môn Sinh Học năm 2025

Bước 1: Xác định tiêu chí

Phân tử cần chọn phải chứa thông tin di truyền ổn định và có tính đặc trưng cá thể.

DNA đáp ứng đầy đủ hai yêu cầu này.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A. DNA vì so sánh trình tự DNA cho phép xác định quan hệ huyết thống chính xác nhất.

B, C, D sai vì RNA kém ổn định, protein là sản phẩm biểu hiện gene, còn carbohydrate không mang thông tin di truyền.

Bước 1: Xác định giai đoạn

Ở kì đầu $I$, các nhiễm sắc thể tương đồng tiếp hợp.

Sau đó, các cromatit không chị em có thể trao đổi chéo.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A. Kì đầu $I$; B, C, D sai vì kì đầu $II$ và kì giữa $I$, $II$ không xảy ra đồng thời tiếp hợp và trao đổi chéo.

Bước 1: Xác định điều kiện quang hợp

Ống $1$ có rong và ánh sáng; ống $3$ có rong nhưng đặt trong tối.

Bước 2: Suy ra lượng khí tạo thành

Ống $1$ quang hợp mạnh, giải phóng nhiều $O_2$ nên xuất hiện nhiều bọt khí nhất.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A. B, C, D sai vì lần lượt không có rong, thiếu ánh sáng hoặc không có rong và ánh sáng.

Bước 1: Xác định chức năng mạch gỗ

Mạch gỗ đưa nước và ion khoáng từ rễ lên thân, lá.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Phương án $B$ đúng vì nước được vận chuyển trong mạch gỗ; các phương án $A$, $C$, $D$ sai vì diệp lục là sắc tố, tinh bột là chất dự trữ, còn protein không phải chất vận chuyển chủ yếu trong mạch gỗ.

Bước $1$: Quan sát cây phát sinh

Xác định điểm phân nhánh chung của từng cặp loài trên sơ đồ.

Bước $2$: Xác định cặp gần nhất

Loài $3$ và loài $4$ cùng tách ra từ một điểm phân nhánh gần nhất, nên có chung tổ tiên gần nhất.

Bước $3$: Đối chiếu phương án

Chọn C: $3$ và $4$; các phương án A, B, D sai vì các cặp đó tách khỏi tổ tiên chung sớm hơn.

Bước $1$: Xác định mức độ

Các loài thuộc các chi khác nhau cho thấy biến đổi đã vượt phạm vi một loài.

Bước $2$: Phân loại quá trình

Sự hình thành nhóm phân loại trên loài thuộc tiến hóa lớn.

Bước $3$: Đối chiếu phương án

Chọn B. Tiến hóa lớn vì loài $4$ thuộc chi khác với loài tổ tiên; A sai vì chỉ diễn ra trong phạm vi một loài, C và D sai vì lần lượt chỉ gắn với hình thành chất hữu cơ và tế bào sơ khai trước sự sống.

Bước 1: Xác định vai trò

Chọn lọc tự nhiên không trực tiếp tạo allele, kiểu gen hay kiểu hình mới.

Nó giữ lại cá thể có biến dị thích nghi và làm tăng tần số biến dị có lợi.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn $D$: qua nhiều thế hệ, các biến dị có lợi được tích lũy, giúp quần thể thích nghi với môi trường.

$A$, $B$, $C$ sai vì chọn lọc tự nhiên không tạo kiểu gen, allele hoặc kiểu hình mới; các biến dị này bắt nguồn từ đột biến và tái tổ hợp.

Bước 1: Nhận diện từ khóa

Yếu tố ngẫu nhiên như lũ lụt, hạn hán làm giảm số lượng cá thể là dấu hiệu đặc trưng của phiêu bạt di truyền.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D — phiêu bạt di truyền; A sai vì là tác động chọn lọc tự nhiên, B sai vì do con người, C sai vì liên quan di cư và trao đổi allele.

Bước 1: Xác định kiểu gen

Con gái tóc thẳng có kiểu gen $aa$, nên mỗi bố mẹ phải truyền alen $a$.

Vì bố mẹ đều tóc xoăn, kiểu gen của cả hai là $Aa$.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Phả hệ đúng phải có bố và mẹ tóc xoăn, đồng thời có một con gái tóc thẳng.

B đúng vì thỏa cả hai điều kiện; A sai vì không có con gái tóc thẳng, C và D sai vì lần lượt có mẹ hoặc bố tóc thẳng.

Bước 1: Xác định bộ NST cây lai

Giao tử của hai loài lần lượt mang $31$ và $30$ NST.

Cây lai có $61$ NST nên các NST không bắt cặp tương đồng đầy đủ, dẫn đến bất thụ.

Bước 2: Giải thích cây mới hữu thụ

Cây lai được đa bội hóa, làm nhân đôi toàn bộ bộ NST.

Khi có $122$ NST, các NST tạo thành cặp tương đồng và giảm phân bình thường.

Bước 3: Đối chiếu phương án

D đúng vì loài mới hình thành bằng lai xa và đa bội hóa; A sai vì không phải $61$ NST, B sai vì cây lai chưa có đủ cặp tương đồng, C sai vì cây lai bất thụ thể hiện cách li sinh sản sau hợp tử.