Đáp án & lời giải chi tiết: Đề ôn tập ĐGNL ĐHQG HN năm 2025 - Mã đề 17 — Văn học

Bước 1: Xác định số câu

Bài thơ có $8$ câu, phù hợp với thể bát cú.

Bước 2: Xác định số chữ

Mỗi câu có $7$ chữ, phù hợp với thể thất ngôn.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B. Thất ngôn bát cú; bài thơ có $8$ câu, mỗi câu $7$ chữ, cùng đặc điểm gieo vần, đối và luật bằng trắc.

A, C, D sai vì lần lượt chỉ có $4$ câu, mỗi câu $5$ chữ và các câu không xen lục ngôn mà đều là thất ngôn.

Bước 1: Xác định nội dung trực tiếp

Hai câu thực cho thấy việc gần gũi chồng diễn ra rất hiếm hoi, qua đó diễn tả nỗi đau thân phận.

Bước 2: Nhận diện nghệ thuật biểu đạt

Thành ngữ kết hợp cách nói tránh, nói mờ nhưng vẫn rõ nghĩa, nhấn mạnh sự thiệt thòi của người phụ nữ.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A vì phù hợp với cảnh tình éo le, thiệt thòi, đắng cay của người phụ nữ lấy chồng chung. B, C, D sai vì lần lượt nhấn vào sự bất cần, việc làm không công và khát vọng tự do, trong khi đoạn thơ chủ yếu thể hiện sự chịu đựng.

Bước 1: Nhận diện cặp câu đối

Cặp câu $3$–$4$ có các vế đối: “Năm thì mười hoạ” với “Một tháng đôi lần”, “chăng hay chớ” với “có cũng không”.

Cặp câu $5$–$6$ có các vế đối: “Cố đấm ăn xôi” với “Cầm bằng làm mướn”, “xôi lại hẩm” với “mướn không công”.

Bước 2: Xác định đặc điểm đối

Cặp $3$–$4$ thể hiện đối ngẫu; cặp $5$–$6$ đối nhau cả về hình thức lẫn ý nghĩa.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C: $3$–$4$ và $5$–$6$. A, B, D sai vì lần lượt chứa cặp $1$–$2$ hoặc $7$–$8$, vốn là lời cảm thán, câu kết và không có cấu trúc đối chỉnh.

Bước 1: Nhận diện thành ngữ

Trong bài thơ, "năm thì mười họa" và "cố đấm ăn xôi" là hai thành ngữ quen thuộc.

Tác giả sử dụng sáng tạo hai thành ngữ này để diễn tả số phận người phụ nữ.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn B vì chứa đúng hai thành ngữ: "năm thì mười họa" và "cố đấm ăn xôi".

A, C, D sai vì lần lượt chứa "một tháng đôi lần" hoặc các cụm miêu tả không phải thành ngữ cố định.

Bước 1: Nhận diện nội dung tư tưởng

Bài thơ thể hiện sự xót xa, bất công và khát khao hạnh phúc của người phụ nữ.

Đây là bài thơ trữ tình phản kháng, mang thông điệp nữ quyền, không nhấn mạnh vẻ đẹp hình thể.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D vì bài thơ không ngợi ca, trân trọng vẻ đẹp hình thể của người phụ nữ; A, B, C không sai vì lần lượt thể hiện sự xót xa, phê phán chế độ đa thê và khát vọng hạnh phúc gia đình trọn vẹn.

Bước 1: Nhận diện đặc điểm

Các dòng thơ có độ dài khác nhau, thể hiện cảm xúc linh hoạt.

Đoạn thơ không tuân theo số chữ cố định của thể thơ truyền thống.

Bước 2: Đối chiếu phương án

B đúng vì đoạn thơ thuộc thể thơ tự do, không bị ràng buộc bởi số câu, số chữ cố định.

A, C, D sai vì “hỗn hợp” không phải thể thơ cụ thể, còn các dòng thơ không có $7$ hoặc $8$ chữ đồng đều.

Bước 1: Xác định nghĩa của từ “họ”

Từ “họ” chỉ những con người âm thầm làm nên mọi giá trị vật chất và tinh thần của đất nước.

Cách dùng này thể hiện quan điểm xuyên suốt của Nguyễn Khoa Điềm về vai trò của nhân dân.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D. Nhân dân; B, C, A sai vì lần lượt chỉ binh lính, nông dân hoặc dân nghèo, đều không bao quát đầy đủ đối tượng được nói đến.

Bước 1: Xác định nội dung chính

Mỗi câu thơ cho thấy vai trò của Nhân dân trong bảo vệ, giữ gìn và xây dựng Đất Nước từ đời này sang đời khác.

Bước 2: Khái quát ý nghĩa hình ảnh

Các hành động như “truyền lửa”, “gánh theo tên làng”, “đắp đập”, “vùng lên đánh bại” biểu hiện những đóng góp thầm lặng của Nhân dân.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A. Những đóng góp, hi sinh thầm lặng của Nhân dân đối với Đất Nước. B, C, D sai vì lần lượt chỉ giới hạn ở giá trị vật chất, giá trị tinh thần hoặc công lao đánh giặc; đó chỉ là những phương diện riêng, chưa bao quát toàn bộ đoạn thơ.

Bước 1: Xác định nghĩa trong ngữ cảnh

Trong câu “Họ đắp đập be bờ cho người sau trồng cây hái trái”, “đắp” mang nghĩa kiến tạo, tạo tác.

Từ này gợi việc hình thành cơ sở cho sự sống và sản xuất.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D. “Giữ” chỉ bảo tồn; “truyền” và “chuyền” lần lượt thiên về chuyển giao, không hàm ý tạo dựng.

Bước 1: Xác định từ ngữ

Trong các cụm “truyền giọng điệu mình cho con tập nói” và “truyền cho ta hạt lúa ta trồng”, “truyền” mang nghĩa chuyển giao giá trị giữa các thế hệ.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn B. “Giữ” là bảo tồn, “đắp” là kiến tạo, còn “hái” là thu hoạch; các từ này không mang nghĩa chuyển giao.