Đáp án & lời giải chi tiết: Đề ôn tập ĐGNL ĐHQG HN năm 2025 - Mã đề 09 — Văn học

Đánh giá Năng lực (HSA)Môn Ngữ văn50 câuChuẩn GDPT mới

Văn học

Câu 1

Biết nói gì trước biển em ơi
Trước cái xa xanh thanh khiết không lời
Cái hào hiệp ngang tàng của gió
Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ
Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời
Cái giản đơn sâu sắc như đời

Cái trời kia biển mãi gọi người đi
Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng
Vầng trán mặt giọt mồ hôi cay đắng
Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm
Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng
Bay trên biển như bồ câu trên đất
Biển dư sức và người không biết mệt
Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa
Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi.

(Trước biển, Vũ Quần Phương, Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn học, 1985, tr. 391)

 

Mối quan hệ giữa “biển” và “người” trong đoạn thơ là mối quan hệ như thế nào?

Biết nói gì trước biển em ơi

 Trước cái xa xanh thanh khiết không lời

Cái hào hiệp ngang tàng của gió

Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ

Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời

Cái giản đơn sâu sắc như đời

Cái trời kia biển mãi gọi người đi

Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng

Vầng trán mặt giọt mồ hôi cay đắng

Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng

 Bay trên biển như bồ câu trên đất

Biển dư sức và người không biết mệt

Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa

Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi.

(Trước biển, Vũ Quần Phương, Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn học, 1985, tr. 391)

Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào?

A

Bảy chữ

B

Song thất lục bát

C

Tám chữ

D

Tự do

Lời giải

Bước : Nhận diện dấu hiệu hình thức

Các dòng thơ có số chữ không đều, thể hiện rõ qua những dòng lần lượt có , , , chữ.

Bước : Đối chiếu phương án

Chọn D. Tự do vì đoạn thơ không tuân theo niêm luật chặt chẽ, không cố định số chữ hay cách gieo vần; A sai vì không đều chữ, B sai vì thiếu cặp câu - và câu -, C sai vì không đều chữ.

Đáp án: D. Tự do — Đoạn thơ có số chữ mỗi dòng không đều và không theo niêm luật cố định.

Câu 2

Biết nói gì trước biển em ơi
Trước cái xa xanh thanh khiết không lời
Cái hào hiệp ngang tàng của gió
Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ
Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời
Cái giản đơn sâu sắc như đời

Cái trời kia biển mãi gọi người đi
Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng
Vầng trán mặt giọt mồ hôi cay đắng
Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm
Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng
Bay trên biển như bồ câu trên đất
Biển dư sức và người không biết mệt
Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa
Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi.

(Trước biển, Vũ Quần Phương, Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn học, 1985, tr. 391)

 

Mối quan hệ giữa “biển” và “người” trong đoạn thơ là mối quan hệ như thế nào?

Hãy cho biết hiệu quả của phép điệp trong các dòng thơ sau:

Cái hào hiệp ngang tàng của gió
Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ
Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời
Cái giản đơn sâu sắc như đời.


A

Giúp nhấn mạnh, tô đậm vẻ đẹp hào hiệp, kiên nhẫn, nghiêm trang của biển cả

B

Thể hiện tình yêu với biển đồng thời khẳng định, ca ngợi phẩm chất của con người lao động

C

Tạo nhịp điệu nhanh, gấp gáp như lời kể chuyện của mình với biển cả muôn đời

D

Tất cả những đáp án trên đều đúng

Lời giải

Bước 1: Nhận diện phép điệp

Các câu cùng lặp lại từ “Cái...” ở đầu câu, tạo phép điệp cấu trúc.

Bước 2: Xác định tác dụng

Phép điệp nhấn mạnh các phẩm chất “hào hiệp”, “kiên nhẫn”, “nghiêm trang”, “giản đơn”, qua đó tô đậm vẻ đẹp của biển cả.

Cách lặp còn thể hiện tình yêu với biển, ca ngợi phẩm chất con người lao động và tạo nhịp thơ đều đặn, có tính kể.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D. A đúng nhưng mới nêu một mặt tác dụng; B đúng nhưng chưa toàn diện; C đúng về hình thức nhưng chưa bao quát nội dung, còn D tổng hợp đầy đủ các hiệu quả.

Đáp án: D — Phép điệp vừa nhấn mạnh vẻ đẹp của biển, vừa ca ngợi con người lao động và tạo nhịp thơ phù hợp.

Câu 3

Biết nói gì trước biển em ơi
Trước cái xa xanh thanh khiết không lời
Cái hào hiệp ngang tàng của gió
Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ
Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời
Cái giản đơn sâu sắc như đời

Cái trời kia biển mãi gọi người đi
Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng
Vầng trán mặt giọt mồ hôi cay đắng
Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm
Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng
Bay trên biển như bồ câu trên đất
Biển dư sức và người không biết mệt
Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa
Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi.

(Trước biển, Vũ Quần Phương, Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn học, 1985, tr. 391)

 

Mối quan hệ giữa “biển” và “người” trong đoạn thơ là mối quan hệ như thế nào?

Câu thơ “Bay trên biển như bồ câu trên đất” đã sử dụng biện pháp tu từ nào?

A

Ẩn dụ

B

Hoán dụ

C

So sánh

D

Nhân hóa

Lời giải

Bước 1: Nhận diện dấu hiệu

Câu thơ có từ “như”: “Bay trên biển như bồ câu trên đất”.

Hình ảnh cánh buồm được ví như bồ câu, gợi cảm giác tự do, thanh bình và hòa hợp với thiên nhiên.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C. So sánh; A, B, D sai vì câu thơ không có sự chuyển đổi hình ảnh ngầm, không lấy bộ phận thay cho toàn thể và không gán đặc điểm con người cho vật vô tri.

Đáp án: C — So sánh, vì câu thơ dùng từ “như” để ví cánh buồm với bồ câu.

Câu 4

Biết nói gì trước biển em ơi
Trước cái xa xanh thanh khiết không lời
Cái hào hiệp ngang tàng của gió
Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ
Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời
Cái giản đơn sâu sắc như đời

Cái trời kia biển mãi gọi người đi
Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng
Vầng trán mặt giọt mồ hôi cay đắng
Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm
Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng
Bay trên biển như bồ câu trên đất
Biển dư sức và người không biết mệt
Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa
Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi.

(Trước biển, Vũ Quần Phương, Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn học, 1985, tr. 391)

 

Mối quan hệ giữa “biển” và “người” trong đoạn thơ là mối quan hệ như thế nào?

Biết nói gì trước biển em ơi

Trước cái xa xanh thanh khiết không lời 

Cái hào hiệp ngang tàng của gió

Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ

 Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời

Cái giản đơn sâu sắc như đời

 Cái trời kia biển mãi gọi người đi

Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng

Vầng trán mặt giọt mồ hôi cay đắng

Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng

Bay trên biển như bồ câu trên đất

Biển dư sức và người không biết mệt

 Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa

Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi.

(Trước biển, Vũ Quần Phương, Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn học, 1985, tr. 391)

Mối quan hệ giữa “biển” và “người” trong đoạn thơ là mối quan hệ như thế nào?

A

Đấu tranh

B

Cộng hưởng

C

Không có mối quan hệ

D

Gắn bó

Lời giải

Bước 1: Nhận diện hình ảnh biển

Biển không chỉ là khung cảnh mà còn như một người bạn, một tri kỉ qua hình ảnh “biển mãi gọi người đi”.

Bước 2: Phân tích sự gắn kết

Con người cùng biển chinh phục thử thách qua hình ảnh “mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa”.

Cánh buồm, biểu tượng cho khát vọng người lao động, vẫn bay trên biển, thể hiện sự gắn bó không tách rời.

Bước 3: Đối chiếu phương án

D. Gắn bó đúng vì biển và người cùng đồng hành, vượt thử thách và hướng tới khát vọng; A, B, C sai vì lần lượt không nhấn mạnh xung đột, chưa diễn tả hết độ bền chặt, và phủ nhận mối quan hệ được thể hiện trong đoạn thơ.

Đáp án: D. Gắn bó — biển và người đồng hành, gắn kết trong hành trình vượt thử thách và theo đuổi khát vọng.

Câu 5

Biết nói gì trước biển em ơi
Trước cái xa xanh thanh khiết không lời
Cái hào hiệp ngang tàng của gió
Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ
Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời
Cái giản đơn sâu sắc như đời

Cái trời kia biển mãi gọi người đi
Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng
Vầng trán mặt giọt mồ hôi cay đắng
Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm
Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng
Bay trên biển như bồ câu trên đất
Biển dư sức và người không biết mệt
Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa
Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi.

(Trước biển, Vũ Quần Phương, Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn học, 1985, tr. 391)

 

Mối quan hệ giữa “biển” và “người” trong đoạn thơ là mối quan hệ như thế nào?

Biết nói gì trước biển em ơi

Trước cái xa xanh thanh khiết không lời 

Cái hào hiệp ngang tàng của gió

Cái kiên nhẫn nghìn đời sóng vỗ

Cái nghiêm trang của đá đứng chen trời

Cái giản đơn sâu sắc như đời

Cái trời kia biển mãi gọi người đi

Bao khát vọng nửa chừng tan giữa sóng

Vầng trán mặt giọt mồ hôi cay đắng

Bao kiếp vùi trong đáy lạnh mù tăm

 Nhưng muôn đời vẫn những cánh buồm căng

Bay trên biển như bồ câu trên đất

Biển dư sức và người không biết mệt

 Mũi thuyền lao mặt sóng lại cày bừa

 Những chân trời ta vẫn mãi tìm đi.

(Trước biển, Vũ Quần Phương, Thơ Việt Nam 1945 – 1985, NXB Văn học, 1985, tr. 391)

Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì?

A

Hành trình theo đuổi khát vọng của con người

B

Tình yêu thương, trân trọng biển cả bao la

C

Ca ngợi sức mạnh của con người chế ngự biển cả

D

Nỗi niềm xót thương những hi sinh của con người trước biển

Lời giải

Bước 1: Xác định mạch nội dung

Đoạn thơ thể hiện nỗi trăn trở của con người trước biển lớn, biểu tượng của cuộc đời và những khát vọng lớn lao.

Dù có khát vọng nửa chừng tan giữa sóng, cánh buồm vẫn căng, thể hiện ý chí vươn tới không ngừng.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A: Hành trình theo đuổi khát vọng của con người, phù hợp với hình ảnh cánh buồm và câu kết về những chân trời mãi tìm đi.

B, C, D sai vì lần lượt chỉ nêu yếu tố phụ, nhấn mạnh sự chế ngự biển cả hoặc cảm xúc xót thương hi sinh.

Đáp án: A. Hành trình theo đuổi khát vọng của con người — thể hiện qua ý chí vươn tới và hành trình không dừng lại.

Câu 6

Tất cả những điều ấy chưa từng bao giờ mẹ viết trong thư gửi ra nước ngoài cho Tân và anh chị của anh. Sau này cũng không bao giờ kể ra lời. Vậy mà bây giờ nhận lấy chiếc rương này thì câu chuyện dài triền miên đêm này qua đêm khác, năm này qua năm khác mẹ đã kể với người con út, Tân lại phải đón lấy. “Khổ thân các con sinh ra gặp thời loạn lạc...”, lá thư ấy mẹ viết vào ngày cuối tháng Chạp năm 72. Đất trời bùng cháy, thành phố đổ vỡ, nhưng mẹ không rời Hà Nội. Hơi bom phá toang cửa kính, mẹ vẫn đêm đêm yên lặng ngồi chỗ ngày trước cha vẫn thường ngồi, và vẫn như hồi cha còn sống, mẹ pha một ấm trà để lên khay trên bàn giữa hai cái tách hạt mít. Đêm qua bom rơi quả gần, thế mà cô bé Loan tầng dưới lại chạy lên đây ngồi cùng với mẹ bên cửa sổ. Loan cùng lớp với con, còn nhớ không Nghĩa? Loan sắp tốt nghiệp Đại học Quân y và cũng sẽ vào trong ấy. Nó nói vào đấy với con. Mẹ nhớ ngày con lên đường, cả con cả Loan đều còn nhỏ dại lắm, vậy mà nay Loan nó đã lớn phổng lên, một chiến sĩ xinh đẹp và can đảm biết nhường nào... Trước kia, đối với mẹ, sinh con trai, con gái đều quý. Nhưng bây giờ nhìn cảnh bom đạn mù trời, mẹ nghĩ giá hồi đó con sinh ra được mang phận con gái thì hơn. Thời loạn, thân gái cũng chẳng sướng gì, nhưng dù sao nếu phận gái thì chắc không đến nỗi bây giờ con biệt âm vô tin. Mẹ biết chắc con còn sống, nhưng giờ đây con ở phương nào vậy con? Sao con lại có thể im lặng lâu như thế hở con? Không một bức thư, không một tin tức nhăn nhe nào cho mẹ, sao thế hở con, Nghĩa ơi?.
* * *
Nghĩa ơi. Tiếng gọi ấy là lời cuối của lá thư cuối cùng mẹ của Tân viết gửi người con trai út. Không còn lá thư nào viết vào những ngày tháng sau đó nữa. Có lē vì sau đó là năm 73, hoà bình. Anh chị em Tân lần lượt đỗ đạt trở về.


(Bảo Ninh, Gọi con, theo Đọc hiểu mở rộng văn bản Ngữ văn 12, NXB Giáo dục Việt Nam, 2022)

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là gì?

A

Thuyết minh

B

Tự sự

C

Miêu tả

D

Biểu cảm

Lời giải

Bước 1: Nhận diện dấu hiệu

Đoạn trích kể lại những lá thư của người mẹ, cùng hoàn cảnh và diễn biến câu chuyện trong chiến tranh.

Bước 2: Xác định phương thức chính

Các yếu tố nhân vật, sự việc và trình tự diễn biến giữ vai trò chủ đạo.

Cảm xúc của người mẹ được bộc lộ đan xen trong mạch kể.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B. Tự sự; A, C, D sai vì đoạn trích không chủ yếu cung cấp tri thức, tái hiện đặc điểm hay bộc lộ cảm xúc độc lập mà tập trung kể chuyện.

Đáp án: B. Tự sự — đoạn trích chủ yếu kể lại câu chuyện về những lá thư, nhân vật và sự việc trong thời chiến.

Câu 7

Tất cả những điều ấy chưa từng bao giờ mẹ viết trong thư gửi ra nước ngoài cho Tân và anh chị của anh. Sau này cũng không bao giờ kể ra lời. Vậy mà bây giờ nhận lấy chiếc rương này thì câu chuyện dài triền miên đêm này qua đêm khác, năm này qua năm khác mẹ đã kể với người con út, Tân lại phải đón lấy. “Khổ thân các con sinh ra gặp thời loạn lạc...”, lá thư ấy mẹ viết vào ngày cuối tháng Chạp năm 72. Đất trời bùng cháy, thành phố đổ vỡ, nhưng mẹ không rời Hà Nội. Hơi bom phá toang cửa kính, mẹ vẫn đêm đêm yên lặng ngồi chỗ ngày trước cha vẫn thường ngồi, và vẫn như hồi cha còn sống, mẹ pha một ấm trà để lên khay trên bàn giữa hai cái tách hạt mít. Đêm qua bom rơi quả gần, thế mà cô bé Loan tầng dưới lại chạy lên đây ngồi cùng với mẹ bên cửa sổ. Loan cùng lớp với con, còn nhớ không Nghĩa? Loan sắp tốt nghiệp Đại học Quân y và cũng sẽ vào trong ấy. Nó nói vào đấy với con. Mẹ nhớ ngày con lên đường, cả con cả Loan đều còn nhỏ dại lắm, vậy mà nay Loan nó đã lớn phổng lên, một chiến sĩ xinh đẹp và can đảm biết nhường nào... Trước kia, đối với mẹ, sinh con trai, con gái đều quý. Nhưng bây giờ nhìn cảnh bom đạn mù trời, mẹ nghĩ giá hồi đó con sinh ra được mang phận con gái thì hơn. Thời loạn, thân gái cũng chẳng sướng gì, nhưng dù sao nếu phận gái thì chắc không đến nỗi bây giờ con biệt âm vô tin. Mẹ biết chắc con còn sống, nhưng giờ đây con ở phương nào vậy con? Sao con lại có thể im lặng lâu như thế hở con? Không một bức thư, không một tin tức nhăn nhe nào cho mẹ, sao thế hở con, Nghĩa ơi?.
* * *
Nghĩa ơi. Tiếng gọi ấy là lời cuối của lá thư cuối cùng mẹ của Tân viết gửi người con trai út. Không còn lá thư nào viết vào những ngày tháng sau đó nữa. Có lē vì sau đó là năm 73, hoà bình. Anh chị em Tân lần lượt đỗ đạt trở về.


(Bảo Ninh, Gọi con, theo Đọc hiểu mở rộng văn bản Ngữ văn 12, NXB Giáo dục Việt Nam, 2022)

Nhân vật nào không xuất hiện trực tiếp trong đoạn trích?

A

Người mẹ

B

Loan

C

Nghĩa

D

Tân

Lời giải

Bước 1: Nhận diện nhân vật trực tiếp

Người mẹ xuất hiện qua lời viết và hành động; Tân là người nhận chiếc rương; Loan được kể là đến ngồi cùng mẹ.

Nghĩa chỉ được mẹ gọi tên, hỏi thăm và nhắc đến trong thư.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C. Nghĩa vì nhân vật này không trực tiếp xuất hiện, chỉ hiện diện qua lời mẹ.

A, B, D sai vì lần lượt người mẹ, Loan và Tân đều được thể hiện qua hành động hoặc vai trò trong đoạn trích.

Đáp án: C. Nghĩa — chỉ được mẹ gọi tên và nhắc đến, không trực tiếp xuất hiện.

Câu 8

Tất cả những điều ấy chưa từng bao giờ mẹ viết trong thư gửi ra nước ngoài cho Tân và anh chị của anh. Sau này cũng không bao giờ kể ra lời. Vậy mà bây giờ nhận lấy chiếc rương này thì câu chuyện dài triền miên đêm này qua đêm khác, năm này qua năm khác mẹ đã kể với người con út, Tân lại phải đón lấy. “Khổ thân các con sinh ra gặp thời loạn lạc...”, lá thư ấy mẹ viết vào ngày cuối tháng Chạp năm 72. Đất trời bùng cháy, thành phố đổ vỡ, nhưng mẹ không rời Hà Nội. Hơi bom phá toang cửa kính, mẹ vẫn đêm đêm yên lặng ngồi chỗ ngày trước cha vẫn thường ngồi, và vẫn như hồi cha còn sống, mẹ pha một ấm trà để lên khay trên bàn giữa hai cái tách hạt mít. Đêm qua bom rơi quả gần, thế mà cô bé Loan tầng dưới lại chạy lên đây ngồi cùng với mẹ bên cửa sổ. Loan cùng lớp với con, còn nhớ không Nghĩa? Loan sắp tốt nghiệp Đại học Quân y và cũng sẽ vào trong ấy. Nó nói vào đấy với con. Mẹ nhớ ngày con lên đường, cả con cả Loan đều còn nhỏ dại lắm, vậy mà nay Loan nó đã lớn phổng lên, một chiến sĩ xinh đẹp và can đảm biết nhường nào... Trước kia, đối với mẹ, sinh con trai, con gái đều quý. Nhưng bây giờ nhìn cảnh bom đạn mù trời, mẹ nghĩ giá hồi đó con sinh ra được mang phận con gái thì hơn. Thời loạn, thân gái cũng chẳng sướng gì, nhưng dù sao nếu phận gái thì chắc không đến nỗi bây giờ con biệt âm vô tin. Mẹ biết chắc con còn sống, nhưng giờ đây con ở phương nào vậy con? Sao con lại có thể im lặng lâu như thế hở con? Không một bức thư, không một tin tức nhăn nhe nào cho mẹ, sao thế hở con, Nghĩa ơi?.
* * *
Nghĩa ơi. Tiếng gọi ấy là lời cuối của lá thư cuối cùng mẹ của Tân viết gửi người con trai út. Không còn lá thư nào viết vào những ngày tháng sau đó nữa. Có lē vì sau đó là năm 73, hoà bình. Anh chị em Tân lần lượt đỗ đạt trở về.


(Bảo Ninh, Gọi con, theo Đọc hiểu mở rộng văn bản Ngữ văn 12, NXB Giáo dục Việt Nam, 2022)

Chi tiết nào gợi tả rõ nét bối cảnh của câu chuyện diễn ra trong đoạn trích?

A

Hà Nội, ngày cuối tháng Chạp năm 72; đất trời bùng cháy, thành phố đổ vỡ

B

Năm 73, hoà bình

C

Nước ngoài, nơi Tân và các anh chị học

D

Thời loạn lạc

Lời giải

Bước 1: Xác định dấu hiệu bối cảnh

Đoạn trích nêu rõ Hà Nội, ngày cuối tháng Chạp năm 72 và cảnh thành phố đổ vỡ vì bom đạn.

Bước 2: Đánh giá mức độ cụ thể

Chi tiết này xác định đồng thời không gian, thời gian và hoàn cảnh thời chiến.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A. B chỉ là thời điểm hòa bình sau đó; C không nêu bối cảnh chính; D đúng nhưng quá khái quát, thiếu cụ thể.

Đáp án: A. Hà Nội, ngày cuối tháng Chạp năm 72; đất trời bùng cháy, thành phố đổ vỡ — nêu cụ thể không gian, thời gian và hoàn cảnh thời chiến.

Câu 9

Tất cả những điều ấy chưa từng bao giờ mẹ viết trong thư gửi ra nước ngoài cho Tân và anh chị của anh. Sau này cũng không bao giờ kể ra lời. Vậy mà bây giờ nhận lấy chiếc rương này thì câu chuyện dài triền miên đêm này qua đêm khác, năm này qua năm khác mẹ đã kể với người con út, Tân lại phải đón lấy. “Khổ thân các con sinh ra gặp thời loạn lạc...”, lá thư ấy mẹ viết vào ngày cuối tháng Chạp năm 72. Đất trời bùng cháy, thành phố đổ vỡ, nhưng mẹ không rời Hà Nội. Hơi bom phá toang cửa kính, mẹ vẫn đêm đêm yên lặng ngồi chỗ ngày trước cha vẫn thường ngồi, và vẫn như hồi cha còn sống, mẹ pha một ấm trà để lên khay trên bàn giữa hai cái tách hạt mít. Đêm qua bom rơi quả gần, thế mà cô bé Loan tầng dưới lại chạy lên đây ngồi cùng với mẹ bên cửa sổ. Loan cùng lớp với con, còn nhớ không Nghĩa? Loan sắp tốt nghiệp Đại học Quân y và cũng sẽ vào trong ấy. Nó nói vào đấy với con. Mẹ nhớ ngày con lên đường, cả con cả Loan đều còn nhỏ dại lắm, vậy mà nay Loan nó đã lớn phổng lên, một chiến sĩ xinh đẹp và can đảm biết nhường nào... Trước kia, đối với mẹ, sinh con trai, con gái đều quý. Nhưng bây giờ nhìn cảnh bom đạn mù trời, mẹ nghĩ giá hồi đó con sinh ra được mang phận con gái thì hơn. Thời loạn, thân gái cũng chẳng sướng gì, nhưng dù sao nếu phận gái thì chắc không đến nỗi bây giờ con biệt âm vô tin. Mẹ biết chắc con còn sống, nhưng giờ đây con ở phương nào vậy con? Sao con lại có thể im lặng lâu như thế hở con? Không một bức thư, không một tin tức nhăn nhe nào cho mẹ, sao thế hở con, Nghĩa ơi?.
* * *
Nghĩa ơi. Tiếng gọi ấy là lời cuối của lá thư cuối cùng mẹ của Tân viết gửi người con trai út. Không còn lá thư nào viết vào những ngày tháng sau đó nữa. Có lē vì sau đó là năm 73, hoà bình. Anh chị em Tân lần lượt đỗ đạt trở về.


(Bảo Ninh, Gọi con, theo Đọc hiểu mở rộng văn bản Ngữ văn 12, NXB Giáo dục Việt Nam, 2022)

Theo đoạn trích, điều khiến người mẹ đau khổ nhất khi nghĩ về nhân vật Nghĩa là gì?

A

Nghĩa không học đại học

B

Các anh chị của Nghĩa đi du học trong khi mình Nghĩa đi bộ đội

C

Nghĩa bặt vô âm tín, không có tin tức gì về cho mẹ

D

Nghĩa còn trẻ quá, chưa có người yêu

Lời giải

Bước 1: Tìm chi tiết then chốt

Lời mẹ nhấn mạnh: “Không một bức thư, không một tin tức nhắn nhủ nào cho mẹ”.

Tiếng gọi “Nghĩa ơi” cùng câu hỏi khẩn thiết cho thấy sự chờ đợi trong tuyệt vọng.

Bước 2: Xác định nỗi đau chính

Nỗi đau lớn nhất của mẹ là không biết Nghĩa đang ở đâu và không nhận được bất cứ tin tức nào từ con.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C vì phù hợp trực tiếp với chi tiết Nghĩa bặt vô âm tín; A, B, D sai vì văn bản không xem việc không học đại học, đi bộ đội hay chưa có người yêu là nguyên nhân đau khổ nhất.

Đáp án: C — Nghĩa bặt vô âm tín, không có tin tức gì cho mẹ, khiến mẹ đau đớn và khắc khoải nhất.

Câu 10

Tất cả những điều ấy chưa từng bao giờ mẹ viết trong thư gửi ra nước ngoài cho Tân và anh chị của anh. Sau này cũng không bao giờ kể ra lời. Vậy mà bây giờ nhận lấy chiếc rương này thì câu chuyện dài triền miên đêm này qua đêm khác, năm này qua năm khác mẹ đã kể với người con út, Tân lại phải đón lấy. “Khổ thân các con sinh ra gặp thời loạn lạc...”, lá thư ấy mẹ viết vào ngày cuối tháng Chạp năm 72. Đất trời bùng cháy, thành phố đổ vỡ, nhưng mẹ không rời Hà Nội. Hơi bom phá toang cửa kính, mẹ vẫn đêm đêm yên lặng ngồi chỗ ngày trước cha vẫn thường ngồi, và vẫn như hồi cha còn sống, mẹ pha một ấm trà để lên khay trên bàn giữa hai cái tách hạt mít. Đêm qua bom rơi quả gần, thế mà cô bé Loan tầng dưới lại chạy lên đây ngồi cùng với mẹ bên cửa sổ. Loan cùng lớp với con, còn nhớ không Nghĩa? Loan sắp tốt nghiệp Đại học Quân y và cũng sẽ vào trong ấy. Nó nói vào đấy với con. Mẹ nhớ ngày con lên đường, cả con cả Loan đều còn nhỏ dại lắm, vậy mà nay Loan nó đã lớn phổng lên, một chiến sĩ xinh đẹp và can đảm biết nhường nào... Trước kia, đối với mẹ, sinh con trai, con gái đều quý. Nhưng bây giờ nhìn cảnh bom đạn mù trời, mẹ nghĩ giá hồi đó con sinh ra được mang phận con gái thì hơn. Thời loạn, thân gái cũng chẳng sướng gì, nhưng dù sao nếu phận gái thì chắc không đến nỗi bây giờ con biệt âm vô tin. Mẹ biết chắc con còn sống, nhưng giờ đây con ở phương nào vậy con? Sao con lại có thể im lặng lâu như thế hở con? Không một bức thư, không một tin tức nhăn nhe nào cho mẹ, sao thế hở con, Nghĩa ơi?.
* * *
Nghĩa ơi. Tiếng gọi ấy là lời cuối của lá thư cuối cùng mẹ của Tân viết gửi người con trai út. Không còn lá thư nào viết vào những ngày tháng sau đó nữa. Có lē vì sau đó là năm 73, hoà bình. Anh chị em Tân lần lượt đỗ đạt trở về.


(Bảo Ninh, Gọi con, theo Đọc hiểu mở rộng văn bản Ngữ văn 12, NXB Giáo dục Việt Nam, 2022)

Tiếng gọi “Nghĩa ơi?” cuối lá thư thể hiện nỗi lòng, tâm trạng nào của người mẹ?

A

Hi vọng con còn sống

B

Mong chờ tin tức của con trong vô vọng

C

Hờn giận, trách cứ con

D

Bất bình với sự im lặng của con

Lời giải

Bước 1: Xác định sắc thái tiếng gọi

“Nghĩa ơi?” là tiếng gọi da diết, khắc khoải, chan chứa nhớ thương của người mẹ.

Bước 2: Đặt trong ngữ cảnh

Người mẹ biết con còn sống nhưng không nhận được bất cứ thư từ hay tin tức nào.

Đây lại là lời cuối của lá thư cuối cùng, cho thấy sự chờ đợi kéo dài mà không có hồi âm.

Bước 3: Đối chiếu phương án

B đúng vì diễn tả nỗi mong chờ tin con trong vô vọng; A mới chỉ nêu hi vọng, còn C và D không phù hợp với sắc thái đau đớn, yêu thương của tiếng gọi.

Đáp án: B — Mong chờ tin tức của con trong vô vọng, qua tiếng gọi da diết không có hồi âm.
Bảng tra cứu nhanh đáp án trọn bộ 10 câu hỏiNhấn để đóng / mở
Câu12345678910
Đáp ánDDCDABCACB

Đang xem 10 câu đầu của đề

Đề có tất cả 50 câu. Làm bài để xem lời giải tất cả câu hỏi.

Đăng nhập để làm bài
Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề ôn tập ĐGNL ĐHQG HN năm 2025 - Mã đề 09 — Văn học môn Ngữ văn (Đánh giá Năng lực (HSA)) | 9Study - 9Study