Đáp án & lời giải chi tiết: Đề ôn tập ĐGNL ĐHQG HN năm 2025 - Mã đề 02 — Văn học

Đánh giá Năng lực (HSA)Môn Ngữ văn50 câuChuẩn GDPT mới

Văn học

Câu 1

Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ; từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn. Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời.
Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve. Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị; Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn.

(Trích Hai đứa trẻ - Thạch Lam, SGK Ngữ Văn 11, tập 1, NXB GD 2014)

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?

A

Tự sự

B

Biểu cảm

C

Nghị luận

D

Miêu tả

Lời giải

Bước 1: Xác định nội dung nổi bật

Đoạn trích tái hiện cảnh chiều quê qua màu sắc, âm thanh và không gian.

Các chi tiết về tiếng trống, mây, dãy tre, tiếng ếch nhái, muỗi vo ve làm nổi bật tính miêu tả.

Bước 2: Xác định phương thức chính

Phương thức chiếm ưu thế là miêu tả; cảm xúc buồn của Liên chỉ là yếu tố kết hợp.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D. Miêu tả; A, B, C sai vì đoạn trích không chủ yếu kể chuỗi sự việc, bộc lộ cảm xúc trực tiếp hay bàn luận, lập luận.

Đáp án: D. Miêu tả — đoạn trích chủ yếu tái hiện cảnh chiều quê bằng hình ảnh và âm thanh.

Câu 2

Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ; từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn. Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời.
Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve. Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị; Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn.

(Trích Hai đứa trẻ - Thạch Lam, SGK Ngữ Văn 11, tập 1, NXB GD 2014)

Nội dung chính của đoạn trích trên là gì? Chọn ý đúng nhất:

A

Hình ảnh chuyến tàu và tâm trạng chờ mong chuyến tàu đêm của Liên và An

B

Bức tranh phố huyện lúc đêm khuya và đời sống của những kiếp người nghèo khổ trong bóng tối.

C

Bức tranh thiên nhiên phố huyện với vẻ đẹp trầm buồn, tĩnh lặng, rất đỗi thơ mộng lúc chiều tà và tâm hồn tinh tế, nhạy cảm của Liên.

D

Hiện thực buồn tẻ, tù đọng của tác phẩm càng nặng nề vì Liên đã ý thức được đầy đủ và sâu sắc về cuộc sống đó.

Lời giải

Bước 1: Xác định thời gian, không gian

Đoạn trích mở ra ở phố huyện lúc chiều tà, khi ánh sáng dần tắt.

Không gian yên ả, vắng lặng với âm thanh và màu sắc dịu buồn.

Bước 2: Nhận diện tâm trạng Liên

Liên cảm nhận sâu sắc cảnh vật qua đôi mắt tinh tế, nhạy cảm.

Cảnh ngày tàn khơi dậy trong chị nỗi buồn man mác.

Bước 3: Đối chiếu phương án

C đúng vì bao quát vẻ đẹp trầm buồn, tĩnh lặng của thiên nhiên lúc chiều tà và tâm hồn Liên.

A, B, D sai vì lần lượt nói về chuyến tàu chưa xuất hiện, đêm khuya và đời sống nghèo khổ không phải trọng tâm, hoặc quy kết Liên nhận thức đầy đủ về hiện thực.

Đáp án: C — Đoạn trích khắc họa cảnh chiều tà trầm buồn, thơ mộng và tâm hồn tinh tế, nhạy cảm của Liên.

Câu 3

Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ; từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn. Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời.
Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve. Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị; Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn.

(Trích Hai đứa trẻ - Thạch Lam, SGK Ngữ Văn 11, tập 1, NXB GD 2014)

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn sau: “Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn.”

A

So sánh

B

Nhân hoá

C

Lặp cấu trúc

D

Điệp ngữ

Lời giải

Bước 1: Nhận diện dấu hiệu

Câu văn dùng từ “như” để đối chiếu phương tây với lửa cháy và mây với hòn than sắp tàn.

Bước 2: Xác định tác dụng

Cách so sánh làm nổi bật màu sắc rực đỏ và vẻ tàn lụi của buổi chiều.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A. So sánh; B, C, D sai vì câu không gán đặc điểm người, không lặp cấu trúc ngữ pháp và không điệp từ tạo nhấn mạnh.

Đáp án: A. So sánh — từ “như” đối chiếu các hình ảnh, làm cảnh chiều tà thêm gợi hình, gợi cảm.

Câu 4

Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ; từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn. Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời.
Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve. Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị; Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn.

(Trích Hai đứa trẻ - Thạch Lam, SGK Ngữ Văn 11, tập 1, NXB GD 2014)

Đặc sắc về nghệ thuật tả cảnh trong đoạn trích trên được biểu hiện như thế nào?

A

Dùng ánh sáng để gợi tả bóng tối.

B

Dùng động tả tĩnh.

C

Sử dụng nghệ thuật tương phản làm đòn bẩy.

D

Tất cả các đáp án trên.

Lời giải

Bước 1: Nhận diện ánh sáng gợi bóng tối

Các sắc đỏ, hồng của phương tây và mây chiều báo hiệu ánh sáng đang tắt.

Nhờ đó, bóng tối hiện lên rõ dần.

Bước 2: Nhận diện động tả tĩnh và tương phản

Tiếng trống, tiếng ếch nhái, tiếng muỗi càng làm không gian chiều quê thêm vắng lặng.

Sự đối lập giữa sáng – tối, động – tĩnh tạo điểm nhấn cho bức tranh.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D vì đoạn trích đồng thời dùng ánh sáng gợi bóng tối, động tả tĩnh và nghệ thuật tương phản; A, B, C chỉ nêu từng phương diện riêng lẻ nên chưa đầy đủ.

Đáp án: D. Tất cả các đáp án trên — đoạn trích phối hợp cả ba thủ pháp tả cảnh.

Câu 5

Tiếng trống thu không trên cái chòi của huyện nhỏ; từng tiếng một vang ra để gọi buổi chiều. Phương tây đỏ rực như lửa cháy và những đám mây ánh hồng như hòn than sắp tàn. Dãy tre làng trước mặt đen lại và cắt hình rõ rệt trên nền trời.
Chiều, chiều rồi. Một chiều êm ả như ru, văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng theo gió nhẹ đưa vào. Trong cửa hàng hơi tối, muỗi đã bắt đầu vo ve. Liên ngồi yên lặng bên mấy quả thuốc sơn đen; đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê thấm thía vào tâm hồn ngây thơ của chị; Liên không hiểu sao, nhưng chị thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngày tàn.

(Trích Hai đứa trẻ - Thạch Lam, SGK Ngữ Văn 11, tập 1, NXB GD 2014)

Xét theo cấu tạo, câu văn sau thuộc kiểu câu gì?

"Đôi mắt chị bóng tối ngập đầy dần và cái buồn của buổi chiều quê ngấm vào tâm hồn thơ ngây của chị."

A

Câu đơn

B

Câu đặc biệt

C

Câu ghép

D

Câu rút gọn

Lời giải

Bước 1: Tách các vế câu

Vế một: “Đôi mắt chị” là chủ ngữ, “bóng tối ngập đầy dần” là vị ngữ.

Vế hai: “cái buồn của buổi chiều quê” là chủ ngữ, “ngấm vào tâm hồn thơ ngây của chị” là vị ngữ.

Bước 2: Xác định kiểu câu

Câu có hai cụm chủ ngữ – vị ngữ, nối với nhau bằng từ “và”.

Vì có từ hai vế trở lên nên đây là câu ghép.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C. Câu đơn, câu đặc biệt và câu rút gọn sai vì lần lượt chỉ có một cụm chủ ngữ – vị ngữ, thiếu thành phần chính hoặc có thành phần bị lược bỏ.

Đáp án: C. Câu ghép — Câu có hai vế, mỗi vế gồm một cụm chủ ngữ – vị ngữ.

Câu 6

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.
Sâu thẳm mình ư? Lại là ta đấy!
Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,
Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

(Mình và ta – Chế Lan Viên)

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.

Sâu thẳm mình ư? Lại là ta đấy!

Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,

Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

(Mình và ta – Chế Lan Viên)

Bài thơ được viết theo thể thơ nào?

A

Tự do.

B

Hỗn hợp.

C

Tám chữ.

D

Lục bát.

Lời giải

Bước 1: Nhận diện đặc điểm

Các dòng thơ ngắn dài không đều, ngắt nhịp linh hoạt.

Bài thơ không theo quy luật số chữ cố định và niêm luật chặt chẽ.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn A. Tự do vì phù hợp với đặc điểm trên. B, C, D sai vì lần lượt không có bằng chứng kết hợp nhiều thể thơ, không đồng đều tám chữ mỗi dòng và không có cặp lục – bát đặc trưng.

Đáp án: A. Tự do — các dòng thơ không cố định số chữ, ngắt nhịp linh hoạt và không theo niêm luật chặt chẽ.

Câu 7

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.
Sâu thẳm mình ư? Lại là ta đấy!
Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,
Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

(Mình và ta – Chế Lan Viên)

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.

Sâu thẳm mình ư? Lại là ta đấy!

Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,

 Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

(Mình và ta – Chế Lan Viên)

“Ta” và “mình” trong bài thơ có mối quan hệ với nhau như thế nào?

A

Không có quan hệ gì.

B

Gắn bó khăng khít.

C

Xã giao.

D

Hờ hững.

Lời giải

Bước 1: Nhận diện mối quan hệ

“Ta” và “mình” không đối lập mà hòa quyện, phản chiếu nhau qua câu “mình là ta đấy thôi”.

Mối quan hệ ấy mang tính nội tại, tương hỗ và gần gũi.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn B. Gắn bó khăng khít; A, C, D sai vì lần lượt phủ nhận quan hệ, chỉ sự xã giao và thể hiện sự hờ hững.

Đáp án: B. Gắn bó khăng khít — “ta” và “mình” hòa quyện, phản chiếu và tương hỗ.

Câu 8

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.
Sâu thẳm mình ư? Lại là ta đấy!
Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,
Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

(Mình và ta – Chế Lan Viên)

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.

Sâu thẳm mình ư? Lại là ta đấy!

Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,

Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

(Mình và ta – Chế Lan Viên)

Vai trò của “mình” đối với “ta” được thể hiện qua chi tiết nào?

A

Mình là ta.

B

Ta vẫn gửi cho mình.

C

Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy.

D

Mình là sâu thẳm của ta.

Lời giải

Bước 1: Xác định yêu cầu

Cần tìm chi tiết cho thấy “mình” tiếp nhận và phát huy điều “ta” gửi gắm.

Bước 2: Nhận diện chi tiết phù hợp

Câu “Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy” thể hiện “mình” tiếp nhận, thắp sáng giá trị “ta” truyền đi.

Đây là minh chứng cho vai trò kiến tạo, tiếp nối và làm tròn thông điệp giữa “ta” và “mình”.

Bước 3: Đối chiếu phương án

C đúng; A chỉ thể hiện sự đồng nhất, B thiếu hành động từ “mình”, còn D chỉ mô tả mối liên hệ tâm linh, không nêu hành động cụ thể.

Đáp án: C — “Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy” thể hiện “mình” tiếp nhận và làm sống dậy giá trị “ta” truyền gửi.

Câu 9

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.
Sâu thẳm mình ư? Lại là ta đấy!
Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,
Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

(Mình và ta – Chế Lan Viên)

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.

Sâu thẳm mình ư? Lại là ta đấy!

Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,

 Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

(Mình và ta – Chế Lan Viên)

Dựa vào dòng thơ 3, 4, theo em để hiểu được lời gửi gắm, thông điệp của nhà văn, người đọc phải làm gì?

A

Không làm gì cả.

B

Phải tái tạo, tưởng tượng, suy ngẫm, phân tích.

C

Phải lắng nghe.

D

Phải quan sát kĩ.

Lời giải

Bước 1: Nhận diện hình ảnh tượng trưng

“Tro” nhen thành “lửa”, “đá con” dựng thành “thành” là những hình ảnh tượng trưng.

Bước 2: Xác định cách tiếp nhận

Để hiểu ý nghĩa, người đọc phải tham gia vào quá trình sáng tạo lại qua tái tạo, tưởng tượng, suy ngẫm và phân tích.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn B. A sai vì phủ nhận sự tương tác của người đọc; C và D sai vì lần lượt chỉ dừng ở tiếp nhận thụ động và quan sát, không phù hợp với thơ biểu tượng.

Đáp án: B — Người đọc phải tái tạo, tưởng tượng, suy ngẫm và phân tích để giải mã hình ảnh tượng trưng.

Câu 10

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.
Sâu thẳm mình ư? Lại là ta đấy!
Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,
Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

(Mình và ta – Chế Lan Viên)

Mình là ta đấy thôi, ta vẫn gửi cho mình.

Sâu thẳm mình ư? Lại là ta đấy!

Ta gửi tro, mình nhen thành lửa cháy,

Gửi viên đá con, mình dựng lại nên thành.

(Mình và ta – Chế Lan Viên)

“Ta” với “mình” trong bài thơ là ai?

A

Tác giả với tác giả.

B

Bạn đọc với bạn đọc.

C

Bạn đọc với tác giả.

D

Tác giả và bạn đọc.

Lời giải

Bước 1: Xác định vai trò đại từ

“Ta” là người gửi đi những hình ảnh, giá trị; “mình” là người tiếp nhận.

Bước 2: Quy chiếu hình tượng

“Ta” tương ứng với người viết, tức tác giả; “mình” tương ứng với người đọc.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn D: Tác giả và bạn đọc. A, B, C sai vì lần lượt không phản ánh quan hệ người gửi – người nhận, không hợp ngữ cảnh và đảo ngược chủ thể.

Đáp án: D. Tác giả và bạn đọc — “ta” là người gửi, “mình” là người tiếp nhận.
Bảng tra cứu nhanh đáp án trọn bộ 10 câu hỏiNhấn để đóng / mở
Câu12345678910
Đáp ánDCADCABCBD

Đang xem 10 câu đầu của đề

Đề có tất cả 50 câu. Làm bài để xem lời giải tất cả câu hỏi.

Đăng nhập để làm bài
Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề ôn tập ĐGNL ĐHQG HN năm 2025 - Mã đề 02 — Văn học môn Ngữ văn (Đánh giá Năng lực (HSA)) | 9Study - 9Study