Đáp án & lời giải chi tiết: Đề khảo sát chất lượng tốt nghiệp THPT môn Sinh Học tỉnh Vĩnh Phúc 2025

Bước 1: Nhận diện đặc điểm

Hội chứng Turner có $XO$, không có nhiễm sắc thể $Y$, nên thuộc nữ giới.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn C vì Turner chỉ xuất hiện ở nữ; A, B, D sai vì AIDS và Down gặp ở cả hai giới, còn Klinefelter có $XXY$ và chỉ gặp ở nam.

Bước 1: Tính bộ đơn bội

Từ bộ lưỡng bội, xác định số nhiễm sắc thể trong một bộ đơn bội.

Bước 2: Tính bộ tam bội

Tế bào sinh dưỡng của cây tam bội chứa đầy đủ bộ nhiễm sắc thể tam bội.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn phương án C: $36$. A, B, D sai vì lần lượt ứng với $n$, giá trị không phù hợp và $4n$.

Bước 1: Xác định giao tử

Phép lai phù hợp cần có mẹ dị hợp tạo hai loại giao tử và bố mang $X^a$.

Bước 2: Lập tổ hợp kiểu gen

Bốn tổ hợp xuất hiện với xác suất bằng nhau, tương ứng đủ bốn kiểu hình cần tìm.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $D$: $X^A{X}^a\times X^{a}Y$ cho đủ bốn kiểu hình theo tỉ lệ $1:1:1:1$; $A$ toàn đỏ, $B$ không có cái trắng, còn $C$ chỉ tạo hai kiểu hình.

Bước 1: Xác định dạng biểu diễn

Hai gen cùng nằm trên một cặp nhiễm sắc thể nên phải thể hiện riêng hai nhiễm sắc thể tương đồng.

Bước 2: Viết kiểu gen liên kết

Mỗi nhiễm sắc thể mang một alen của gen thứ nhất và một alen của gen thứ hai.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $B$: $\frac{AB}{ab}$ biểu diễn đúng hai nhiễm sắc thể tương đồng; $A$ biểu diễn dạng thường dùng khi phân li độc lập, còn $C$ và $D$ không thể hiện đúng sự phân bố alen trên từng nhiễm sắc thể.

Bước 1: Đếm cặp dị hợp

Kiểu gen $AaXX$ có duy nhất cặp dị hợp $Aa$; cặp $XX$ là đồng hợp.

Bước 2: Tính số loại giao tử

Số loại giao tử tối đa được tính bằng $2^k$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn phương án $D$: các giao tử là $AX$ và $aX$.

Các phương án $A$, $B$, $C$ sai vì lần lượt bỏ qua cặp dị hợp, nhân thừa một hệ số $2$ và nhân thừa hai hệ số $2$.

Bước 1: Nhận diện hình ảnh

Nhiễm sắc thể vẫn ở dạng kép, các cặp tương đồng xếp cạnh nhau.

Chúng chưa di chuyển về hai cực tế bào.

Bước 2: Xác định giai đoạn

Đặc điểm trên phù hợp với kì giữa I: các cặp tương đồng xếp trên mặt phẳng xích đạo và chưa phân li.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn A — kì giữa I; B, C, D sai vì lần lượt là giai đoạn đã phân li tương đồng, không còn bắt cặp tương đồng và đã tách cromatit chị em.

Bước 1: Xác định codon của Met

Axit amin Met được mã hóa bởi codon AUG trên mRNA.

Bước 2: Tìm anticodon bổ sung

Áp dụng nguyên tắc bổ sung và ngược chiều giữa mRNA với tRNA.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn C: UAC. AUG là codon, AUC không bổ sung với AUG, còn TAC chứa $T$ không có trong RNA.

Bước 1: Xác định tế bào điều khiển

Tế bào khí khổng thay đổi độ trương nước để đóng hoặc mở lỗ khí khổng.

Sự đóng, mở này trực tiếp điều chỉnh tốc độ thoát hơi nước.

Bước 2: Đối chiếu phương án

Chọn D. B, C, A sai vì tế bào biểu bì chủ yếu bảo vệ lá, tế bào mô giậu chủ yếu quang hợp, còn tế bào lông hút nằm ở rễ và hút nước.

Bước 1: Nêu điều kiện cân bằng

Một phương án đúng phải khớp đồng thời với dạng tỉ lệ $p^2:2pq:q^2$.

Bước 2: Kiểm tra phương án A

Với $A$: $p^2=0,09$, $q^2=0,49$ nên $p=0,3$, $q=0,7$.

Bước 3: Đối chiếu phương án

Chọn $A$ vì $2pq=0,42$ đúng với tỉ lệ $Aa$; $B$, $C$ lần lượt cho $2pq=0,40\ne 0,59$ và $2pq=0,04\ne 0,95$; $D$ không thỏa vì $p=0,2$, $q=\sqrt{0,32}$ nên $p+q\ne 1$.

Bước một: Xác định dạng phép lai

Cây trội một tính trạng có thể mang kiểu hình $A-bb$ hoặc $aaB-$.

Vì hai gene liên kết, xét các tổ hợp giao tử tương ứng.

Bước hai: Suy ra các khả năng

Phân tích các kiểu giao tử cho thấy $F_1$ có thể có $3$, $4$ hoặc $7$ kiểu gene.

Trong các trường hợp này, kiểu hình $A-B-$ chiếm $50\%$ và có thể gồm $4$ kiểu gene.

Bước ba: Kiểm tra phát biểu B

Nếu $100\%$ cá thể $F_1$ đều dị hợp về cả hai gene thì tất cả đều có kiểu gene $AaBb$.

Khi đó chỉ xuất hiện kiểu hình $A-B-$, trái với dữ kiện $F_1$ có $3$ kiểu hình.

Bước bốn: Đối chiếu phương án

Chọn B vì mâu thuẫn với điều kiện $F_1$ có $3$ kiểu hình; A đúng do số kiểu gene có thể là $3$, $4$ hoặc $7$, C đúng vì kiểu hình $A-B-$ chiếm $50\%$, D đúng vì kiểu hình này có thể do $4$ kiểu gene.