Đáp án & lời giải chi tiết: Đề khảo sát chất lượng tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Ninh Bình năm 2025

Thi Tốt nghiệp THPTMôn Ngữ vănNăm 20257 câuChuẩn GDPT mới

ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Câu 1

Những người đàn bà bán ngô nướng
Bày số phận mình bên đường

Những nhem nhuốc bên ngoài che dấu
Bao ngọt lành, nóng hổi bên trong

Người đi qua thờ ơ
Hay rẻ rúng cẩm lên vứt xuống
Những tờ bạc lẻ đè lên mùi thơm
Người đàn bà bán dần từng mảnh đời mình nuôi con

Tôi ngồi xuống hai bàn tay ấp ủ
Một tuổi thơ lam lũ ruộng bùn

Cắn vào kí ức
Từng hạt ngô rơi
Những kỉ niệm lon ton
Những hạt ngô - những giọt lệ của mẹ
Những mắt tròn xoe đói khát em thơ
Không dám căn nữa
áp bắp ngô lên má
Hình như là nông ráp ô rơm?
Hình như là bờ vai cha mằn mặn
Che gió mùa, ấp ủ... nửa đêm...
Người bán Ngô thổi hồng bếp lửa
Xoay những mảnh đời dù cháy vẫn còn thơm!

Từ ngữ nào dùng để chỉ nhân vật trữ tình trong bài thơ trên?
Đáp án đúng: Từ ngữ dùng để chỉ nhân vật trữ tình trong bài thơ: “Tôi”.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 2

Những người đàn bà bán ngô nướng
Bày số phận mình bên đường

Những nhem nhuốc bên ngoài che dấu
Bao ngọt lành, nóng hổi bên trong

Người đi qua thờ ơ
Hay rẻ rúng cẩm lên vứt xuống
Những tờ bạc lẻ đè lên mùi thơm
Người đàn bà bán dần từng mảnh đời mình nuôi con

Tôi ngồi xuống hai bàn tay ấp ủ
Một tuổi thơ lam lũ ruộng bùn

Cắn vào kí ức
Từng hạt ngô rơi
Những kỉ niệm lon ton
Những hạt ngô - những giọt lệ của mẹ
Những mắt tròn xoe đói khát em thơ
Không dám căn nữa
áp bắp ngô lên má
Hình như là nông ráp ô rơm?
Hình như là bờ vai cha mằn mặn
Che gió mùa, ấp ủ... nửa đêm...
Người bán Ngô thổi hồng bếp lửa
Xoay những mảnh đời dù cháy vẫn còn thơm!

Trong bài thơ, người đi đường và nhân vật trữ tình có thái độ như thế nào đối với những bắp ngô nướng được bày bán bên đường?
Đáp án đúng: Trong bài thơ, người đi đường và nhân vật trữ tình có thái độ khác nhau đối với những bắp ngô nướng được bày bán bên đường: - Người đi đường: “thờ ơ”, “rẻ rúng cầm lên vứt xuống”. - Nhân vật trữ tình: “ngồi xuống hai bàn tay ấp ủ” → thái độ trân trọng, nâng niu.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 3

Những người đàn bà bán ngô nướng
Bày số phận mình bên đường

Những nhem nhuốc bên ngoài che dấu
Bao ngọt lành, nóng hổi bên trong

Người đi qua thờ ơ
Hay rẻ rúng cẩm lên vứt xuống
Những tờ bạc lẻ đè lên mùi thơm
Người đàn bà bán dần từng mảnh đời mình nuôi con

Tôi ngồi xuống hai bàn tay ấp ủ
Một tuổi thơ lam lũ ruộng bùn

Cắn vào kí ức
Từng hạt ngô rơi
Những kỉ niệm lon ton
Những hạt ngô - những giọt lệ của mẹ
Những mắt tròn xoe đói khát em thơ
Không dám căn nữa
áp bắp ngô lên má
Hình như là nông ráp ô rơm?
Hình như là bờ vai cha mằn mặn
Che gió mùa, ấp ủ... nửa đêm...
Người bán Ngô thổi hồng bếp lửa
Xoay những mảnh đời dù cháy vẫn còn thơm!

Phân tích mối liên hệ giữa hình ảnh “số phận bên đường” ở khổ thứ nhất với hình ảnh “bản dần từng mảnh đời” ở khổ thứ hai.
Đáp án đúng: Hình ảnh “số phận bên đường” ở khổ thơ thứ nhất với hình ảnh “bán dần từng mảnh đời” ở khổ thơ thứ hai đều là những hình ảnh mang tính biểu tượng: “số phận bên đường” gợi ra những mảnh đời khốn khó trong cuộc sống mưu sinh vất vả, nhọc nhằn; “bán dần từng mảnh đời” khắc họa sự hi sinh mỏi mòn qua năm tháng. Hai hình ảnh thơ tương hỗ, bổ sung cho nhau thể hiện được vẻ đẹp của người đàn bà bán ngô: trong khó khăn, vất vả cứ hi sinh âm thầm để mang đến cái ấm áp, ngọt ngào cho con cái.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 4

Những người đàn bà bán ngô nướng
Bày số phận mình bên đường

Những nhem nhuốc bên ngoài che dấu
Bao ngọt lành, nóng hổi bên trong

Người đi qua thờ ơ
Hay rẻ rúng cẩm lên vứt xuống
Những tờ bạc lẻ đè lên mùi thơm
Người đàn bà bán dần từng mảnh đời mình nuôi con

Tôi ngồi xuống hai bàn tay ấp ủ
Một tuổi thơ lam lũ ruộng bùn

Cắn vào kí ức
Từng hạt ngô rơi
Những kỉ niệm lon ton
Những hạt ngô - những giọt lệ của mẹ
Những mắt tròn xoe đói khát em thơ
Không dám căn nữa
áp bắp ngô lên má
Hình như là nông ráp ô rơm?
Hình như là bờ vai cha mằn mặn
Che gió mùa, ấp ủ... nửa đêm...
Người bán Ngô thổi hồng bếp lửa
Xoay những mảnh đời dù cháy vẫn còn thơm!

Nêu tác dụng của biện pháp lặp cấu trúc trong đoạn thơ:

"áp bắp ngô lên má
Hình như là nông ráp ô rơm?
Hình như là bờ vai cha mằn mặn
Che gió mùa, ấp ủ ... nửa đêm ..."
Đáp án đúng: - Biện pháp lặp cấu trúc trong đoạn thơ: “hình như là ...”. - Tác dụng: + Tạo nhịp điệu trầm lắng cho lời thơ. + Nhấn mạnh những hồi tưởng của nhân vật trữ tình về một tuổi thơ khốn khó, cơ cực “nồng ráp ổ rơm” mà ấm áp nhờ sự hi sinh, chở che của người cha.

Câu này chưa có lời giải.

Câu 5

Những người đàn bà bán ngô nướng
Bày số phận mình bên đường

Những nhem nhuốc bên ngoài che dấu
Bao ngọt lành, nóng hổi bên trong

Người đi qua thờ ơ
Hay rẻ rúng cẩm lên vứt xuống
Những tờ bạc lẻ đè lên mùi thơm
Người đàn bà bán dần từng mảnh đời mình nuôi con

Tôi ngồi xuống hai bàn tay ấp ủ
Một tuổi thơ lam lũ ruộng bùn

Cắn vào kí ức
Từng hạt ngô rơi
Những kỉ niệm lon ton
Những hạt ngô - những giọt lệ của mẹ
Những mắt tròn xoe đói khát em thơ
Không dám căn nữa
áp bắp ngô lên má
Hình như là nông ráp ô rơm?
Hình như là bờ vai cha mằn mặn
Che gió mùa, ấp ủ... nửa đêm...
Người bán Ngô thổi hồng bếp lửa
Xoay những mảnh đời dù cháy vẫn còn thơm!

Từ suy ngẫm của tác giả Người bán ngô thổi hồng bếp lửa - Xoay những mảnh đời dù chảy vẫn còn thơm, anh/chị có suy nghĩ gì về ý nghĩa của việc giữ gìn nhân cách trước những thử thách, cám dỗ của cuộc sống? (Trả lời khoảng 5 - 7 dòng)
Đáp án đúng: Tham khảo một số gợi ý sau: Từ suy ngẫm “xoay những mảnh đời dù cháy vẫn còn thơm”, có thể thấy việc giữ gìn nhân cách trước những thử thách và cám dỗ của cuộc sống có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nhân cách giúp con người bảo toàn những phẩm chất đạo đức tốt đẹp, như lời ông cha dạy: “Đói cho sạch, rách cho thơm”. Nhờ giữ vững nhân cách, con người có thể sống tự tin, kiên định, không dễ sa ngã trước khó khăn hay lợi ích vật chất tầm thường. Đồng thời, đó cũng là nền tảng để con người nhận được sự yêu quý, kính trọng từ những người xung quanh. Xa hơn, việc mỗi cá nhân sống có nhân cách sẽ góp phần xây dựng một xã hội văn minh, nhân ái và bền vững.

Câu này chưa có lời giải.

VIẾT (6,0 điểm)

Câu 6

Anh/Chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích mạch cảm xúc của bài thơ Những người đàn bà bán ngô nướng (Nguyễn Đức Hạnh).

Lời giải

Bước 1: Khơi nguồn cảm xúc

Bắt đầu từ hình ảnh những người đàn bà bán ngô bên lề đường, những phận người mưu sinh lam lũ.

Hình ảnh “bày số phận mình bên đường” gợi sự thờ ơ, rẻ rúng của dòng đời.

Bước 2: Đồng cảm và hồi tưởng

Nhân vật trữ tình cúi xuống, “hai bàn tay ấp ủ”, thể hiện sự đồng cảm, trân trọng những mảnh đời nhỏ bé.

Từ đó, cảm xúc chuyển sang hồi tưởng tuổi thơ cơ cực, những kỉ niệm nghèo khó nhưng ấm áp tình cha mẹ.

Bước 3: Khép lại bằng suy ngẫm

Hình ảnh hạt ngô trở thành giọt lệ, dấu ấn của sự hi sinh thầm lặng.

Bài thơ khép lại bằng suy ngẫm về lẽ sống: dù gian khó, con người vẫn giữ gìn nhân cách và phẩm giá.

Đáp án: Mạch cảm xúc đi từ hình ảnh những người đàn bà bán ngô, qua đồng cảm và hồi tưởng, đến suy ngẫm về lẽ sống — qua đó khơi dậy lòng nhân hậu, sự bền bỉ và ý thức giữ gìn phẩm giá.

Câu 7

Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội tạo điều kiện cho mỗi cá nhân được bày tỏ quan điểm riêng trước các vấn đề của đời sống, tuy nhiên cũng để lại nhiều hệ lụy. Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về trách nhiệm trong phát ngôn trên mạng xã hội.

Lời giải

Bước 1: Giải thích vấn đề

Nêu mạng xã hội là không gian công cộng, nơi cá nhân bày tỏ quan điểm qua bài viết, bình luận.

Khẳng định người trẻ cần có trách nhiệm với những phát ngôn của mình.

Bước 2: Bàn luận trách nhiệm

Phân tích tốc độ lan truyền và sức ảnh hưởng lớn của mạng xã hội; từ đó, người dùng càng phải thận trọng.

Làm rõ các yêu cầu: xác thực thông tin, tìm hiểu kĩ sự việc, sử dụng ngôn từ văn minh, tránh kích động và chia rẽ.

Bước 3: Nêu hệ quả, mở rộng

Chỉ ra phát ngôn thiếu suy nghĩ có thể gây tổn thương, lan truyền tin giả, tạo tranh cãi và mâu thuẫn.

Trao đổi với ý kiến cho rằng mạng xã hội là không gian tự do: tự do phát ngôn không đồng nghĩa với vô trách nhiệm.

Bước 4: Hoàn thiện bài viết

Kết bài khái quát: trách nhiệm phát ngôn là thước đo văn hóa và bản lĩnh của người trẻ.

Bảo đảm bố cục ba phần, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng phù hợp, diễn đạt đúng chính tả và có nét sáng tạo.

Đáp án: Người trẻ cần phát ngôn có trách nhiệm trên mạng xã hội — vì mỗi lời nói đều có thể tạo ảnh hưởng rộng lớn đến cá nhân và cộng đồng.
Bảng tra cứu nhanh đáp án trọn bộ 7 câu hỏiNhấn để đóng / mở
Câu1234567
Đáp ánTừ ngữ dùng để chỉ nhân vật trữ tình trong bài thơ: “Tôi”.Trong bài thơ, người đi đường và nhân vật trữ tình có thái độ khác nhau đối với những bắp ngô nướng được bày bán bên đường: - Người đi đường: “thờ ơ”, “rẻ rúng cầm lên vứt xuống”. - Nhân vật trữ tình: “ngồi xuống hai bàn tay ấp ủ” → thái độ trân trọng, nâng niu.Hình ảnh “số phận bên đường” ở khổ thơ thứ nhất với hình ảnh “bán dần từng mảnh đời” ở khổ thơ thứ hai đều là những hình ảnh mang tính biểu tượng: “số phận bên đường” gợi ra những mảnh đời khốn khó trong cuộc sống mưu sinh vất vả, nhọc nhằn; “bán dần từng mảnh đời” khắc họa sự hi sinh mỏi mòn qua năm tháng. Hai hình ảnh thơ tương hỗ, bổ sung cho nhau thể hiện được vẻ đẹp của người đàn bà bán ngô: trong khó khăn, vất vả cứ hi sinh âm thầm để mang đến cái ấm áp, ngọt ngào cho con cái.- Biện pháp lặp cấu trúc trong đoạn thơ: “hình như là ...”. - Tác dụng: + Tạo nhịp điệu trầm lắng cho lời thơ. + Nhấn mạnh những hồi tưởng của nhân vật trữ tình về một tuổi thơ khốn khó, cơ cực “nồng ráp ổ rơm” mà ấm áp nhờ sự hi sinh, chở che của người cha.Tham khảo một số gợi ý sau: Từ suy ngẫm “xoay những mảnh đời dù cháy vẫn còn thơm”, có thể thấy việc giữ gìn nhân cách trước những thử thách và cám dỗ của cuộc sống có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Nhân cách giúp con người bảo toàn những phẩm chất đạo đức tốt đẹp, như lời ông cha dạy: “Đói cho sạch, rách cho thơm”. Nhờ giữ vững nhân cách, con người có thể sống tự tin, kiên định, không dễ sa ngã trước khó khăn hay lợi ích vật chất tầm thường. Đồng thời, đó cũng là nền tảng để con người nhận được sự yêu quý, kính trọng từ những người xung quanh. Xa hơn, việc mỗi cá nhân sống có nhân cách sẽ góp phần xây dựng một xã hội văn minh, nhân ái và bền vững.--
Đáp án & Lời giải chi tiết: Đề khảo sát chất lượng tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn Sở GD&ĐT Ninh Bình năm 2025 môn Ngữ văn 2025 (Thi Tốt nghiệp THPT) | 9Study - 9Study